Tăng trưởng hai con số phải gắn với hiệu quả sử dụng nguồn lực và phát triển bền vững

Sáng 31/10, tiếp tục phiên họp toàn thể tại hội trường, Quốc hội thảo luận sôi nổi về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027.

Chuyển hóa nguồn lực thành năng suất và giá trị gia tăng

Thảo luận tại hội trường, đại biểu Lê Văn Thế - Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình cho rằng, để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2027 từ 10% trở lên, vấn đề quan trọng không chỉ là huy động thêm vốn mà phải nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, chuyển hóa vốn đầu tư thành năng suất, giá trị gia tăng và lợi ích thiết thực cho người dân, đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Theo đại biểu, chi đầu tư phát triển năm 2027 dự kiến tăng gần 57% so với dự toán năm 2026. Cùng với nguồn vốn tín dụng, đầu tư tư nhân và đầu tư nước ngoài, đây là nguồn lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng. Đại biểu ghi nhận định hướng của Chính phủ trong việc chuyển trọng tâm đánh giá đầu tư từ tỷ lệ giải ngân sang hiệu quả khai thác công trình và năng lực sản xuất mới, song đề nghị cụ thể hóa việc đánh giá sau đầu tư theo từng loại dự án, gắn với tác động đến việc làm và đời sống nhân dân.

Đối với đầu tư nước ngoài, cần đánh giá mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng, khả năng chuyển giao công nghệ và chất lượng việc làm. Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, cần chú trọng kết quả nghiên cứu được ứng dụng, thương mại hóa và đóng góp thực tế vào nâng cao năng suất.

Đại biểu cũng lưu ý, bên cạnh chi phí vốn, doanh nghiệp còn chịu chi phí thời gian do phải chờ đợi trong các khâu quy hoạch, thủ tục đất đai, đầu tư, xây dựng và phối hợp giữa các cơ quan. Vì vậy, cần theo dõi tổng thời gian giải quyết các quy trình liên thông, xác định rõ trách nhiệm phối hợp và khắc phục tình trạng yêu cầu bổ sung hồ sơ nhiều lần.

Từ đó, đại biểu kiến nghị Chính phủ cụ thể hóa các chỉ số phản ánh chất lượng sử dụng nguồn lực, năng suất, năng lực sản xuất mới, giá trị gia tăng, mức độ tham gia của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi cung ứng và kết quả thương mại hóa khoa học, công nghệ. Bộ Tài chính cần phối hợp với các bộ, ngành thống nhất phương pháp tính toán, khai thác dữ liệu hiện có, tránh chồng chéo và không tạo thêm gánh nặng báo cáo.

Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước phối hợp với Bộ Tài chính điều hành đồng bộ chính sách tiền tệ, tài khóa, tạo điều kiện giảm lãi suất cho vay phù hợp với yêu cầu kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá và bảo đảm an toàn hệ thống. Các tổ chức tín dụng cần đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng đủ điều kiện trên cơ sở dòng tiền, dữ liệu và hiệu quả phương án kinh doanh, đi đôi với kiểm soát rủi ro.

Nhấn mạnh mục tiêu tăng trưởng hai con số phải gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, sử dụng vốn hiệu quả và giảm chi phí thời gian, đại biểu Lê Văn Thế cho rằng, thành quả tăng trưởng cần được chuyển hóa thành việc làm có chất lượng, thu nhập tốt hơn và đời sống nhân dân ngày càng cải thiện.

Quan tâm hỗ trợ các địa phương còn nhiều khó khăn

Từ thực tiễn địa phương, đại biểu Lò Văn Thọ - Đoàn ĐBQH tỉnh Sơn La nhận định, khả năng thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030 giữa các địa phương có sự khác biệt. Theo báo cáo của Chính phủ, có 27/34 địa phương có tốc độ tăng trưởng GDP 9 tháng thấp hơn mục tiêu cả năm. Những địa phương đạt mức tăng trưởng cao chủ yếu có lợi thế về công nghiệp, dịch vụ, đầu tư nước ngoài, hạ tầng và các dự án động lực.

Trong khi đó, các địa phương miền núi, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn, đồng thời phải thực hiện các nhiệm vụ chiến lược như giữ đất, giữ rừng, bảo đảm quốc phòng, an ninh, an ninh lương thực, nguồn nước, năng lượng và an sinh xã hội. Đây là những yếu tố cần được tính đến khi xác định và đánh giá mục tiêu tăng trưởng.

Đại biểu đề nghị đánh giá toàn diện, đa chiều về khả năng tăng trưởng của từng địa phương, gắn với yêu cầu thực hiện các nhiệm vụ chiến lược và phát triển bền vững. Quốc hội, Chính phủ cần nghiên cứu cơ chế hỗ trợ phù hợp đối với những địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn nhưng giữ vị trí trọng yếu, phải đảm nhận nhiều nhiệm vụ quan trọng.

Đặc biệt, đại biểu kiến nghị quan tâm đầu tư kết cấu hạ tầng, nhất là giao thông và các tuyến đường cao tốc tại khu vực Tây Bắc. Đây là điều kiện thiết yếu để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Sơn La, tăng cường kết nối liên vùng, đồng thời góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh.