Lừa đảo hàng chục tỷ đồng bằng sổ tiết kiệm khống, trốn truy nã 17 năm

Ngày 30/10, TAND thành phố Quảng Ninh mở phiên tòa xét xử bị cáo Dương Văn Toàn (SN 1957, trú tại thôn Chính Vân, xã Chuyên Mỹ, thành phố Hà Nội) về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Vụ án xảy ra từ giai đoạn 2006–2008, khi Toàn cùng vợ là Chu Thị Thúy quản lý, điều hành Công ty TNHH Minh Toàn. Kinh doanh thua lỗ, mất khả năng trả nợ, hai người đưa ra nhiều thông tin gian dối để vay tiền rồi chiếm đoạt. Trong số những người giao tiền có cả thông gia và người quen của hai vợ chồng

Những cuốn sổ tiết kiệm không còn tiền

Bà Đỗ Thị Dân, thông gia của vợ chồng Toàn, được hai người giới thiệu có người thân làm tại “Tập đoàn tài chính thế giới”, có thể giúp vay vốn nước ngoài. Tin lời, bà nhiều lần giao tiền, vàng cho hai người để đầu tư trang trại. Đến tháng 1/2008, vợ chồng Toàn viết giấy nhận nợ bà Dân 19,8 tỷ đồng.

Với bà Đỗ Thị Mai Thanh, em gái bà Dân, Toàn và Thúy lại nói được hưởng khoản thừa kế 20 triệu USD của dòng họ Chu bên Pháp nhưng cần tiền làm thủ tục nhận. Bà Thanh đã giao tổng cộng 29,05 tỷ đồng. Số tiền nhận của hai chị em bị vợ chồng Toàn chiếm đoạt, chi tiêu cá nhân.

Khi bà Dân muốn vào TP Hồ Chí Minh xem việc kinh doanh, Thúy bảo chồng làm sổ tiết kiệm để che giấu. Toàn thuê người mở sổ đứng tên mình, phô tô sổ và lấy giấy xác nhận số dư. Tiền sau đó được rút hết rồi dùng mở sổ khác.

Bằng cách này, Toàn có 6 bản phô tô sổ tiết kiệm cùng 6 giấy xác nhận số dư, tổng cộng 58,55 tỷ đồng. Khi bà Dân rồi bà Thanh đến đòi nợ, hai người đưa những giấy tờ ấy ra, nói tiền vay vẫn đang gửi ngân hàng, dù thực tế các sổ không còn tiền.

Ngoài hai chị em bà Dân, vợ chồng Toàn còn chiếm đoạt tiền của ba người quen khác bằng những thông tin gian dối về việc kinh doanh, đầu tư và vay vốn.

Màn kịch vay vốn 50 triệu USD

Trong vụ việc liên quan đến ông Vũ Minh Toán, vợ chồng Toàn cùng Nguyễn Hữu Chí dựng lên dự án vay 50 triệu USD vốn ODA để đầu tư cảng biển.

Thông qua bà Hoàng Thị Ly, nhóm này tiếp cận những người có nhu cầu vay vốn. Chí được giới thiệu dưới tên “Tiến”, làm tại “Tập đoàn tài chính thế giới”, có thể thu xếp khoản vay trong 30 năm, được ân hạn 5 năm. Thực tế, Chí làm nghề buôn bán động cơ máy bơm và bàn bi-a tại TP Hồ Chí Minh.

Thúy báo nguồn vốn có lãi suất thấp, phải làm thủ tục sớm, nếu không tiền sẽ chuyển trả về Mỹ. Bà Ly bàn với ông Toán và ông Nguyễn Thanh Quang góp tiền. Với các yêu cầu nộp lệ phí, mở tài khoản và nộp trước tiền vào tài khoản, chỉ trong vài ngày của tháng 4/2008, Thúy đã nhận từ ông Toán hơn 7,2 tỷ đồng.

Sau đó, Toàn và Thúy đến Quảng Ninh, cùng những người liên quan đi xem cảng Điền Công ở Uông Bí. Hai người nói thiết kế cảng đã hoàn thành. Theo sự bàn bạc từ trước, Chí gọi điện thông báo khoản vay được bổ sung thêm 18 triệu USD và yêu cầu đóng thêm phí.

