Nâng cao hiệu quả phòng, chống buôn lậu, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Trung tướng, PGS.TS Phạm Công Nguyên, Cục trưởng Cục Pháp chế và Cải cách hành chính, tư pháp (Bộ Công an); Thiếu tướng, TS Chử Văn Dũng, Phó Giám đốc Học viện Cảnh sát nhân dân và Thiếu tướng, TS Bùi Quang Bình, Giám đốc Công an TP. Hải Phòng đồng chủ trì hội thảo.

Phát biểu tại hội thảo, Trung tướng, PGS.TS Phạm Công Nguyên nhấn mạnh, tình hình buôn lậu, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên cả nước nói chung, Hải Phòng nói riêng tiếp tục diễn biến phức tạp, với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, có tổ chức; các đối tượng triệt để lợi dụng thương mại điện tử, mạng xã hội và môi trường số để đưa hàng vi phạm đến người tiêu dùng.

Hệ lụy không chỉ là thất thu ngân sách, thiệt hại cho doanh nghiệp làm ăn chân chính, xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng nhân dân, an ninh trật tự và sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Ngày 5/5/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg, chỉ đạo triển khai quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước và phối hợp giữa các lực lượng chức năng.

Trong hơn 1 tháng (từ ngày 7/5 đến ngày 24/6/2026), các lực lượng chức năng trên cả nước đã phát hiện hơn 3.300 vụ việc có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, khởi tố 85 vụ án hình sự…

Hội thảo là diễn đàn khoa học quan trọng để các cơ quan quản lý, lực lượng thực thi pháp luật, chuyên gia và nhà khoa học cùng nhận diện vấn đề mới, phân tích những khó khăn, vướng mắc trong phát hiện, điều tra, xử lý vi phạm và phối hợp liên ngành.

Từ đó đề xuất các giải pháp có tính đột phá, khả thi, góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao hiệu quả công tác trong tình hình mới. Các kết quả nghiên cứu, trao đổi phải được chuyển hóa thành luận cứ khoa học, kiến nghị chính sách và giải pháp nghiệp vụ có giá trị thực tiễn, phục vụ trực tiếp công tác phòng ngừa, đấu tranh từ sớm, từ xa.

Phát biểu kết luận hội thảo, Thiếu tướng, TS Bùi Quang Bình, Giám đốc Công an TP. Hải Phòng nhấn mạnh yêu cầu tạo chuyển biến căn bản về tư duy và phương thức đấu tranh; chuyển từ xử lý các vụ việc đơn lẻ sang chủ động nhận diện, kiểm soát, phòng ngừa và quản trị rủi ro; từ xử lý phần ngọn sang truy tìm tận gốc nguồn hàng vi phạm; kết hợp chặt chẽ giữa nghiệp vụ, dữ liệu và công nghệ để nâng cao hiệu quả phát hiện, đấu tranh, xử lý.

Mục tiêu cuối cùng không đơn thuần là phát hiện thêm bao nhiêu vụ việc, xử lý bao nhiêu đối tượng, mà phải tạo được chuyển biến thực chất về nhận thức, hành vi và ý thức chấp hành pháp luật trong xã hội, từng bước ngăn chặn điều kiện phát sinh vi phạm.

Mỗi vụ việc được phát hiện, xử lý phải trở thành một nguồn thông tin có giá trị cho công tác dự báo, cảnh báo và phòng ngừa sau này. Cơ quan chức năng cần làm rõ vì sao vi phạm vẫn tiếp diễn dù hoạt động kiểm tra, xử lý đã được tăng cường; đâu là kẽ hở trong quản lý, phương thức và điều kiện để các đối tượng lợi dụng.

Từ việc hệ thống hóa từng vụ án, vụ việc, cần hình thành cơ sở tri thức phục vụ nhận diện phương thức, thủ đoạn mới, giúp lực lượng chức năng chủ động ngăn ngừa những vụ việc tương tự, thay vì chỉ phản ứng sau khi hậu quả đã xảy ra.

Theo Giám đốc Công an TP. Hải Phòng, phải xử lý đúng bản chất vụ việc, kiên quyết truy tìm nguồn gốc hàng giả và các đầu mối đưa hàng vi phạm vào thị trường. Nếu chỉ xử lý người trực tiếp buôn bán mà không làm rõ nơi sản xuất, nguồn cung, đường dây vận chuyển và phân phối thì hiệu quả đấu tranh khó bền vững. Vì vậy, công tác điều tra phải hướng tới bóc gỡ toàn bộ chuỗi cung ứng, xác định rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.