TAND khu vực 11 - Hải Phòng: Đột phá từ những giải pháp “Vì nhân dân phục vụ”

Đổi mới tư duy, lấy người dân làm trung tâm phục vụ

Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về sáp nhập đơn vị hành chính, sáp nhập các TAND cấp huyện trên phạm vi toàn quốc, ngày 01/7/2025, hệ thống TAND khu vực chính thức đi vào hoạt động, trong đó có 13 TAND khu vực tại TP. Hải Phòng.

Việc sắp xếp tổ chức bộ máy đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xét xử và giải quyết các loại vụ việc. Trong bối cảnh đó, cải cách thủ tục hành chính không chỉ dừng lại ở việc tinh gọn quy trình mà còn đòi hỏi sự chuyển biến thực chất về tư duy, từ tư duy hành chính sang tư duy phục vụ, lấy người dân làm trung tâm, lấy quyền và lợi ích hợp pháp của người dân làm mục tiêu hoạt động của các cơ quan nhà nước.

Để hiện thực hóa yêu cầu này, hệ thống Tòa án nói chung, TAND hai cấp TP Hải Phòng nói riêng cần có những giải pháp mang tính đột phá, mạnh dạn đổi mới các trình tự, thủ tục và cách làm không còn phù hợp. Thực tiễn cho thấy, nếu hoạt động tố tụng vẫn nặng về mệnh lệnh hành chính, yêu cầu người dân phải đến trụ sở Tòa án trong mọi trường hợp mà chưa quan tâm đúng mức đến khoảng cách địa lý, điều kiện đi lại, hoàn cảnh của đương sự, nhất là người cao tuổi, người khuyết tật, người thuộc diện gia đình chính sách, thì việc tiếp cận công lý sẽ gặp không ít khó khăn.

Bên cạnh đó, việc chậm trễ trong giải quyết vụ án, kéo dài thời gian tố tụng hoặc tạm đình chỉ không có căn cứ có thể gây phiền hà, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, đồng thời làm phát sinh tâm lý bức xúc trong quá trình giải quyết vụ việc.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, Đảng ủy TAND TP. Hải Phòng đã xây dựng hai nghị quyết “Xanh, sạch, đẹp”, “Vì nhân dân phục vụ”, gắn với các giải pháp trọng tâm “Thụ lý đơn trong ngày”, “Thực hiện trên 50% các bước tố tụng tại cơ sở”. Đây là những chủ trương kịp thời, tạo động lực thúc đẩy đội ngũ cán bộ, công chức Tòa án đổi mới phương pháp làm việc, nâng cao trách nhiệm công vụ, hướng tới phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.

Hai nghị quyết và các giải pháp đột phá cũng cụ thể hóa tinh thần “Phụng công, thủ pháp, chí công vô tư”, “gần dân, hiểu dân, giúp dân, học dân”, gắn nhiệm vụ chuyên môn với yêu cầu xây dựng nền tư pháp gần dân, tôn trọng nhân dân và bảo vệ công lý. Qua đó, góp phần khơi dậy tinh thần chủ động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung trong đội ngũ cán bộ, công chức, đặc biệt là các thẩm phán thuộc TAND hai cấp TP. Hải Phòng.

Quán triệt và triển khai thực hiện các nghị quyết của Đảng ủy TAND TP. Hải Phòng, Chi ủy Chi bộ TAND Khu vực 11 - Hải Phòng đã nghiêm túc cụ thể hóa nội dung nghị quyết vào nghị quyết chi bộ và kế hoạch công tác của đơn vị.

Trên cơ sở kế hoạch chung của TAND thành phố, đơn vị xây dựng kế hoạch thi đua cho cả năm, triển khai nhiệm vụ cụ thể theo từng tháng và đến từng thẩm phán, bảo đảm các chủ trương được thực hiện đồng bộ, gắn với trách nhiệm của từng cá nhân.

Đối với nghị quyết “Xanh, sạch, đẹp”, đơn vị không chỉ chú trọng xây dựng khuôn viên, phòng làm việc ngăn nắp, sạch sẽ, bảo đảm trang phục và phong thái làm việc của cán bộ, công chức chuẩn mực mà còn xác định đây là yêu cầu về văn hóa công vụ và đạo đức nghề nghiệp.

Mỗi hành động, việc làm trong quá trình giải quyết công việc phải bảo đảm đúng quy định pháp luật, khách quan, công tâm, gần gũi và tôn trọng nhân dân; không gây phiền hà, khó khăn, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để đương sự thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình.

Đưa hoạt động tố tụng đến gần dân, nâng cao hiệu quả giải quyết án

Điểm nổi bật trong quá trình triển khai các nghị quyết tại TAND khu vực 11 - Hải Phòng là sự thay đổi trong cách thức tổ chức hoạt động tố tụng, theo hướng chủ động, linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế và hoàn cảnh của người dân.

Thay vì chỉ tập trung giải quyết công việc tại trụ sở Tòa án, các thẩm phán chủ động phối hợp với chính quyền địa phương để tổ chức hòa giải tại cơ sở, chẳng hạn tại trụ sở UBND xã hoặc hội trường các thôn nơi đương sự cư trú.

