Di sản
Chuẩn bị khởi công dự án phục dựng Điện Kính Thiên
Theo thông tin từ Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội, lễ khởi công Dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên sẽ diễn ra sáng 29/9/2026 tại địa chỉ số 9 Hoàng Diệu, Ba Đình, Hà Nội.
Lễ khởi công Dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên sẽ diễn ra sáng ngày 29/9
Sự kiện diễn ra đúng vào dịp Việt Nam đăng cai tổ chức Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về di sản và tính xác thực (từ ngày 27/9 đến 1/10/2026). Đây là sự kiện có ý nghĩa lịch sử, đánh dấu bước tiến quan trọng sau 15 năm nghiên cứu khảo cổ học liên tục và hợp tác quốc tế, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về tính xác thực của UNESCO.
Tại cuộc họp báo mới đây, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội đã chính thức công bố thông tin thành phố Hà Nội chuẩn bị khởi công phục dựng Điện Kính Thiên.
Đây là chủ trương lớn đã được HĐND thành phố Hà Nội thông qua trên nền tảng các cứ liệu khoa học đã được làm rõ.
Theo chương trình chính thức, lễ khai mạc trưng bày về tính xác thực phục dựng Điện Kính Thiên và không gian Chính điện Kính Thiên cùng lễ khởi công Dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên sẽ diễn ra từ 09h00 đến 11h30 ngày 29/9/2026 tại địa chỉ số 9 Hoàng Diệu, Ba Đình, Hà Nội.
Việc khởi công trong dịp này gắn kết chặt chẽ với quá trình nghiên cứu, bảo tồn và hợp tác quốc tế kéo dài nhiều năm. Sự kiện quy tụ các nhà khoa học hàng đầu thế giới thảo luận về việc bảo vệ tính xác thực của di sản trong bối cảnh đô thị hóa và biến đổi khí hậu.
Bảo tồn nguyên trạng di tích gốc
Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội Nguyễn Thanh Quang cho biết, từ khi Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới vào năm 2010, Việt Nam đã thực hiện nghiêm túc cam kết quốc tế về bảo tồn.
Trong đó, nghiên cứu khảo cổ học được xác định là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu nhằm khai quật, nhận diện và minh chứng cho những giá trị cốt lõi của khu di sản.
Suốt 15 năm qua, đặc biệt là các đợt nghiên cứu trọng điểm trong giai đoạn 2025 - 2026, công tác khảo cổ hợp tác với Viện Khảo cổ học đã đạt nhiều thành tựu vượt bậc.
Kết quả này giúp các nhà khoa học nhận diện rõ quy mô, mặt bằng, cấu trúc và các thành phần không gian Điện Kính Thiên thời Lê sơ và Lê Trung hưng.
Gần đây nhất, tại hội thảo khoa học ngày 14/9/2026 công bố báo cáo sơ bộ kết quả khai quật thăm dò, phát hiện mới nhất đã làm lộ diện sân nền của Chính điện Kính Thiên.
Đồng thời, khảo cổ có định hướng trên Trục Hoàng đạo cũng phát lộ hệ thống nền móng cung điện từ thời Lý và các thời kỳ phát triển nối tiếp.
Những phát hiện này cung cấp cứ liệu khoa học quan trọng nhất để phục dựng di sản.
Quá trình nghiên cứu và chuẩn bị phục dựng nhận được sự đồng hành, hỗ trợ và giám sát chuyên môn chặt chẽ từ UNESCO, Trung tâm Di sản thế giới và ICOMOS.
Trước đó, Thông cáo Hà Nội năm 2022 đã chỉ ra các tòa nhà đương đại án ngữ tại vùng lõi di sản là rào cản lớn đối với việc thực hiện các cam kết quốc tế.
Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, tại kỳ họp năm 2024 ở Ấn Độ, UNESCO đã thông qua Nghị quyết 46 cho phép Việt Nam hạ giải có kiểm soát 6 tòa nhà đương đại tại khu vực này.
Toàn bộ các công trình được số hóa dữ liệu chi tiết trước và trong quá trình tháo dỡ. Việc tháo dỡ tài sản vùng lõi nhưng vẫn bảo tồn nguyên vẹn Giá trị nổi bật Toàn cầu (OUV) đã được Giám đốc Trung tâm Di sản thế giới đánh giá Việt Nam là mô hình điển hình của thế giới năm 2024.
Tiếp đó, tại kỳ họp lần thứ 48 ở Busan (Hàn Quốc), UNESCO chính thức ra nghị quyết xác nhận tầm nhìn của Hà Nội trong việc phục dựng không gian Điện Kính Thiên, sau khi Quyết định số 48 COM 7B.25 của Ủy ban Di sản thế giới (tháng 7/2025) đã đồng thuận với tầm nhìn tôn tạo trục trung tâm Hoàng thành.
Việc phục dựng Điện Kính Thiên đáp ứng sự mong chờ lâu nay của giới khoa học và nhân dân, bởi di sản hiện chủ yếu là phế tích, khiến du khách khó hình dung về trung tâm quyền lực tối cao của đất nước thời quân chủ.
Trong dự án này, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội xác định hai trụ cột cốt lõi là Bảo tồn nguyên trạng di tích gốc: bảo vệ tuyệt đối các tầng văn hóa dưới lòng đất và giữ gìn di tích gốc do cha ông để lại nhằm duy trì tính xác thực của di sản cho các thế hệ mai sau tiếp tục nghiên cứu.
Phục dựng trên cơ sở khoa học: Toàn bộ quy trình tu bổ, phục dựng tuân thủ nghiêm ngặt Văn kiện Nara về tính xác thực cùng các hướng dẫn chuyên môn từ UNESCO và ICOMOS.
Qua đó, dự án giải quyết bài toán "diễn giải di sản", giúp du khách trong nước và quốc tế có thể trực tiếp chiêm ngưỡng, cảm nhận không gian kiến trúc cung đình xưa thay vì chỉ nghe giới thiệu.
Tại hội nghị lần này, Trung tâm cũng sẽ trình bày tham luận ở Phiên toàn thể 2 về "Tính xác thực, tính toàn vẹn và giá trị nổi bật toàn cầu (OUV)" để chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn của Hoàng thành Thăng Long.