Sửa đổi Luật Đầu tư, tháo gỡ điểm nghẽn, cải thiện môi trường kinh doanh

Sáng 23/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Tờ trình và Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, việc sửa đổi Luật nhằm thể chế hóa các chủ trương mới, tháo gỡ vướng mắc thực tiễn, cải thiện môi trường đầu tư, đơn giản hóa thủ tục, thúc đẩy chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Dự thảo Luật gồm 3 điều, tập trung vào 4 nhóm nội dung: hoàn thiện chính sách tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài; bổ sung chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư gắn với cam kết của nhà đầu tư; đơn giản hóa thủ tục đầu tư; nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và đẩy mạnh chuyển đổi số.

Trong đó, dự thảo cho phép xem xét nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường trong một số ngành, nghề; bổ sung hỗ trợ phát triển chuỗi cung ứng, sản xuất sản phẩm công nghệ cao, nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực và chuyển đổi xanh. Các ưu đãi đặc biệt gắn với cam kết về chuyển giao công nghệ, nghiên cứu và phát triển, đào tạo lao động, phát triển nhà cung ứng trong nước; trường hợp không đáp ứng cam kết có thể bị điều chỉnh hoặc thu hồi ưu đãi.

Dự thảo cũng mở rộng phạm vi áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt, hoàn thiện quy định về lựa chọn nhà đầu tư và định hướng phát triển Cổng một cửa đầu tư quốc gia thành nền tảng số thống nhất, từng bước thực hiện thủ tục đầu tư trực tuyến toàn trình.

Đề nghị kiểm soát chặt chính sách ưu đãi đầu tư

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, đa số ý kiến trong Ủy ban thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật nhằm tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, cải thiện môi trường đầu tư và bảo đảm đồng bộ pháp luật. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát kỹ các quy định, đánh giá đầy đủ tác động và bảo đảm tính thống nhất với các luật liên quan.

Về tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài, cần cân nhắc thẩm quyền của Chính phủ trong việc nới lỏng điều kiện đã được quy định tại các văn bản pháp luật; đồng thời đánh giá tác động, nhất là đối với ngành, lĩnh vực nhạy cảm và yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Đối với Quỹ hỗ trợ đầu tư, đa số ý kiến đề nghị giữ quy định Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi ban hành quy định chi tiết, nhằm tăng cường giám sát việc quản lý, sử dụng nguồn tài chính quốc gia.

Ủy ban cũng đề nghị quy định rõ tiêu chí hưởng ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt, gắn ưu đãi với kết quả thực hiện cam kết của nhà đầu tư, hạn chế giao quá nhiều nội dung quan trọng cho văn bản dưới luật.

Về thủ tục đầu tư, cần làm rõ điều kiện lựa chọn nhà đầu tư đối với dự án sử dụng khu vực biển, bảo đảm thống nhất với pháp luật về đất đai, đấu thầu và tài nguyên, môi trường biển và hải đảo. Thủ tục đầu tư đặc biệt cũng cần được rà soát để bảo đảm phù hợp với quy định về thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất.

Cơ quan thẩm tra đồng thời đề nghị làm rõ trách nhiệm quản lý, kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa Cổng một cửa đầu tư quốc gia với các cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư; bảo đảm nhà đầu tư không phải cung cấp lại thông tin đã có. Các quy định chuyển tiếp cần được rà soát để tránh khoảng trống pháp lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.