Trong quá trình hòa giải, đơn vị có thể mời người cao tuổi, người có uy tín, người có vai vế trong dòng họ hoặc đại diện chính quyền địa phương cùng tham gia, góp phần nâng cao hiệu quả hòa giải, giải quyết tranh chấp trên tinh thần thấu tình, đạt lý.

Đối với những đương sự là người cao tuổi, người khuyết tật, người thuộc diện gia đình chính sách hoặc cư trú tại địa bàn cách xa trụ sở Tòa án, các thẩm phán chủ động bố trí thời gian xuống tận nơi cư trú, làm việc để xác minh, thu thập chứng cứ và thực hiện các hoạt động tố tụng phù hợp. Cách làm này không chỉ giảm bớt khó khăn về đi lại cho người dân mà còn giúp thẩm phán nắm bắt đầy đủ hơn điều kiện, hoàn cảnh thực tế, qua đó nâng cao chất lượng giải quyết vụ việc.

Cùng với đó, các thẩm phán còn phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức xem xét, thẩm định tại chỗ, định giá tài sản vào thứ Bảy, Chủ nhật nhằm tạo thuận lợi cho các bên tham gia tố tụng. Đơn vị cũng tổ chức phiên tòa trực tuyến, trong đó có điểm cầu tại trụ sở UBND xã nơi bị đơn cư trú; đồng thời tổ chức xét xử vào thứ Bảy, Chủ nhật khi được Tòa án cấp trên cho phép, tạo điều kiện để người dân tham gia phiên tòa mà không bị ảnh hưởng quá nhiều đến công việc và sinh hoạt thường ngày.

Những cách làm trên cho thấy tinh thần “Vì nhân dân phục vụ” được cụ thể hóa bằng các hoạt động thiết thực, hướng tới tháo gỡ khó khăn cho người dân trong từng khâu giải quyết vụ việc. Việc chủ động đưa hoạt động tố tụng đến cơ sở cũng góp phần tăng cường sự phối hợp giữa Tòa án với chính quyền địa phương, nâng cao hiệu quả thu thập chứng cứ, hòa giải và giải quyết tranh chấp.

Đặc biệt, giải pháp “Thụ lý đơn trong ngày” cùng mục tiêu “Thực hiện trên 50% các bước tố tụng tại cơ sở” đã đặt ra yêu cầu rõ ràng về tiến độ, trách nhiệm và phương thức tổ chức công việc đối với từng thẩm phán. Qua đó, đơn vị hướng tới hạn chế những khâu trung gian không cần thiết, nâng cao tính chủ động trong xử lý công việc, bảo đảm hoạt động tố tụng được tiến hành đúng quy định pháp luật, đồng thời đáp ứng tốt hơn yêu cầu thực tế của người dân.

Kết quả thực hiện các nghị quyết và giải pháp đột phá được thể hiện rõ qua những con số cụ thể. Tính đến ngày 30/9/2026, Tòa án nhân dân khu vực 11 - Hải Phòng đã thụ lý tổng số 1.319 vụ, việc; giải quyết 1.316 vụ, việc, đạt tỷ lệ 99,8%.

Trong đó, các loại án hình sự, lao động, hành chính, kinh doanh thương mại và biện pháp xử lý hành chính đều đạt tỷ lệ giải quyết 100%; án dân sự, hôn nhân và gia đình đạt tỷ lệ 99,7%. Đáng chú ý, nhiều Thẩm phán đạt tỷ lệ giải quyết án 100%.

Những kết quả này phản ánh sự nỗ lực của tập thể lãnh đạo, cán bộ, công chức, đặc biệt là đội ngũ Thẩm phán TAND Khu vực 11 - Hải Phòng trong việc đổi mới phương thức làm việc, nâng cao trách nhiệm và thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ được giao.

Đồng thời, đây cũng là minh chứng cho thấy khi các chủ trương được cụ thể hóa bằng kế hoạch rõ ràng, giải pháp phù hợp và sự quyết tâm trong tổ chức thực hiện, hiệu quả công tác chuyên môn có thể được nâng cao đồng thời với chất lượng phục vụ nhân dân.

Từ thực tiễn triển khai tại TAND Khu vực 11 - Hải Phòng có thể thấy, hai nghị quyết “Xanh, sạch, đẹp”, “Vì nhân dân phục vụ” cùng các giải pháp trọng tâm “Thụ lý đơn trong ngày”, “Thực hiện trên 50% các bước tố tụng tại cơ sở” của Đảng ủy TAND TP. Hải Phòng đã phát huy hiệu quả tích cực, tạo động lực đổi mới trong hoạt động của đơn vị.

Đây không chỉ là những giải pháp nhằm nâng cao tỷ lệ giải quyết án mà còn góp phần thay đổi phương thức tiếp cận người dân, xây dựng hình ảnh người cán bộ Tòa án trách nhiệm, gần gũi, tận tụy và chuẩn mực.

Những kết quả đạt được là cơ sở thực tiễn quan trọng để tiếp tục triển khai, nhân rộng các cách làm hiệu quả trong hệ thống TAND khu vực, góp phần hoàn thành tốt nhiệm vụ năm thi đua 2026, hướng tới mục tiêu xây dựng nền tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại, công bằng, nghiêm minh và vì nhân dân phục vụ.