Xã hội hóa giáo dục: Gỡ điểm nghẽn để khơi thông nguồn lực

Sáng 2/10, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì cuộc làm việc, đối thoại với các doanh nghiệp trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, tập trung tháo gỡ những rào cản trong xã hội hóa giáo dục.

Theo Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Đoàn Trung Kiên, hệ thống cơ sở giáo dục ngoài công lập đã phát triển mạnh về quy mô và loại hình, góp phần giảm áp lực cho hệ thống công lập.

Hiện cả nước có 3.256 trường mầm non, 871 trường phổ thông, 67 trường đại học và 325 trường giáo dục nghề nghiệp ngoài công lập.

Năm 2025, 28/34 tỉnh, thành phố báo cáo 348 dự án xã hội hóa giáo dục, với tổng vốn đầu tư trên 10.000 tỷ đồng. Nguồn vốn xã hội hóa cũng hỗ trợ xây dựng khoảng 36.000 phòng học và 1.300 phòng công vụ cho giáo viên, với tổng kinh phí quy đổi ước tính khoảng 33.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, Bộ GD&ĐT đánh giá kết quả xã hội hóa chưa tương xứng với tiềm năng. Mức độ xã hội hóa còn chênh lệch giữa các cấp học, địa bàn; nguồn lực chủ yếu tập trung ở đô thị và các phân khúc thuận lợi.

Xã hội hóa giáo dục còn nhiều điểm nghẽn

Tại cuộc đối thoại, đại diện các doanh nghiệp nêu những vướng mắc liên quan đến khung pháp lý, chính sách hỗ trợ, đầu tư và đặt hàng dịch vụ giáo dục. Một số kiến nghị tập trung vào chính sách ưu đãi, tiêu chuẩn giáo viên và thành lập quỹ đầu tư phục vụ nghiên cứu.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh, Chính phủ nhất quán khuyến khích xã hội hóa giáo dục, huy động thêm nguồn lực, trí tuệ, công nghệ và năng lực quản trị của xã hội cùng Nhà nước phát triển giáo dục.

Theo đó, Nhà nước tiếp tục giữ vai trò chủ đạo, giáo dục công lập là trụ cột; giáo dục ngoài công lập là thành phần quan trọng của hệ thống giáo dục quốc dân.

Chính phủ sẽ tập trung tháo gỡ đồng bộ các vướng mắc về đất đai, đầu tư, xây dựng, thuế, vốn và thủ tục hành chính, bảo đảm chính sách minh bạch, ổn định và dễ dự báo.

Những giải pháp được đặt ra để khơi thông nguồn lực

Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành rà soát, sửa đổi các quy định về xã hội hóa giáo dục, nhất là trong các lĩnh vực đất đai, quy hoạch, xây dựng, thuế, đầu tư và tín dụng.

Bộ GD&ĐT được giao chủ trì xây dựng Nghị định về xã hội hóa trong lĩnh vực giáo dục, hoàn thành trong quý I/2027.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục rà soát pháp luật đất đai, cụ thể hóa chính sách ưu tiên quỹ đất sạch cho các dự án giáo dục. Bộ Tài chính nghiên cứu đơn giản hóa thủ tục chuyển đổi công năng, mục đích sử dụng đối với cơ sở nhà, đất công dôi dư; ưu tiên bàn giao cho các dự án xã hội hóa giáo dục khi khu vực công lập không còn nhu cầu sử dụng.

Các địa phương được đề nghị rà soát, bố trí quỹ đất sạch, công khai danh mục dự án cần thu hút đầu tư; đồng thời cải thiện môi trường đầu tư, bảo đảm bình đẳng, minh bạch giữa cơ sở giáo dục công lập và ngoài công lập.

Bộ GD&ĐT cũng được giao nghiên cứu cơ chế đặt hàng dịch vụ giáo dục, hỗ trợ theo người học đối với các cơ sở ngoài công lập đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng.

Cùng với đó, các bộ, ngành nghiên cứu xây dựng chiến lược xúc tiến đầu tư quốc gia đồng bộ trong lĩnh vực giáo dục, thu hút chuyên gia, nhà khoa học quốc tế và kiều bào về nước giảng dạy, nghiên cứu lâu dài.