Tháng 10 nóng kỷ lục, El Niño tiếp tục rất mạnh

Nhiệt độ tháng 10 cao nhất trong 65 năm

Theo số liệu quan trắc khí tượng, tháng 10/2026 ghi nhận nền nhiệt cao bất thường trên phạm vi cả nước. Nhiệt độ trung bình toàn quốc đạt 26,3°C, cao hơn 1,74°C so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ. Đây là mức nhiệt trung bình tháng 10 cao nhất từng được ghi nhận trong chuỗi số liệu quan trắc kể từ năm 1961.

Trong tháng, nhiệt độ trung bình tại hầu khắp các khu vực trên cả nước phổ biến cao hơn từ 1-2°C so với trung bình nhiều năm. Đáng chú ý, Bắc Bộ là khu vực có mức chênh lệch nhiệt độ lớn nhất, phổ biến cao hơn từ 2-3°C. Riêng một số nơi thuộc Nam Bộ, nhiệt độ trung bình cao hơn từ 0,5-1°C.

Nền nhiệt tăng cao khiến hàng loạt trạm khí tượng trên cả nước ghi nhận các giá trị nhiệt độ đạt hoặc vượt kỷ lục lịch sử cùng thời kỳ.

Cụ thể, trong tháng 10/2026, có 61 trạm khí tượng ghi nhận nhiệt độ cao nhất tuyệt đối ngày đạt hoặc vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ. Đồng thời, 98 trạm khí tượng có nhiệt độ trung bình tháng đạt hoặc vượt giá trị lịch sử, trong đó riêng khu vực Bắc Bộ có tới 87 trạm.

Những số liệu trên cho thấy, tháng 10/2026 là tháng có nền nhiệt đặc biệt cao, với các giá trị nhiệt độ trung bình vượt mức thông thường trên diện rộng, nổi bật nhất là tại Bắc Bộ.

Theo nhận định khí hậu từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027, trạng thái El Niño tiếp tục duy trì ở cường độ rất mạnh với xác suất lên tới 96%, tăng 3 điểm phần trăm so với dự báo cùng thời kỳ được đưa ra trong tháng trước. Xác suất El Niño duy trì ở cường độ mạnh là 4%.

Trong bối cảnh này, nền nhiệt trên phạm vi cả nước được dự báo tiếp tục cao hơn trung bình nhiều năm trong suốt ba tháng tới.

Cụ thể, tháng 11/2026, nhiệt độ trung bình cả nước phổ biến cao hơn từ 1-2°C so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ. Sang tháng 12/2026 và tháng 1/2027, mức nhiệt trung bình phổ biến cao hơn từ 0,5-1,5°C. Riêng khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ, nhiệt độ trung bình có khả năng cao hơn từ 1-2°C.

Nhiều khu vực đối mặt nguy cơ thiếu hụt lượng mưa

Theo dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, lượng mưa trong ba tháng tới có sự phân hóa đáng kể giữa các vùng. Trong đó, nhiều khu vực tại Trung Bộ, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có xu hướng thiếu hụt lượng mưa so với trung bình nhiều năm.

Trong tháng 11/2026, tổng lượng mưa tại Bắc Bộ dự báo cao hơn trung bình nhiều năm từ 15-30%, với lượng mưa phổ biến từ 50-100mm, có nơi cao hơn.

Khu vực từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh và Nam Bộ có tổng lượng mưa xấp xỉ trung bình nhiều năm, trong khi các khu vực còn lại của Trung Bộ phổ biến thấp hơn từ 20-40%.

Đáng chú ý, dù tổng lượng mưa có xu hướng thiếu hụt, khu vực từ Quảng Trị đến TP Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ vẫn có thể ghi nhận lượng mưa phổ biến từ 200-400mm trong tháng 11, có nơi cao hơn. Khu vực Cao nguyên Trung Bộ có lượng mưa phổ biến từ 30-50mm, còn Nam Bộ từ 80-150mm, có nơi cao hơn.

Sang tháng 12/2026, tổng lượng mưa tại Bắc Bộ dự báo cao hơn trung bình nhiều năm từ 10-20mm, với lượng mưa phổ biến từ 30-60mm. Khu vực từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh có lượng mưa xấp xỉ trung bình nhiều năm.

