Không để việc tích hợp các chương trình mục tiêu quốc gia làm gián đoạn chính sách

Tích hợp chương trình phải thực chất, bảo đảm quyền lợi người dân

Phát biểu kết luận Hội nghị triển khai thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc miền núi giai đoạn 2026-2035, Thủ tướng Lê Minh Hưng, Trưởng Ban Chỉ đạo đánh nhấn mạnh Chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG) sau tích hợp có phạm vi rất rộng, tích hợp nhiều mục tiêu, lĩnh vực, đối tượng, nguồn lực; liên quan trực tiếp đến đời sống của người dân, nhất là khu vực nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, các nhóm yếu thế, đối tượng chính sách.

Thủ tướng yêu cầu việc chuyển sang chương trình mới phải bảo đảm tính liên tục trong tổ chức thực hiện, không làm gián đoạn chính sách, nhiệm vụ và quyền lợi hợp pháp của người dân. Trong bối cảnh thời gian còn lại của năm 2026 không nhiều, các bộ, ngành, địa phương cần chuyển ngay từ công tác chuẩn bị sang tổ chức thực hiện, đưa các chủ trương của Đảng, nghị quyết của Quốc hội và chỉ đạo của Chính phủ sớm đi vào cuộc sống, mang lại lợi ích thiết thực cho Nhân dân.

Với phương châm “Đồng bộ chính sách - Thống nhất hành động”, lấy người dân làm chủ thể thay vì chỉ là đối tượng thụ hưởng hỗ trợ, Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương tập trung thực hiện nghiêm các nhiệm vụ được giao.

Trước hết, cần quán triệt, tổ chức thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 46/2026/QH16 của Quốc hội và các quy định của Chính phủ. Việc tích hợp các CTMTQG phải tạo chuyển biến thực chất trong quản lý, giảm đầu mối, giảm thủ tục, khắc phục tình trạng phân tán, chồng chéo, nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực; bảo đảm không làm thay đổi, thu hẹp mục tiêu, phạm vi, đối tượng thụ hưởng, quyền lợi và mức độ ưu tiên đã được Quốc hội quyết định; không làm gián đoạn nhiệm vụ, chính sách trong quá trình chuyển tiếp.

Cùng với đó, phải xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều phối và tổ chức thực hiện. Mỗi nhiệm vụ cần có một cơ quan chủ trì chịu trách nhiệm chính. Việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền phải gắn với bảo đảm nguồn lực, điều kiện thực thi, kiểm tra và giám sát; tăng tính chủ động, sáng tạo của địa phương theo nguyên tắc địa phương quyết định, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm cuối cùng về kết quả.

Thủ tướng cũng yêu cầu tập trung nguồn lực nhà nước cho các nhiệm vụ thiết yếu, có trọng tâm, trọng điểm, tác động trực tiếp đến đời sống người dân, nhất là các vấn đề về nước sinh hoạt, đất ở, đất sản xuất và bảo đảm đời sống tại địa bàn khó khăn, đối với nhóm yếu thế. Việc đầu tư phải tránh dàn trải, trùng lặp; tuyệt đối không để xảy ra thất thoát, lãng phí, tiêu cực.

Hiệu quả thực hiện chương trình cần được đánh giá trên cơ sở kết quả đạt được đối với các mục tiêu, chỉ tiêu, hiệu quả sử dụng nguồn lực và mức độ thụ hưởng thực tế của người dân. Các nhiệm vụ phải bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả; gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện.

Đẩy nhanh giải ngân vốn các chương trình mục tiêu quốc gia

Đối với nhiệm vụ của các bộ, ngành, địa phương, Thủ tướng yêu cầu bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan và chủ tịch UBND cấp tỉnh trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng, hiệu quả và kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao. Những vấn đề thuộc thẩm quyền cấp nào thì cấp đó chủ động giải quyết, không chờ đợi, không đùn đẩy, không để xảy ra khoảng trống trong tổ chức thực hiện.

Trong đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, với vai trò cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, có trách nhiệm chủ động hướng dẫn, hỗ trợ địa phương tháo gỡ khó khăn, vướng mắc theo thẩm quyền; phối hợp xây dựng phần mềm hỏi đáp, giải đáp các vấn đề phát sinh.

Bộ Tài chính có trách nhiệm tổng hợp nhu cầu, cân đối nguồn lực; trình cấp có thẩm quyền phân bổ, giao, điều chỉnh kế hoạch, dự toán; kịp thời hướng dẫn, xử lý các khó khăn, vướng mắc về quản lý, sử dụng, thanh toán, quyết toán ngân sách nhà nước và đầu tư công. Chủ trì, phối hợp với các bộ quản lý ngành khẩn trương hoàn thiện việc phân bổ, giao kế hoạch, dự toán ngân sách trung ương năm 2026; xử lý kịp thời các vướng mắc về phân bổ, điều chỉnh, điều chuyển, thanh toán, quyết toán nguồn lực, bảo đảm đúng mục tiêu, đúng đối tượng, đúng nhiệm vụ, ưu tiên địa bàn khó khăn, tránh dàn trải, tránh trùng lặp...

Các Bộ: Dân tộc và Tôn giáo, Giáo dục và Đào tạo, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Y tế chịu trách nhiệm toàn diện đối với các mục tiêu, chỉ tiêu, nội dung, nhiệm vụ thuộc ngành, lĩnh vực được phân công; khẩn trương rà soát, cụ thể hóa mục tiêu, chỉ tiêu giai đoạn 05 năm và hằng năm; hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn, tiêu chí, định mức kinh tế - kỹ thuật và hướng dẫn chuyên môn cần thiết để tổ chức thực hiện, hoàn thành chậm nhất trong tháng 10/2026.

Thủ tướng yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố tập trung đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân nguồn vốn ngân sách trung ương của các CTMTQG giai đoạn 2021-2025 được chuyển sang thực hiện năm 2026 (tỷ lệ thực hiện, giải ngân hiện nay còn rất thấp, mới được khoảng 39%, còn khoảng 12.000 tỷ đồng chưa giải ngân được).

Các địa phương cần xây dựng, ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình giai đoạn 05 năm và hàng năm; cụ thể hóa mục tiêu, chỉ tiêu được giao; xác định rõ nhiệm vụ, dự án ưu tiên; phân cấp, phân công nhiệm vụ phù hợp với năng lực của cấp xã; bố trí nguồn lực và các điều kiện cần thiết để tổ chức thực hiện. Khẩn trương kiện toàn Ban Chỉ đạo cấp tỉnh theo Quyết định số 1966/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, hoàn thành trước ngày 25/10.

Chủ động triển khai thực hiện Chương trình, tập trung đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên những nhiệm vụ thiết yếu tác động trực tiếp đến đời sống người dân; không đầu tư dàn trải, trùng lặp; không để xảy ra thất thoát, lãng phí, tiêu cực. Tăng cường kiểm tra, giám sát; bảo đảm việc sử dụng vốn công khai, minh bạch, đúng mục tiêu, đúng đối tượng.