Nghệ An đẩy nhanh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ
Nghệ An đang khẩn trương triển khai đợt 2 thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính góp phần hiện thực hóa mong mỏi của nhiều gia đình sau hàng chục năm chờ đợi.
Tạo điều kiện thuận lợi cho thân nhân liệt sĩ
Tại trạm thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ ở phường Trường Vinh (Nghệ An), gần 100 thân nhân liệt sĩ, phần lớn là người cao tuổi từ 70 tuổi trở lên, được chính quyền địa phương phối hợp với lực lượng công an hỗ trợ kinh phí thuê phương tiện đưa đón từ các xã đến địa điểm lấy mẫu.

Tại đây, khoảng 30 cán bộ, chiến sĩ Công an tỉnh Nghệ An và Công an phường Trường Vinh trực tiếp đón tiếp, hướng dẫn các thân nhân hoàn thiện hồ sơ, lấy dấu vân tay, mẫu máu và các mẫu sinh phẩm theo quy định.
Dù phải di chuyển quãng đường từ 50-60km, nhiều người vẫn phấn khởi khi được tạo điều kiện tham gia lấy mẫu. Đối với họ, hành trình đến điểm thu nhận ADN không chỉ là việc hoàn thành các thủ tục cần thiết mà còn mang theo niềm mong mỏi tìm lại thông tin về những người thân đã hy sinh trong chiến tranh.
Bà Nguyễn Thị Hòa, 77 tuổi, trú tại xã Minh Châu, là thân nhân liệt sĩ Nguyễn Nghĩa Tịch, quê xã Diễn Bình cũ, nay thuộc xã Minh Châu. Liệt sĩ Tịch hy sinh năm 1952 nhưng đến nay gia đình vẫn chưa tìm được phần mộ.

Có mặt tại trạm thu nhận mẫu tập trung ở phường Trường Vinh, bà Hòa cho biết việc được cán bộ hướng dẫn cụ thể về thủ tục và quy trình lấy mẫu giúp gia đình yên tâm hơn. Bà cũng đánh giá cao sự hỗ trợ của chính quyền địa phương đối với những thân nhân tuổi cao, sức yếu, gặp khó khăn trong việc đi lại.
Gia đình bà mong muốn thông tin được ghi nhận chính xác, các mẫu sinh phẩm sớm được đối chiếu để có thêm cơ hội tìm thấy phần mộ người thân sau nhiều thập kỷ chờ đợi.
Cùng chung mong mỏi ấy, ông Cao Văn Tài, sinh năm 1951, trú tại xã Tân Châu, đến làm thủ tục lấy mẫu ADN với hy vọng tìm được thông tin về anh trai là liệt sĩ Cao Xuân Cư, quê xã Diễn Lộc, huyện Diễn Châu cũ, nay thuộc xã Tân Châu.
Liệt sĩ Cao Xuân Cư hy sinh năm 1972, đến nay gia đình vẫn chưa tìm được phần mộ. Suốt nhiều năm qua, người thân luôn mong ngóng tin tức để biết nơi an nghỉ của liệt sĩ.
Ông Tài chia sẻ: “Việc được hướng dẫn lấy mẫu ADN giúp gia đình có thêm hy vọng tìm lại danh tính và biết nơi an nghỉ của người thân. Gia đình mong mẫu sinh phẩm sớm được đối chiếu với dữ liệu hài cốt liệt sĩ để những trường hợp đủ căn cứ có thể xác định danh tính”.
Với các gia đình liệt sĩ, mỗi mẫu ADN được thu nhận là thêm một cơ hội để kết nối thông tin thân nhân với dữ liệu hài cốt liệt sĩ, từng bước tháo gỡ những trường hợp chưa xác định được danh tính.
Chính quyền cơ sở đồng hành cùng các gia đình
Để tạo thuận lợi cho thân nhân tham gia lấy mẫu, chính quyền cơ sở phối hợp với lực lượng công an rà soát danh sách, liên hệ từng gia đình, hướng dẫn thủ tục và bố trí phương tiện đưa đón những người đã đăng ký.

