Đề xuất hoàn thiện cơ chế xử lý sự cố môi trường, tăng cường hậu kiểm

Tổ 7 gồm Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh và Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng.

Đóng góp ý kiến từ thực tiễn công tác, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Quảng (ĐBQH tỉnh Lâm Đồng) chỉ ra những bất cập trong cơ chế xử lý sự cố môi trường hiện nay.

Theo đại biểu, các sự cố như ô nhiễm nguồn nước thường có phạm vi ảnh hưởng liên xã, liên tỉnh, trong khi trách nhiệm xử lý chủ yếu được giao cho cấp xã. Điều này chưa phù hợp với năng lực về nhân lực, vật lực của chính quyền cơ sở.

Từ thực tế đó, đại biểu Nguyễn Văn Quảng đề nghị dự thảo Luật quy định rõ cơ chế giao cấp tỉnh chủ trì xử lý sự cố, đồng thời thiết lập cơ chế phối hợp giải quyết các sự cố môi trường liên tỉnh, liên vùng.

Đại biểu cũng nhấn mạnh cần có chế tài nghiêm minh đối với các chủ nguồn thải xả trực tiếp ra môi trường khi chưa qua hệ thống xử lý đạt chuẩn. Trách nhiệm bảo vệ môi trường phải được xác định rõ đối với từng doanh nghiệp, người dân và các chủ thể liên quan, thay vì chỉ đặt lên vai cơ quan quản lý nhà nước.

Tán thành chủ trương cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh, đại biểu Đỗ Thị Việt Hà (Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh) lưu ý việc dự thảo Luật cắt giảm trên 90% đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường (ĐTM), chuyển sang cơ chế cấp giấy phép hoặc đăng ký môi trường, cần đi đôi với cơ chế hậu kiểm phù hợp.

Đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo đánh giá kỹ tác động của việc thay đổi này, đồng thời tăng cường các quy định về thanh tra, kiểm tra để chủ động phòng ngừa nguy cơ ô nhiễm, bảo đảm hài hòa giữa cải cách hành chính, phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường bền vững.

Đối với tiêu chí phân loại dự án “có nguy cơ tác động xấu đến môi trường chủ yếu ở giai đoạn thi công, triển khai thực hiện”, đại biểu Đỗ Thị Việt Hà đề nghị làm rõ nội hàm và các tiêu chí cụ thể, bảo đảm tính định lượng, thống nhất, tránh gây khó khăn cho địa phương trong quá trình áp dụng.

Về quản lý chất lượng môi trường đất tại Điều 17, đại biểu tán thành việc điều tra, đánh giá và lập danh mục các khu vực đất bị ô nhiễm hoặc có dấu hiệu ô nhiễm. Tuy nhiên, cần quy định rõ hậu quả pháp lý của kết quả điều tra, đánh giá và mối liên hệ với việc triển khai các dự án đầu tư theo pháp luật về đất đai và đầu tư.

Cùng quan tâm đến tính chặt chẽ của các quy định về đánh giá tác động môi trường, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng) đề nghị tiêu chí phân loại dự án đầu tư tại Điều 28 sửa đổi phải phản ánh đúng mức độ rủi ro môi trường thực tế. Theo đó, việc phân loại cần căn cứ vào loại hình, tính chất nguy hại, tải lượng chất thải và độ nhạy cảm của môi trường tiếp nhận, thay vì chủ yếu dựa vào quy mô vốn hoặc công suất dự án.