Lũng Cú đánh thức sắc hoa Tam giác mạch bằng những trải nghiệm bản địa
Từ Cột cờ Quốc gia Lũng Cú đến làng văn hóa du lịch Lô Lô Chải, xã Lũng Cú (Tuyên Quang) tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, ẩm thực và trải nghiệm du lịch trong khuôn khổ Lễ hội Hoa Tam giác mạch lần thứ XII năm 2026, hướng tới quảng bá bản sắc vùng cực Bắc và thúc đẩy du lịch cộng đồng.
Không chỉ hấp dẫn bởi sắc hồng tím của những triền hoa Tam giác mạch giữa cao nguyên đá, Lũng Cú còn sở hữu sức hút riêng từ cảnh quan hùng vĩ, những nếp nhà truyền thống và đời sống văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc Mông, Lô Lô, Giáy.
Trong mùa lễ hội năm nay, địa phương hướng tới khai thác những giá trị ấy thông qua chuỗi hoạt động trải nghiệm đa dạng, để mỗi hành trình khám phá không chỉ dừng lại ở ngắm cảnh, chụp ảnh mà còn là dịp tìm hiểu sâu hơn về con người và văn hóa vùng cực Bắc Tổ quốc.

Đưa văn hóa bản địa thành điểm nhấn du lịch
Theo Kế hoạch số 239/KH-UBND ngày 28/8/2026 của UBND xã Lũng Cú, các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và du lịch hưởng ứng Lễ hội Hoa Tam giác mạch lần thứ XII được tổ chức từ ngày 10/10 đến hết ngày 30/10/2026, tập trung tại những địa danh và không gian văn hóa tiêu biểu trên địa bàn.
Các hoạt động được thiết kế theo hướng kết nối cảnh quan thiên nhiên với trải nghiệm văn hóa, ẩm thực và nghề thủ công truyền thống. Qua đó, địa phương kỳ vọng tạo thêm sản phẩm du lịch đặc trưng, thu hút du khách tham quan, lưu trú lâu hơn, gia tăng chi tiêu và mở rộng cơ hội sinh kế cho cộng đồng dân cư.
Tại Cột cờ Quốc gia Lũng Cú, du khách có thể thưởng thức những tiết mục văn nghệ dân gian, tìm hiểu văn hóa truyền thống của đồng bào Mông, Lô Lô, Giáy qua múa trống đồng, múa gậy, múa khèn Mông, hát giao duyên và các điệu múa đặc trưng. Hoạt động giã bánh giày cũng được tổ chức, tạo cơ hội để du khách trực tiếp tham gia, khám phá một nét văn hóa ẩm thực truyền thống.

Trong khi đó, làng văn hóa du lịch Lô Lô Chải tiếp tục là không gian nổi bật để giới thiệu bản sắc của đồng bào Lô Lô. Các sản phẩm thêu, trang phục truyền thống như váy, áo, khăn, túi cùng nhiều mặt hàng thủ công được trưng bày, giới thiệu đến du khách. Nông sản, đặc sản địa phương như lợn gác bếp, lạp sườn, bánh đá, gạo khẩu mang, gạo nếp hái, các loại đậu và bí ngô cũng được đưa vào không gian giới thiệu, phục vụ nhu cầu mua sắm, trải nghiệm của khách tham quan.
Đặc biệt, vào tối thứ Sáu và thứ Bảy hằng tuần, hoạt động đốt lửa trại, biểu diễn trống đồng, hát dân ca, múa tập thể và giao lưu văn hóa dân gian được duy trì, góp phần tạo không khí gần gũi, giúp du khách có thêm cơ hội hòa mình vào đời sống cộng đồng.
Trải nghiệm nghề truyền thống, khám phá sắc hoa
Nếu Lô Lô Chải mang đến không gian văn hóa giàu bản sắc, khu du lịch Đờ Dú tại thôn Thèn Pả lại mở ra những trải nghiệm gắn với đời sống và nghề truyền thống của đồng bào Mông.
Tại đây, du khách có thể tìm hiểu nghề dệt thổ cẩm, trải nghiệm vẽ sáp ong trên vải lanh nhuộm chàm, khám phá quy trình nấu rượu truyền thống. Hoạt động cưỡi ngựa tại một số tuyến, điểm phù hợp như Lô Lô Chải, Cẳng Tằng, Tả Giao Khâu và khu vực đồi 296 Thèn Pả cũng được đưa vào chương trình, tạo thêm lựa chọn cho những người yêu thích khám phá thiên nhiên.
Cùng với các điểm trải nghiệm văn hóa, những khu vực trồng hoa Tam giác mạch tại các thôn Sán Trồ, Má Sồ, Séo Lủng, Ma Lé và những địa điểm phù hợp được tổ chức thành không gian ngắm hoa, chụp ảnh và giao lưu cộng đồng. Tùy điều kiện thực tế, một số điểm sẽ tổ chức trình diễn dân vũ, giao lưu chụp ảnh, trưng bày và vẽ tranh với chủ đề Hoa Tam giác mạch, khuyến khích sự tham gia của học sinh và người dân địa phương.
Du khách cũng có thể ghé thăm điểm check-in Chạm Lũng Cú để ngắm hoa, chụp ảnh, giao lưu văn hóa và trải nghiệm cưỡi ngựa; thưởng thức trà, khám phá ẩm thực chợ đêm và nghề truyền thống tại khu vực sân Nhà khách Lũng Cú; hoặc dừng chân tại điểm ngắm cảnh Tả Giao Khâu để chiêm ngưỡng cảnh sắc và sông Nho Quế.
Ở khu vực hồ Mắt Rồng và điểm ngắm cảnh Cực Bắc, các hoạt động tham quan, ngắm cảnh, chụp ảnh được kết hợp với giới thiệu đặc sản, sản phẩm du lịch cộng đồng. Đây là hướng đi nhằm kết nối các điểm đến, đa dạng hóa trải nghiệm và tạo thêm cơ hội để sản phẩm địa phương tiếp cận trực tiếp với du khách.

