Bộ trưởng Bộ Tài chính: Hoàn thiện Luật Chứng khoán, bảo đảm minh bạch và bảo vệ nhà đầu tư

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, tại phiên thảo luận tổ có 32 lượt ý kiến, tại hội trường có 10 đại biểu phát biểu. Cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu tối đa các ý kiến, đồng thời giải trình đầy đủ những vấn đề đại biểu quan tâm.

Theo Bộ trưởng, trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, việc huy động nguồn lực cho phát triển có ý nghĩa quan trọng. Với mục tiêu huy động vốn khoảng 40% GDP, thị trường chứng khoán là một trong những kênh dẫn vốn trung và dài hạn của nền kinh tế.

Do đó, thị trường phải hoạt động công khai, minh bạch, hiệu quả và theo chuẩn quốc tế. Bộ trưởng nhấn mạnh: “Quan trọng nhất của việc xây dựng luật này chính là bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhà đầu tư và của các thành viên thị trường”, đặc biệt là nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Bộ trưởng cho biết, thị trường chứng khoán Việt Nam đã được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Cơ quan quản lý tiếp tục làm việc với MSCI nhằm đánh giá, xếp hạng thị trường, qua đó thu hút các quỹ đầu tư quốc tế. Việc cải cách thủ tục hành chính trong dự thảo luật nhằm tạo thuận lợi cho thị trường phát triển nhưng không đồng nghĩa với hạ thấp tiêu chuẩn, nhất là các yêu cầu bảo đảm quyền lợi nhà đầu tư.

Về điều kiện chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), dự thảo quy định báo cáo kiểm toán độc lập có thể đưa ra ý kiến chấp nhận toàn phần hoặc chấp nhận ngoại trừ, với điều kiện phần ngoại trừ không ảnh hưởng đến điều kiện chào bán. Quy định này nhằm tăng tính linh hoạt nhưng vẫn bảo đảm tiêu chuẩn niêm yết.

Đối với mối quan hệ giữa ngân hàng lưu ký và ngân hàng thanh toán, dự thảo hướng tới tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin giữa Ngân hàng Nhà nước và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, đồng thời bảo đảm các điều kiện an toàn trong hoạt động ngân hàng.

Về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo thống nhất với các ý kiến đại biểu, sẽ rà soát để tránh trùng lặp với Luật Khoa học và Công nghệ, đồng thời quy định các điều kiện đặc thù của thị trường chứng khoán nhằm hạn chế rủi ro khi thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ và mô hình mới.

Bộ trưởng cũng ghi nhận các ý kiến về nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin, tăng cường năng lực giám sát và phát triển nguồn nhân lực ngành chứng khoán. Cơ quan soạn thảo đang nghiên cứu mô hình tổ chức các sở giao dịch chứng khoán, theo hướng phân định rõ chức năng, giảm khâu trung gian và bảo đảm hoạt động thông suốt.

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết, các đại biểu cơ bản tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Chứng khoán nhằm phát triển thị trường vốn, đáp ứng yêu cầu sau khi thị trường được nâng hạng. Tuy nhiên, việc đổi mới công nghệ phải đi đôi với minh bạch thông tin, tăng cường giám sát và bảo vệ nhà đầu tư.

Đối với cơ chế sandbox, các đại biểu đề nghị làm rõ nguyên tắc, phạm vi, thời hạn thử nghiệm, giới hạn miễn trừ trách nhiệm và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư; không miễn trách nhiệm đối với hành vi gian lận, cố ý vi phạm hoặc lợi dụng thử nghiệm để trục lợi. Đồng thời, cần quy định rõ việc xử lý tài sản, dữ liệu, hợp đồng khi thử nghiệm kết thúc và cơ chế bồi thường thiệt hại.

Về cắt giảm điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị rà soát kỹ các quy định, bảo đảm việc đơn giản hóa thủ tục gắn với chất lượng thông tin, điều kiện niêm yết và trách nhiệm bảo vệ nhà đầu tư; đồng thời chuẩn bị đầy đủ công cụ hậu kiểm, kết nối dữ liệu và cảnh báo rủi ro.

Các đại biểu cũng lưu ý cần đánh giá kỹ điều kiện an toàn vốn đối với ngân hàng lưu ký, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý; kiểm soát xung đột lợi ích trong hoạt động kinh doanh chứng khoán, bảo đảm tách biệt tài sản khách hàng và làm rõ trách nhiệm của các tổ chức liên quan.

Đối với chính sách phát triển nguồn nhân lực, đầu tư hạ tầng và công nghệ thông tin, cần làm rõ cơ sở, đối tượng, nguồn lực và thẩm quyền thực hiện. Việc lựa chọn mô hình sở giao dịch chứng khoán phải dựa trên đánh giá tác động, có lộ trình phù hợp, bảo đảm hoạt động liên tục, an toàn dữ liệu và giao dịch điện tử.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan soạn thảo phối hợp chặt chẽ với cơ quan thẩm tra, tiếp tục rà soát, tiếp thu và giải trình đầy đủ các ý kiến, nhất là những nội dung còn có ý kiến khác nhau; khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án luật, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp này.