Đa dạng, đổi mới toàn diện hình thức tuyên truyền phòng, chống ma túy
Thời gian qua, tỉnh Thái Nguyên đẩy mạnh công tác tuyên truyền phòng, chống ma túy với nhiều hình thức đa dạng đi sâu vào đời sống nhân dân.
Chuyển dịch mạnh mẽ sang không gian số
Là trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục của vùng trung du và miền núi phía Bắc, lại có mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển các tỉnh phía Bắc cùng số lượng lớn học sinh, sinh viên và công nhân lao động ngoại tỉnh sinh sống, làm việc. Bên cạnh thuận lợi phát triển kinh tế, xã hội thì đây cũng là nguy cơ tiềm ẩn phức tạp về an ninh trật tự, tội phạm tệ nạn ma túy rình rập.

Nhằm ngăn chặn từ sớm, từ xa, trong những năm qua, tỉnh Thái Nguyên luôn chủ động công tác phòng chống ma túy trên địa bàn. Trong đó, việc đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền phòng, chống ma túy được xác định là giải pháp then chốt, mang tính chiến lược dài hạn nhằm xây dựng một "lá chắn" vững chắc từ chính nhận thức của người dân.
Trong những năm gần đây, trước sự bùng nổ công nghệ, xu hướng thay đổi cách tiếp cận thông tin từ nhân dân, cán bộ chiến sĩ công an tỉnh Thái Nguyên, đặc biệt là Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, cán bộ cơ sở đã thay đổi phương thức tuyên truyền phòng, chống ma túy tại Thái Nguyên đã có bước chuyển mình mạnh mẽ sang không gian mạng thông qua nền tảng mạng xã hội lớn như Facebook, Zalo, và TikTok.
Bên cạnh đó, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, đã phối hợp với các cơ quan truyền thông phát triển các kênh thông tin chính thống trên các trang Fanpage của Công an tỉnh và Công an các xã liên tục cập nhật thông tin về phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm ma túy, đặc biệt là các loại ma túy ngụy trang dưới dạng thực phẩm, đồ uống, thuốc lá điện tử đang nhắm vào giới trẻ.
Sân khấu hóa tại cơ sở giáo dục và tuyên truyền lưu động
Một trong những điểm sáng mang lại hiệu quả cao trong thời gian qua tại Thái Nguyên là việc "sân khấu hóa" các nội dung tuyên truyền pháp luật. Nhận thấy người dân thường e ngại các buổi thuyết giảng lý thuyết dài dòng, các cấp bộ ngành và lực lượng công an cơ sở đã sáng tạo lồng ghép kiến thức phòng chống ma túy vào các vở kịch ngắn, tiểu phẩm hài, và các câu chuyện thực tế ngay tại các buổi sinh hoạt cộng đồng.

Tại các xã miền núi, vùng sâu vùng xa Xã Sảng Mộc, Xã Nghinh Tường, Xã Thần Sa; Xã Ngân Sơn, xã Bằng Vân, xã Thượng Quan, xã Nà Phặc, xã Phúc Lộc nơi đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống tập trung, việc tuyên truyền bằng tiếng phổ thông kết hợp với tiếng dân tộc bản địa qua các làn điệu văn nghệ truyền thống đã mang lại hiệu quả rõ rệt.
Trong các Lễ lớn dân tộc và đặc biệt kế hoạch sắp diễn ra cho Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc hay các buổi giao lưu văn nghệ tại xóm bản, những câu chuyện về tác hại của ma túy, nỗi đau của các gia đình có người nghiện ma túy được trải lòng. Hay các câu chuyện người lầm lỡ đổi thay làm lại cuộc đời được tái hiện chân thực tại cộng đồng khu dân cư. Bằng cách tiếp cận tự nhiên, dễ hiểu, thu hút đông đảo nhân dân truyền tai nhau về tác hại ma túy.
Đối với khu vực học đường, học sinh, sinh viên là đối tượng chịu nhiều tác động và dễ bị tổn thương trước các cạm bẫy ma túy thế hệ mới. Chính vì vậy, là trung tâm giáo dục thứ 3 cả nước, tỉnh Thái Nguyên luôn chủ động từ sớm, từ xa công tác tuyên truyền, phòng chống tác hại ma túy trong môi trường học đường. Bên cạnh đó, công tác phối hợp Bộ Công an, Công an tỉnh, khu vực được đặc biệt quan tâm, tổ chức tiết học pháp luật trực quan, sinh động đến học sinh, sinh viên.
Công tác tuyên truyền phòng, chống ma túy đã được lực lượng chuyên trách Công an tỉnh triển khai với nhiều hình thức đa dạng, hướng đến từng nhóm đối tượng, nhất là học sinh, sinh viên, công nhân và người lao động.
Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh đã trực tiếp tổ chức 10 buổi tuyên truyền, thu hút hơn 3.700 lượt người tham gia. Các hoạt động được triển khai tại nhiều cơ sở giáo dục đại học như: Trường Đại học Nông lâm, Trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp, Trường Đại học Sư phạm, Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông; 2 cơ sở cai nghiện ma túy, cùng một số doanh nghiệp tại các khu công nghiệp Điềm Thụy, Sông Công II.