Ẩm thực cũng là một phần không thể thiếu trong hành trình khám phá Lũng Cú. Những món ăn, sản vật đặc trưng như thắng cố, mèn mén, rượu ngô, bánh Tam giác mạch, chè Shan tuyết, mật ong bạc hà được giới thiệu tại các không gian phù hợp. Bên cạnh đó, hoạt động trình diễn nghề thủ công và các trò chơi dân gian do cộng đồng đề xuất góp phần làm phong phú không khí lễ hội, tạo sự kết nối giữa du khách với đời sống văn hóa bản địa.
Một chương trình văn hóa, nghệ thuật và giao lưu cộng đồng mang dấu ấn riêng của Lũng Cú cũng dự kiến được tổ chức tại làng văn hóa du lịch Lô Lô Chải trong thời gian cao điểm. Chương trình tập trung vào biểu diễn nghệ thuật dân gian, trình diễn trang phục truyền thống, giới thiệu ẩm thực, sản phẩm địa phương và giao lưu với du khách. Thời gian, quy mô và nội dung cụ thể sẽ được UBND xã phê duyệt.
Phát triển du lịch gắn với trách nhiệm cộng đồng
Cùng với việc xây dựng các hoạt động trải nghiệm, Lũng Cú đặt yêu cầu bảo đảm chất lượng phục vụ, an toàn và giữ gìn cảnh quan trong suốt thời gian diễn ra lễ hội. Công tác chỉnh trang đường làng, ngõ xóm, các điểm du lịch, thu gom và xử lý rác thải được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trước thời gian cao điểm.
Địa phương đồng thời rà soát các điểm đỗ xe, khu vực có nguy cơ ùn tắc, bố trí lực lượng hướng dẫn du khách tại những địa điểm tập trung đông người. Công tác bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy, chữa cháy, y tế và vệ sinh an toàn thực phẩm được triển khai đồng bộ. Các hoạt động ngoài trời, nhất là cưỡi ngựa và đốt lửa trại, phải đáp ứng yêu cầu an toàn; chương trình có thể được điều chỉnh khi thời tiết không thuận lợi.
Đối với các cơ sở lưu trú, ăn uống và kinh doanh dịch vụ du lịch, kế hoạch yêu cầu thực hiện niêm yết công khai giá, bán đúng giá niêm yết, bảo đảm chất lượng phục vụ và ứng xử văn minh với du khách. Người dân được vận động giữ gìn vệ sinh môi trường, không chèo kéo, gây phiền hà hoặc có hành vi ảnh hưởng đến hình ảnh du lịch địa phương.
Đáng chú ý, việc phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng được đặt xuyên suốt trong quá trình tổ chức. Nghệ nhân, đội văn nghệ, các hộ kinh doanh, cơ sở du lịch và người dân tại các thôn cùng tham gia biểu diễn, giới thiệu nghề truyền thống, ẩm thực, nông sản và sản phẩm thủ công. Đoàn viên, thanh niên được huy động hỗ trợ hướng dẫn du khách, tuyên truyền bảo vệ môi trường và cập nhật cẩm nang du lịch Lũng Cú, giúp du khách thuận tiện hơn trong việc tìm hiểu các điểm tham quan, tuyến trải nghiệm và dịch vụ.
Thông qua chuỗi hoạt động hưởng ứng Lễ hội Hoa Tam giác mạch lần thứ XII năm 2026, Lũng Cú hướng tới tạo dựng những trải nghiệm có chiều sâu, trong đó cảnh sắc thiên nhiên là điểm khởi đầu, còn văn hóa và con người là yếu tố làm nên dấu ấn riêng của điểm đến.
Khi các giá trị truyền thống được bảo tồn, giới thiệu một cách phù hợp và gắn với lợi ích thiết thực của người dân, du lịch không chỉ góp phần quảng bá hình ảnh vùng cực Bắc Tổ quốc mà còn mở ra hướng phát triển sinh kế bền vững cho cộng đồng. Đó cũng là nền tảng để Lũng Cú từng bước nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến, để mỗi mùa hoa không chỉ níu chân du khách bởi vẻ đẹp thiên nhiên mà còn bởi những trải nghiệm văn hóa khó quên.
Thái Ngọc