Hoàn thiện pháp luật về ký kết và thực hiện thỏa thuận quốc tế

Sáng 18/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi).

Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung cho biết, sau hơn 5 năm thực hiện, Luật Thỏa thuận quốc tế năm 2020 đã góp phần thúc đẩy công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế và huy động nguồn lực phục vụ phát triển đất nước. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cho thấy một số quy định chưa đáp ứng yêu cầu mới.

Việc sửa đổi Luật nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về đối ngoại, hội nhập quốc tế; khắc phục những bất cập, mở rộng chủ thể ký kết, tăng cường phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục và ứng dụng khoa học, công nghệ.

Dự thảo Luật gồm 6 chương, 47 điều, bổ sung các chủ thể được ký kết thỏa thuận quốc tế như ban quản lý khu kinh tế, khu công nghiệp; đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND cấp tỉnh, bộ, cơ quan ngang bộ và UBND cấp xã ngoài khu vực biên giới. Đồng thời, dự thảo hoàn thiện khái niệm thỏa thuận quốc tế, phân biệt với điều ước quốc tế.

Các quy định về trình tự, thủ tục đề xuất, ký kết, sửa đổi, bổ sung, gia hạn và chấm dứt hiệu lực thỏa thuận quốc tế được đơn giản hóa. Dự thảo bổ sung thủ tục rút gọn trong trường hợp cấp bách, cho phép ký kết bằng phương thức điện tử, đồng thời tăng cường phân cấp gắn với yêu cầu quản lý thống nhất hoạt động đối ngoại.

Dự thảo cũng tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước, hoàn thiện cơ chế quản lý, khai thác cơ sở dữ liệu thỏa thuận quốc tế; quy định rõ trách nhiệm theo dõi, đôn đốc, báo cáo việc thực hiện, bảo đảm nguồn lực và nâng cao năng lực chuyên môn cho các cơ quan liên quan.

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, Thượng tướng Lê Tấn Tới cho biết, cơ quan thẩm tra nhất trí về sự cần thiết sửa đổi Luật nhằm đáp ứng yêu cầu đối ngoại, hội nhập quốc tế, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát.

Ủy ban đánh giá dự thảo cơ bản phù hợp với chủ trương của Đảng, Hiến pháp năm 2013, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, tương thích với các điều ước quốc tế liên quan và đáp ứng yêu cầu quốc phòng, an ninh.

Tuy nhiên, do dự thảo liên quan đến thẩm quyền của nhiều cơ quan, tổ chức và các lĩnh vực như dữ liệu, ký điện tử, ngân sách, lưu trữ, bảo vệ bí mật nhà nước, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát, đối chiếu với pháp luật chuyên ngành và các dự án luật, nghị quyết trình Quốc hội tại kỳ họp.

Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận về phạm vi, đối tượng điều chỉnh; khái niệm, nội dung thỏa thuận quốc tế; chủ thể và thẩm quyền ký kết; năng lực, nguồn lực thực hiện; cơ chế giám sát cùng trình tự, thủ tục ký kết, sửa đổi, gia hạn, chấm dứt, rút khỏi hoặc tạm đình chỉ thực hiện thỏa thuận quốc tế.