Trong khi đó, khu vực từ Quảng Trị đến TP Huế có lượng mưa thấp hơn từ 20-40mm, Duyên hải Nam Trung Bộ thấp hơn từ 50-100mm. Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ cũng được dự báo thiếu hụt từ 10-20mm so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Về lượng mưa cụ thể, khu vực từ Quảng Trị đến TP Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ trong tháng 12 có thể đạt từ 150-300mm, có nơi cao hơn. Cao nguyên Trung Bộ phổ biến từ 10-20mm, còn Nam Bộ từ 20-40mm.

Đến tháng 1/2027, tổng lượng mưa tại Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh dự báo xấp xỉ trung bình nhiều năm. Các khu vực còn lại phổ biến thấp hơn từ 10-30mm; Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ bước vào thời kỳ ít mưa.

Đối với lưu vực sông Mê Kông, dự báo lượng mưa cũng có sự phân hóa giữa các khu vực. Tại thượng lưu, lượng mưa tháng 11/2026 có khả năng cao hơn trung bình nhiều năm từ 10-20% và tháng 12/2026 cao hơn từ 10-15%. Sang tháng 1/2027, khu vực này phổ biến ít mưa.

Tại trung lưu, tổng lượng mưa trong giai đoạn từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027 phổ biến thấp hơn trung bình nhiều năm từ 10-30%. Riêng phía Bắc khu vực trung lưu, lượng mưa trong tháng 11 và tháng 12/2026 có khả năng xấp xỉ trung bình nhiều năm.

Đối với hạ lưu sông Mê Kông, tổng lượng mưa tháng 11 và tháng 12/2026 dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm từ 20-40%, ngoại trừ phía Nam khu vực hạ lưu trong tháng 11 có lượng mưa xấp xỉ trung bình nhiều năm. Đến tháng 1/2027, mức thiếu hụt lượng mưa tại hạ lưu có thể lên tới 30-60%.

Cảnh báo mưa lớn, rét đậm và thời tiết nguy hiểm

Bên cạnh xu thế nhiệt độ và lượng mưa, các hiện tượng thời tiết nguy hiểm vẫn cần được đặc biệt lưu ý trong những tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027.

Theo dự báo, từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông cũng như đổ bộ vào đất liền Việt Nam có khả năng thấp hơn trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Theo số liệu khí hậu, trung bình nhiều năm trong giai đoạn này có khoảng 2,8 cơn bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông và 1,1 cơn đổ bộ vào đất liền.

Đối với không khí lạnh, dự báo cho thấy hoạt động của các đợt không khí lạnh có khả năng yếu hơn trung bình nhiều năm. Rét đậm, rét hại tại Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có thể xuất hiện muộn hơn so với quy luật khí hậu, với số ngày rét đậm, rét hại phổ biến thấp hơn trung bình nhiều năm.

Tuy nhiên, vẫn có khả năng xuất hiện những đợt rét đậm, rét hại gây giảm nhiệt độ mạnh, dù thời gian xảy ra tương đối ngắn.

Đặc biệt, trong tháng 11 và tháng 12/2026, Trung Bộ vẫn có khả năng xuất hiện các đợt mưa vừa, mưa to, tập trung tại khu vực từ Hà Tĩnh đến TP Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ.

Đây là diễn biến cần lưu ý khi nhiều nơi tại Trung Bộ được dự báo thiếu hụt tổng lượng mưa so với trung bình nhiều năm ngay trong các tháng chính mùa mưa. Sang tháng 1/2027, mưa lớn diện rộng có xu hướng giảm.

Ngoài ra, trên phạm vi cả nước, các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh vẫn có khả năng xảy ra.

Theo các chuyên gia, trong ba tháng từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027, xu thế khí hậu nổi bật là nền nhiệt tiếp tục cao hơn trung bình nhiều năm, lượng mưa thiếu hụt tại nhiều khu vực và hoạt động của không khí lạnh có khả năng yếu hơn thông thường. Tuy nhiên, nguy cơ xuất hiện các đợt mưa lớn, rét đậm, rét hại ngắn ngày cùng những hiện tượng thời tiết cực đoan vẫn hiện hữu, cần được theo dõi chặt chẽ để chủ động các phương án ứng phó.