Nền tảng quản lý án toàn trình: Công lý trên môi trường số

Thực tiễn tố tụng: Khởi nguồn cho một nền tảng thực chất

Một vụ án đã phân công nhưng phải đổi Thẩm phán; một đơn khởi kiện bị thiếu ngày sinh, số định danh của bị đơn; một quyết định đã ký phát hành nhưng phát hiện sai sót cần đính chính; hay một vụ án hình sự phức tạp với nhiều bị cáo, nhiều tội danh và các biện pháp xử lý chuyển hướng người chưa thành niên.... Đó không phải là các kịch bản mẫu nằm trên bản vẽ lý thuyết, mà là những tình huống phát sinh hằng ngày tại các Tòa án nhân dân (TAND) khu vực.

Chuyển đổi số trong hoạt động tư pháp khác xa với việc mua sắm máy tính hay đưa phần mềm quản lý văn bản thông thường vào áp dụng. Phía sau mỗi quyết định của Tòa án là thẩm quyền, thời hạn, quyền con người và trách nhiệm pháp lý nặng nề. Việc chuyển một quy trình pháp lý sang môi trường số đòi hỏi hệ thống phải hiểu đúng nghiệp vụ, nối đúng dòng công việc và tôn trọng tuyệt đối đặc thù tố tụng.

Nếu thông tin bị quản lý phân tán thành nhiều "đảo dữ liệu", công chức Tòa án sẽ phải nhập lặp lại nhiều lần từ sổ thụ lý, biểu mẫu đến báo cáo thống kê, gây nguy cơ sai lệch và lãng phí thời gian. Nền tảng quản lý án toàn trình được TAND tối cao định hướng giữ vai trò nghiệp vụ lõi, kết nối hồ sơ điện tử, dữ liệu và các dịch vụ tư pháp số thành một dòng chảy liền mạch.

"Toàn trình": Bề rộng pháp lý và chiều sâu dữ liệu

Hai chữ "toàn trình" mang hàm ý toàn diện cả về chiều dài lẫn chiều rộng của hoạt động tư pháp:

Về chiều dài: Hồ sơ được quản lý xuyên suốt từ khâu tiếp nhận đơn, xử lý ban đầu, thụ lý, phân công, chuẩn bị giải quyết, mở phiên tòa/phiên họp, ban hành bản án/quyết định cho đến các nhiệm vụ sau xét xử và thi hành án.

Về chiều rộng: Hệ thống bao quát tất cả các lĩnh vực giải quyết vụ việc (hình sự, dân sự, hành chính, kinh doanh thương mại, lao động, sở hữu trí tuệ...), xử lý hành chính, xem xét biện pháp chuyển hướng người chưa thành niên, tống đạt, quản lý lịch xét xử và thống kê.

Trục xương sống của mô hình này là nguyên tắc "Tạo lập một lần, khai thác nhiều lần". Thông tin về đương sự, bị cáo, người tiến hành tố tụng hay tài liệu chứng cứ khi đã được xác thực ở khâu đầu tiên sẽ tự động kế thừa sang các biểu mẫu, văn bản tiếp theo. Điều này không chỉ giảm bớt thao tác thủ công cho Thư ký Tòa án mà còn nâng cao tính chính xác và độ tin cậy của dữ liệu quản lý.

Trục vận hành mới: Chánh án điều hành – Thẩm phán hạt nhân

Điểm cốt lõi của Nền tảng quản lý án toàn trình là xác định đúng vai trò và hỗ trợ hiệu quả cho từng chủ thể trong Tòa án:

Chánh án – Trung tâm quản trị bằng dữ liệu thực

Thay vì chỉ quản lý qua các báo cáo tĩnh theo kỳ, Chánh án có thể nắm bắt tiến độ xử lý hồ sơ theo thời gian thực. Hệ thống giúp lãnh đạo nhận diện sớm các khâu có nguy cơ chậm trễ, hồ sơ chờ phê duyệt, sự phân bổ khối lượng công việc giữa các Thẩm phán để có hướng chỉ đạo kịp thời.

Đặc biệt, nền tảng tạo cơ sở kỹ thuật hỗ trợ giao và theo dõi chỉ tiêu công tác theo Nghị quyết số 34/2026/QH16 của Quốc hội (có hiệu lực từ ngày 01/01/2027). Chỉ tiêu được lượng hóa dựa trên dữ liệu nghiệp vụ thực tế, gắn liền với chất lượng xét xử và quyền lợi chính đáng của đương sự chứ không đơn thuần là "đếm số lượng bản án".

Thẩm phán – Hạt nhân tổ chức giải quyết vụ án

Thẩm phán không chỉ thụ động nhận hồ sơ mà chủ động lập kế hoạch giải quyết, thiết lập các mốc tiến độ, kiểm soát điều kiện chuyển bước và phối hợp chặt chẽ với Thư ký. Nền tảng cảnh báo hai lớp thời gian: thời hạn pháp luật bắt buộc và tiến độ công việc do Thẩm phán chủ động xác định, giúp việc giải quyết vụ án luôn đúng hạn và chất lượng.

Thư ký, Thẩm tra viên & Bộ phận hỗ trợ

Được hỗ trợ tối đa ở các phần việc chuẩn bị tài liệu, dự thảo văn bản tố tụng, quản lý lịch xét xử, cập nhật kết quả tống đạt điện tử và hoàn thiện hồ sơ số theo đúng phân quyền chức danh.

Tiếng nói từ cơ sở: 197 mã phản ánh và góc nhìn thực tế

Đợt tập huấn đầu tiên diễn ra tại Hà Nội từ ngày 05 đến 08/10/2026 đã ghi nhận những tín hiệu rất tích cực nhưng cũng đầy tinh thần trách nhiệm từ thực địa:

77,88% người tham gia khảo sát (1.845/2.369 phiếu) đến từ TAND khu vực – nơi trực tiếp gánh vác khối lượng công việc lớn nhất.

73,5% đánh giá nền tảng hỗ trợ công việc ở mức "hiệu quả" hoặc "rất hiệu quả".

93,6% khẳng định chương trình tập huấn là rất cần thiết.

Tuy nhiên, khoảng cách từ "hiểu thao tác" đến "thành thạo trong tố tụng thực tế" vẫn là bài toán lớn. Qua 197 mã phản ánh và góp ý trực tiếp từ địa phương, nhiều vướng mắc đã được ghi nhận, như: xử lý khi đính chính văn bản đã ký số; thao tác khi nhập/tách vụ án; xác định thông tin bắt buộc đối với bị đơn ẩn danh/vắng mặt; hay việc tích hợp chữ ký số và đóng dấu điện tử.

Những phản ánh này không phải là chướng ngại, mà chính là nguồn dữ liệu quý giá giúp đội ngũ phát triển kỹ thuật và chuyên gia nghiệp vụ hoàn thiện nền tảng sát với đời sống pháp lý.