Bộ trưởng Bộ Công an trình Quốc hội dự án Luật An ninh dữ liệu

Sáng 26/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang trình bày Tờ trình về dự án Luật An ninh dữ liệu.

Quản lý dữ liệu theo mức độ rủi ro

Theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, dự thảo Luật gồm 6 chương, 29 điều, thể chế hóa 6 chính sách đã được Chính phủ thông qua. Các nội dung tập trung vào hoàn thiện thể chế quản lý tài nguyên dữ liệu, xác lập chủ quyền dữ liệu quốc gia; bảo đảm an ninh dữ liệu theo cấp độ rủi ro trong suốt vòng đời dữ liệu; bảo đảm an ninh trong lưu trữ, chuyển giao dữ liệu xuyên biên giới; bảo đảm an ninh dữ liệu trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ mới; phát triển kinh tế dữ liệu, tự chủ công nghệ; phát triển nguồn nhân lực và hợp tác quốc tế về an ninh dữ liệu.

Dự án Luật được xây dựng nhằm xác lập cơ sở pháp lý để Nhà nước quản lý, bảo vệ dữ liệu thuộc quyền tài phán của Việt Nam, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, đồng thời tạo điều kiện phát triển kinh tế dữ liệu.

Một trong những quan điểm xuyên suốt của dự thảo là bảo đảm an ninh quốc gia gắn với quản lý dữ liệu theo mức độ rủi ro, không áp dụng đồng loạt nghĩa vụ đối với tất cả các loại dữ liệu. Theo đó, dữ liệu có mức độ rủi ro thấp không phát sinh thủ tục hành chính.

Dự thảo cũng bảo đảm tính thống nhất với Luật An ninh mạng, Luật Dữ liệu và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân; kế thừa quy định về phân loại dữ liệu quan trọng, dữ liệu cốt lõi theo Luật Dữ liệu, không thành lập tổ chức, bộ máy mới.

Về thủ tục hành chính, dự thảo Luật quy định 2 thủ tục, gồm thẩm định an ninh dữ liệu đối với hồ sơ thiết kế hệ thống cấp độ 4, cấp độ 5 tại Điều 11 và thẩm định, chấp thuận việc chuyển dữ liệu cấp độ 4, cấp độ 5 ra nước ngoài tại Điều 19.

Đối với dữ liệu cấp độ 1, không phát sinh thủ tục hành chính. Với dữ liệu cấp độ 2, tổ chức, cá nhân lập phương án theo mẫu rút gọn nhưng không phải nộp cơ quan nhà nước. Đối với dữ liệu cấp độ 3, chủ thể tự đánh giá, không phải thực hiện thẩm định hoặc thông báo.

Trường hợp dữ liệu vừa là dữ liệu cá nhân, vừa thuộc cấp độ 3 trở lên, dự thảo quy định nguyên tắc một hồ sơ, một thủ tục nhằm hạn chế tình trạng trùng lặp trong quá trình thực hiện.

Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, Chính phủ đã chỉ đạo tiếp thu đầy đủ 7 nhóm ý kiến tại Kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Báo cáo thẩm tra sơ bộ, không phát sinh chính sách mới.

Một số nội dung được chỉnh lý đáng chú ý gồm tăng số điều từ 25 lên 29, quy định 5 cấp độ rủi ro; bỏ quy định về Trung tâm Quản trị an ninh dữ liệu quốc gia; không ấn định mốc thời gian cứng về chuyển đổi mật mã kháng lượng tử mà giao Chính phủ quy định lộ trình; không quy định mức phạt tiền theo tỷ lệ doanh thu và luật hóa đầy đủ các biện pháp hạn chế quyền.

Tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội tại Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách, dự thảo tiếp tục bổ sung cơ chế hướng dẫn xác định cấp độ dữ liệu, quy định việc thông tin cho người bị ảnh hưởng khi xảy ra sự cố và giới hạn phạm vi tạm dừng chuyển dữ liệu.

Đề nghị làm rõ điều kiện, thẩm quyền áp dụng biện pháp hạn chế quyền

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Thượng tướng Lê Tấn Tới, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội, cho biết cơ quan thẩm tra nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật An ninh dữ liệu.

Theo cơ quan thẩm tra, việc ban hành Luật nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương, quan điểm chỉ đạo của Đảng về bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu, chủ quyền số, chủ quyền dữ liệu; khắc phục tình trạng quy định về an ninh dữ liệu còn phân tán tại một số luật chuyên ngành.

Dự án Luật cũng hướng tới thiết lập khung pháp lý về quản lý rủi ro, xác định trách nhiệm đối với dữ liệu và chủ quản dữ liệu; chủ động bảo vệ tài nguyên dữ liệu quốc gia trước các nguy cơ tấn công, lộ lọt dữ liệu, sự cố liên quan đến các lĩnh vực tài chính, năng lượng, viễn thông và những thách thức từ điện toán lượng tử.

Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại đánh giá dự thảo Luật cơ bản phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, Hiến pháp năm 2013, bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật và cơ bản tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục thể chế hóa Chỉ thị số 57-CT/TW về an ninh dữ liệu trong hệ thống chính trị; quy định rõ điều kiện, phạm vi, thẩm quyền áp dụng các biện pháp có thể hạn chế quyền; đồng thời làm rõ nguyên tắc, thứ tự áp dụng đối với những nội dung có sự giao thoa với pháp luật liên quan.

Về hồ sơ dự án Luật, cơ quan thẩm tra đánh giá Chính phủ đã chuẩn bị cơ bản đầy đủ theo quy định; trình tự, thủ tục xây dựng cơ bản tuân thủ pháp luật, đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ hai.

Chính phủ đã tiếp thu, giải trình 7 nhóm ý kiến tại Kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, 70 ý kiến tại Báo cáo thẩm tra sơ bộ và 25 ý kiến của đại biểu Quốc hội tại Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách. Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại nhận thấy bố cục dự thảo Luật gồm 6 chương, 29 điều cơ bản phù hợp.

Chiều nay, Quốc hội thảo luận tại Tổ về dự án Luật An ninh dữ liệu và một số nội dung quan trọng khác.