Di sản

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu và đại diện lãnh đạo một số ban, bộ, ngành Trung ương; lãnh đạo TP. Hải Phòng và một số tỉnh, thành phố trong cả nước về dự buổi lễ.

Diễn văn tưởng niệm do ông Nguyễn Minh Hùng, Phó Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng, Trưởng Ban Tổ chức Lễ hội nhấn mạnh: Côn Sơn - Kiếp Bạc là vùng đất hội tụ những giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng và cảnh quan; đây là một trong những trung tâm tiêu biểu của vùng văn hóa xứ Đông, gắn bó sâu sắc với lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc.

Tại đây, ở thế kỷ XIII, Quốc công Tiết chế Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn đã xây dựng căn cứ quân sự Vạn Kiếp, luyện quân, tích trữ lương thảo; sau đó cùng quân dân nhà Trần làm nên những chiến công hiển hách, chiến thắng vang dội trong kháng chiến chống quân xâm lược. Không chỉ là một thiên tài quân sự, Hưng Đạo Đại vương còn để lại cho hậu thế một di sản tư tưởng sâu sắc về đạo làm tướng, nghệ thuật dùng người, sức mạnh đoàn kết và đặc biệt là mối quan hệ giữa dân với nước.

Với những giá trị to lớn còn hiện hữu, năm 2025, Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc đã được Ủy ban Di sản Thế giới (UNESCO) ghi danh là Di sản thế giới. Tại Kỳ họp lần thứ 48 năm 2026, UNESCO chính thức thông qua tuyên bố giá trị nổi bật toàn cầu của Quần thể di sản Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc.

TP. Hải Phòng xác định bảo vệ di sản thế giới trước hết là bảo vệ giá trị nổi bật toàn cầu, tính chân xác và tính toàn vẹn của di sản; bảo vệ cảnh quan, môi trường và không gian văn hóa; đồng thời gìn giữ những lễ hội, nghi lễ, tín ngưỡng, tri thức dân gian truyền thống. Qua đó, nhân dân phải thực sự là chủ thể, vừa là người gìn giữ, vừa là người được thụ hưởng những giá trị của di sản.

Điểm nhấn của Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc mùa Thu năm 2026 là công bố Bộ nhận diện thương hiệu Di sản thế giới Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc. Bộ nhận diện được xây dựng từ những biểu tượng có chiều sâu trong văn hóa, mỹ thuật và tư tưởng của quần thể, đó là hình ảnh hoa cúc được đặt trong hình lá bồ đề, kết hợp với những dải lá cúc cách điệu tạo thành một cấu trúc biểu tượng cô đọng, mang đầy ý nghĩa.

Hoa cúc được đặt ở vị trí trung tâm. Lá bồ đề là biểu tượng của trí tuệ, sự giác ngộ và đời sống tinh thần được đặt ở cấu trúc bao bên ngoài tạo cảm giác về một không gian kết nối, nâng đỡ, nơi những giá trị tinh thần được gìn giữ và trao truyền. Hình ảnh hoa cúc nằm trong lá bồ đề, tạo nên một cách diễn đạt trực quan về tinh thần “Đạo - Đời dung hợp.” Đây là hình tượng xuất hiện phổ biến trong mỹ thuật thời Trần, đồng thời mang những lớp nghĩa đẹp (thanh cao, bền bỉ, khí tiết và sức sống) trong văn hóa phương Đông. Đây cũng chính là một trong những chiều sâu đáng chú ý của tư tưởng Trúc Lâm: đời sống tinh thần không đối lập với đời sống xã hội; giác ngộ không phải là rời xa cuộc đời mà hướng con người đến một cách sống tốt đẹp hơn trong cuộc đời.

Bộ nhận diện được xây dựng trên cơ sở phối hợp, thống nhất giữa các địa phương, tạo nên hình ảnh, nhận diện chung cho toàn bộ quần thể di sản; đó là sự khẳng định về “một di sản chung, một tầm nhìn chung, một trách nhiệm”.

Việc xây dựng và công bố Bộ nhận diện thương hiệu Di sản thế giới để nhân dân, bạn bè, du khách trong nước và quốc tế hiểu sâu sắc hơn Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc; về lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam; về một dân tộc yêu chuộng hòa bình, giàu lòng nhân ái, luôn biết kế thừa truyền thống để kiến tạo tương lai.

Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc mùa Thu năm 2026 diễn ra từ ngày 26/9 đến ngày 4/10/2026 với nhiều hoạt động phong phú, kết hợp giữa nghi lễ truyền thống, tưởng niệm các bậc tiền nhân, biểu diễn văn hóa, quảng bá du lịch, làng nghề, sản phẩm đặc trưng, xúc tiến thương mại… tại Khu Di sản thế giới Côn Sơn - Kiếp Bạc, phường Trần Hưng Đạo, TP. Hải Phòng.

Vũ Ba