Thúy thúc giục, nói nếu không nộp thì khoản vay cùng số tiền đã đóng trước đó sẽ bị ách lại. Ông Toán tiếp tục chuyển tiền. Tổng cộng, ông đã giao hơn 11,09 tỷ đồng và bị chiếm đoạt. Đây là một phần trong tổng số hơn 61,3 tỷ đồng của vụ án.

Để những người góp tiền yên tâm, vợ chồng Toàn làm thêm sổ tiết kiệm 10 tỷ đồng mang tên bà Ly, cũng bằng cách gửi rồi rút hết tiền. Bản phô tô sổ và giấy xác nhận số dư được đưa ra cùng các giấy tờ đứng tên Toàn, khiến họ tin tiền vẫn nằm trong ngân hàng.

Quá hạn, khoản vay không được giải ngân. Ông Toán nhiều lần gọi hỏi, nhưng vợ chồng Toàn chỉ viện lý do trì hoãn, sau đó cắt liên lạc rồi bỏ trốn.

17 năm trốn truy nã và cái kết trước pháp luật

Tháng 4/2009, khi biết vợ chồng Toàn đang lẩn trốn tại Đà Lạt, những người liên quan trình báo công an. Thúy bị bắt, còn Toàn tiếp tục bỏ trốn. Vụ án đối với Toàn sau đó được tách ra và tạm đình chỉ điều tra.

Trong những năm trốn nã, Toàn cắt đứt liên lạc với người thân, liên tục thay đổi chỗ ở, sống dưới vỏ bọc một người lao động bình thường. Ngoại hình thay đổi nhiều so với ảnh trong hồ sơ truy nã khiến việc xác minh gặp khó khăn.

Qua rà soát các mối quan hệ, kể cả trên mạng xã hội, trinh sát tìm được manh mối về một người đàn ông có đặc điểm trùng khớp với Toàn. Ngày 2/1/2026, tổ công tác Công an tỉnh Quảng Ninh xác định chính xác nơi ở, bắt giữ và di lý Toàn về phục vụ điều tra.

Ngày 10/1/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Quảng Ninh phục hồi điều tra vụ án, phục hồi điều tra bị can đối với Toàn.

Quá trình điều tra, Toàn thừa nhận hành vi chiếm đoạt tiền của bà Dân, bà Thanh và chị Nguyễn Thị Ngân, nhưng không thừa nhận việc chiếm đoạt tiền của bà Nguyễn Thị Thanh Thủy và anh Nguyễn Việt Trung vì cho rằng mình không ký giấy vay. Tuy nhiên, cơ quan tố tụng xác định các tài liệu, chứng cứ đủ căn cứ chứng minh Toàn cùng vợ thực hiện những hành vi này.

Chu Thị Thúy và Nguyễn Hữu Chí đã được xét xử trước đó; Thúy đang chấp hành án tù chung thân. Phần trách nhiệm dân sự của vụ án cũng đã được giải quyết trong các bản án trước.

Sau 17 năm gián đoạn do Toàn bỏ trốn, phần vụ án liên quan đến bị cáo được đưa ra xét xử. Căn cứ tính chất, mức độ hành vi phạm tội, vai trò của Toàn cùng các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ, HĐXX tuyên phạt Dương Văn Toàn 19 năm tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Thời hạn chấp hành hình phạt tù tính từ ngày 2/1/2026.

Sau 17 năm lẩn trốn, Dương Văn Toàn cuối cùng phải đối diện với pháp luật và nhận bản án 19 năm tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Những thủ đoạn gian dối được dựng lên bằng các khoản vay vốn triệu USD, chuyện thừa kế và những cuốn sổ tiết kiệm không có tiền đã không thể che giấu hành vi phạm tội mãi mãi.

Vụ án là lời cảnh tỉnh về sự cảnh giác trong các giao dịch vay mượn, đầu tư, đồng thời cho thấy dù tìm cách che giấu tung tích hay kéo dài thời gian lẩn trốn, người phạm tội vẫn phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.