Điểm mới trong các hoạt động này là nội dung tuyên truyền được xây dựng phù hợp với đặc điểm từng nhóm đối tượng, chú trọng trao đổi hai chiều, đưa ra những tình huống kịch tiểu phẩm gần gũi với đời sống để người tham gia cùng nhận diện, phân tích và tìm cách xử lý.
Cùng với hoạt động tuyên truyền trực tiếp, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã phối hợp tổ chức các hoạt động mít tinh, giải chạy hưởng ứng Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026.
Bên cạnh công tác tuyên truyền các trường chủ động ký cam kết thi đua xây dựng "Trường học không có ma túy". Nhiều trường học đã thành lập các Câu lạc bộ "Bạn giúp bạn", "Tuổi trẻ với pháp luật" nhằm kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và phát hiện sớm các biểu hiện bất thường của học sinh.

Cùng với đó, hình thức tuyên truyền trực quan lưu động cũng được đẩy mạnh. Hệ thống pa nô, băng rôn, áp phích với khẩu hiệu hành động mạnh mẽ được lắp đặt cố định và lưu động tại các khu trung tâm hành chính, quảng trường, bến xe, khu công nghiệp và cổng các trường học.
Đồng thời, hệ thống loa phát thanh tại các phường, xã, thị trấn duy trì lịch phát sóng định kỳ vào các khung giờ sinh hoạt của người dân, đảm bảo thông tin phòng chống ma túy thẩm thấu đến từng ngõ xóm, tổ dân phố.
Ứng dụng công nghệ và phát huy vai trò mô hình tự quản
Thực hiện Đề án tăng cường hiệu quả công tác phòng, chống ma túy, tỉnh Thái Nguyên đặc biệt chú trọng việc hướng dẫn người dân ứng dụng công nghệ số vào công tác đấu tranh phòng chống tội phạm. Lực lượng công an xã, phường đã tích cực "đi từng ngõ, gõ từng nhà" để hướng dẫn người dân tích hợp và sử dụng ứng dụng định danh điện tử VNeID.

Thông qua tính năng kiến nghị, phản ánh về an ninh trật tự trên ứng dụng, người dân có thể trực tiếp gửi thông tin, tố giác các hành vi mua bán, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy một cách an toàn, bảo mật và nhanh chóng. Điều này giúp nâng cao đáng kể tinh thần trách nhiệm của mỗi công dân trong việc giám sát địa bàn.
Bên cạnh giải pháp công nghệ, việc duy trì và nhân rộng các mô hình tự quản tại cộng đồng đóng vai trò quyết định đến tính bền vững của công tác phòng chống ma túy. Các mô hình như "Xóm bản an toàn", "Tổ liên gia an toàn về an ninh trật tự", "Xã, phường không có ma túy" đã phát huy tối đa sức mạnh của quần chúng nhân dân.
Các thành viên trong mô hình, thường là những người có uy tín trong cộng đồng, trưởng thôn, bí thư chi bộ, phối hợp cùng công an viên thường xuyên rà soát, nắm bắt di biến động của các đối tượng có nguy cơ cao trên địa bàn.

Trong giai đoạn tiếp theo, tỉnh Thái Nguyên tiếp tục kiên trì mục tiêu đổi mới, không ngừng sáng tạo và điều chỉnh các phương thức truyền thông để phù hợp với sự thay đổi của thực tiễn xã hội.
Sự đồng lòng của chính quyền, các tổ chức đoàn thể, lực lượng vũ trang và toàn thể nhân dân chính là chìa khóa vàng giúp Thái Nguyên từng bước đẩy lùi tệ nạn ma túy, xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững của địa phương.
Nguyễn Liên