Bộ Y tế thông tin quản lý giá thiết bị y tế, thuốc nhập khẩu sau vụ án Công ty Việt Mỹ

Sáng 3/10, tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9, trả lời câu hỏi liên quan đến vụ án tại Công ty Việt Mỹ và thực trạng giá thiết bị y tế, thuốc nhập khẩu có thể bị nâng cao trước khi đưa vào Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết Bộ đã phối hợp với các cơ quan chức năng cung cấp thông tin, tài liệu liên quan theo yêu cầu để phục vụ việc xác minh, xử lý vụ việc.

Theo Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà, việc quản lý giá thiết bị y tế, thuốc nhập khẩu được phân định trách nhiệm qua từng khâu, từ giá nhập khẩu, giá kê khai đến đấu thầu, mua sắm và cuối cùng là sử dụng, thanh toán tại các cơ sở y tế.

Đối với thiết bị y tế, hiện việc quản lý được thực hiện theo Nghị định 98/2021/NĐ-CP, trên cơ sở phân loại theo mức độ rủi ro thành 4 loại A, B, C và D. Trong đó, thiết bị loại A, B do doanh nghiệp tự công bố; loại C, D được Bộ Y tế cấp số lưu hành.

Thứ trưởng cho biết số lượng thiết bị y tế lưu hành rất lớn, chủng loại đa dạng, từ máy móc, thiết bị đến các dụng cụ y tế, thiết bị thông minh và dụng cụ sinh học. Theo quy định hiện hành, Nhà nước không thực hiện định giá đối với toàn bộ thiết bị y tế mà việc quản lý được thực hiện theo pháp luật về giá, đấu thầu, hải quan, thuế và các quy định pháp luật có liên quan.

Đối với khâu nhập khẩu, tổ chức, cá nhân nhập khẩu có trách nhiệm khai báo và chịu trách nhiệm về tính chính xác của giá trị khai báo. Việc kiểm tra, xác định trị giá hải quan được thực hiện theo quy định của pháp luật về hải quan và thuế.

Trường hợp phát sinh việc tạo lập khâu trung gian ở nước ngoài để nâng giá thiết bị trước khi nhập khẩu vào Việt Nam, việc phát hiện, xác minh và xử lý cần được xem xét theo các quy định về hải quan, thuế, kế toán và pháp luật có liên quan. “Việc này đòi hỏi có sự phối hợp liên ngành giữa Bộ Y tế, Bộ Tài chính, thuế, hải quan và các bộ, ngành có liên quan”, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà nói.

Đối với thuốc, việc quản lý và giám sát giá được thực hiện trong cả vòng đời, từ sản xuất, nhập khẩu, phân phối đến mua sắm và sử dụng tại các cơ sở y tế. Ngay từ khâu đầu vào, cơ sở sản xuất, nhập khẩu phải công bố giá bán buôn dự kiến đối với thuốc kê đơn; cơ sở bán buôn không được bán cao hơn mức giá đã công bố.

Bộ Y tế rà soát các mức giá này với giá của thuốc tương tự trên thị trường và giá trúng thầu của chính thuốc đó. Kết quả trúng thầu thuốc tại các cơ sở y tế được công khai trên Cổng thông tin điện tử của Bảo hiểm xã hội Việt Nam và Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

Theo Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà, thông qua cơ chế đàm phán giá và mua sắm tập trung cấp quốc gia, thời gian qua đã tiết kiệm khoảng 6.000 tỷ đồng.

Về giải pháp thời gian tới, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà cho biết Bộ Y tế sẽ thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về giảm khâu trung gian, giảm chi phí khám, chữa bệnh cho người dân. Dự kiến tại Kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa XVI trong tháng 10, Bộ Y tế sẽ tham mưu Chính phủ sửa đổi pháp luật, trong đó có các quy định liên quan đến quản lý thiết bị y tế và dược, đặc biệt là Điều 113 của Luật Khám bệnh, chữa bệnh.

Đối với thiết bị y tế, Bộ Y tế xác định một số giải pháp trọng tâm. Trước hết là quản lý thiết bị y tế theo vòng đời sản phẩm, từ phân loại, nghiên cứu, sản xuất, thử nghiệm, lưu hành, kinh doanh, phân phối, quảng cáo đến sử dụng, thu hồi và tiêu hủy.

Bộ cũng sẽ hoàn thiện cơ sở dữ liệu về quản lý thiết bị y tế, chuẩn hóa dữ liệu từ số lưu hành, phân phối đến giá và báo giá niêm yết khi thiết bị vào Việt Nam. Theo Thứ trưởng, việc này sẽ giúp các cơ sở mua sắm có thêm thông tin tham khảo khi lựa chọn thiết bị.

Cùng với đó, Bộ Y tế dự kiến kê khai, cập nhật và công khai danh sách các cơ sở phân phối, kinh doanh trên một cổng thông tin, qua đó cung cấp thêm thông tin về giá thiết bị y tế tại Việt Nam cho các cơ sở y tế.

Một giải pháp khác là tiếp tục nghiên cứu áp dụng cơ chế mua sắm tập trung, đàm phán giá đối với một số nhóm sản phẩm, thiết bị đặc thù, nhất là thiết bị y tế đắt tiền, thiết bị có tính độc quyền hoặc chỉ có một hãng cung cấp tại Việt Nam.

Bộ Y tế cũng sẽ trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án quản lý thiết bị y tế, trong đó ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số nhằm hoàn thiện công tác quản lý.

Đối với thuốc, Bộ Y tế tập trung sửa đổi, hoàn thiện các quy định pháp luật hiện hành; tăng cường mua sắm tập trung thuốc cấp quốc gia, nhất là những nhóm thuốc được sử dụng nhiều tại các cơ sở y tế như thuốc kháng sinh, đồng thời áp dụng đàm phán giá nhằm tiết kiệm chi phí ngân sách nhà nước.

Bộ cũng thúc đẩy sản xuất thuốc trong nước, nhất là thuốc biệt dược gốc, thuốc sinh học thông qua chuyển giao công nghệ, qua đó chủ động hơn về nguồn cung.

Bên cạnh đó, việc xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về dược và thiết bị y tế tiếp tục được đẩy mạnh, gắn với khoa học, công nghệ và chuyển đổi số nhằm hình thành hệ thống quản lý thông suốt, hiệu quả.

Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh mục tiêu cuối cùng của công tác quản lý là nâng cao hiệu quả điều hành, đưa thuốc chất lượng với giá phù hợp đến người dân, đồng thời bảo đảm chuỗi cung ứng không bị đứt gãy, đáp ứng đầy đủ nhu cầu về thuốc và thiết bị y tế thiết yếu.