Đối với các trường hợp tuổi cao, sức yếu hoặc gặp khó khăn trong đi lại, lực lượng chức năng có phương án hỗ trợ trực tiếp, kể cả tổ chức thu nhận mẫu tại nhà khi cần thiết.
Tại xã Minh Châu, công tác rà soát, liên hệ và hỗ trợ thân nhân được triển khai đồng bộ với kế hoạch thu nhận mẫu của tỉnh.
Ông Lê Mạnh Hiên, Chủ tịch UBND xã Minh Châu, cho biết địa phương tập trung phối hợp với lực lượng công an và các đơn vị liên quan để việc thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ diễn ra thuận lợi, bảo đảm tiến độ. Xã chú trọng rà soát danh sách, hỗ trợ phương tiện đối với những trường hợp khó khăn trong đi lại, đồng thời kịp thời phối hợp giải quyết các vướng mắc phát sinh.
Địa phương đã trích kinh phí thuê hai xe ô tô, cử cán bộ hỗ trợ đưa đón 21 thân nhân liệt sĩ đến trạm thu nhận mẫu ADN tại phường Trường Vinh.

Đáng chú ý, trong đoàn có cụ Võ Thị Luyện, 94 tuổi. Do tuổi cao, việc di chuyển đường dài tiềm ẩn nhiều khó khăn, địa phương đã bố trí cán bộ phối hợp với người nhà hỗ trợ cụ trong suốt quá trình đi lại và thực hiện thủ tục lấy mẫu.
Những hoạt động hỗ trợ thiết thực này góp phần giảm bớt khó khăn cho thân nhân liệt sĩ, đồng thời bảo đảm những người thuộc diện thu nhận mẫu có điều kiện tham gia chương trình.
Ông Nguyễn Tất Sơn, Chủ tịch UBND phường Trường Vinh, cho biết địa phương đã tập trung lực lượng, phương tiện, phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức thu nhận mẫu ADN đối với 100% thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin phần mộ đã đăng ký trên địa bàn.
Bên cạnh đó, phường phối hợp tổ chức thu nhận mẫu tại điểm tập trung ở Trường Vinh cho thân nhân liệt sĩ trên toàn tỉnh, bảo đảm đúng đối tượng, quy trình và tiến độ đề ra. Công tác rà soát danh sách, hướng dẫn thủ tục và hỗ trợ người cao tuổi, người gặp khó khăn khi đi lại cũng được chú trọng.
Hơn 3.500 thân nhân dự kiến được thu nhận mẫu trong đợt 2
Theo thông tin từ Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh Nghệ An, công tác thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ được triển khai từ ngày 24/10 và dự kiến kết thúc vào ngày 30/10/2026.
Trong đợt 2 năm 2026, tỉnh Nghệ An dự kiến thu nhận mẫu ADN của hơn 3.500 thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin phần mộ. Đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm bổ sung dữ liệu phục vụ công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.
Theo số liệu được cung cấp, tính đến ngày 28/8/2026, Nghệ An đã hoàn thành lấy mẫu tại 28/28 nghĩa trang liệt sĩ. Tổng số mộ đã khai quật là 2.141/2.141 mộ; số mẫu thu được là 1.613, đạt tỷ lệ 75,3%. Cùng với đó, 1.693 mẫu hài cốt liệt sĩ đã được bàn giao theo quy định.
Công an tỉnh Nghệ An cũng đã chỉ đạo phối hợp thu nhận hơn 17.800 mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ, đạt tỷ lệ 89,47% số trường hợp cần thu nhận.
Việc đẩy nhanh tiến độ thu nhận mẫu ADN, kết hợp với rà soát, chuẩn hóa thông tin và đối chiếu dữ liệu, góp phần hoàn thiện cơ sở dữ liệu phục vụ công tác tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Đây cũng là cơ sở để từng bước giải quyết những trường hợp còn thiếu thông tin, giúp các gia đình có thêm cơ hội tìm lại người thân.
Trần Tú