Phóng sự

Trong dòng chảy không ngừng của xã hội, khi yêu cầu thông tin ngày càng nhanh, đa dạng và chính xác, Báo Công lý vẫn kiên định với sứ mệnh của một cơ quan báo chí tư pháp: tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; phản ánh hoạt động của Tòa án nhân dân; phổ biến, giáo dục pháp luật; bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân và góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào nền tư pháp.

Những trang báo mang hơi thở của đời sống tư pháp

Trong ký ức của nhiều cán bộ Tòa án, Báo Công lý từng là những ấn phẩm được đặt ngay ngắn trên bàn làm việc, được chuyền tay trong các phòng nghiệp vụ, được đọc kỹ vào những khoảng thời gian ngắn ngủi giữa bộn bề công việc. Mỗi bài viết, mỗi chuyên mục không chỉ cung cấp thông tin, mà còn gợi mở những vấn đề cần suy ngẫm trong hoạt động xét xử, quản lý tư pháp và phổ biến pháp luật.

Từ các bài phản ánh hoạt động xét xử, những vụ án điển hình, bài viết trao đổi nghiệp vụ đến các chuyên mục giải đáp pháp luật, Báo Công lý đã góp phần làm cho những vấn đề vốn được xem là khô khan, khó tiếp cận trở nên gần gũi, dễ hiểu hơn với công chúng.

Đặc biệt, thông qua ngôn ngữ báo chí, những quy định pháp luật được diễn giải trong mối liên hệ với các tình huống cụ thể của đời sống. Người dân có thể tìm thấy trong đó câu trả lời bước đầu cho những băn khoăn về đất đai, hôn nhân và gia đình, thừa kế, hợp đồng, tranh chấp dân sự, xử lý vi phạm hành chính hay trách nhiệm hình sự. Cán bộ tư pháp có thêm một kênh tham khảo về những cách làm hiệu quả, những mô hình hay và những vấn đề đang đặt ra trong thực tiễn.

Thẩm phán Nguyễn Xuân Sơn - Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Hưng Yên chia sẻ: Điều đáng trân trọng ở Báo Công lý là sự hiện diện bền bỉ của Báo trong đời sống của ngành Tòa án. Bên cạnh nhiệm vụ đưa tin về các hoạt động của Tòa án, Báo Công lý còn góp phần lan tỏa những giá trị nghề nghiệp, đạo đức công vụ và tinh thần phụng công, thủ pháp, chí công, vô tư của người cán bộ Tòa án.

“Qua các bài viết, phóng sự và chuyên mục pháp luật, hình ảnh Tòa án được phản ánh sinh động, đa chiều hơn. Đó không chỉ là nơi diễn ra các phiên tòa mà còn là nơi những người thẩm phán, thư ký, cán bộ Tòa án âm thầm làm việc mỗi ngày để bảo vệ công lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân”, Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Hưng Yên nhận xét.

Theo Chánh án Nguyễn Xuân Sơn, trong bối cảnh cải cách tư pháp và xây dựng Nhà nước pháp quyền, báo chí tư pháp càng có vai trò quan trọng. Mỗi thông tin được đăng tải phải bảo đảm tính chính xác, khách quan, thận trọng và nhân văn. Báo Công lý đã góp phần tạo nên sự kết nối giữa hoạt động tư pháp với xã hội, giúp người dân hiểu hơn về công việc của Tòa án. Đồng thời, giúp các cơ quan tiến hành tố tụng lắng nghe tốt hơn những mong muốn, nguyện vọng chính đáng từ nhân dân.

Trong thời gian tới, bên cạnh việc tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước, Báo Công lý cần đẩy mạnh về chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền tư pháp ngành Toà án, nhằm tạo sự kết nối chặt chẽ và gần gũi trong hoạt động xét xử với đời sống Nhân dân. “Qua đó, giúp người dân có cơ hội tiếp cận nền tư pháp tốt hơn, nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của người dân”, Chánh án Nguyễn Xuân Sơn nhấn mạnh.

Người làm nghề xét xử tìm thấy sự đồng hành

Đối với các Thẩm phán, những người trực tiếp giải quyết các tranh chấp, xét xử các vụ án, Báo Công lý còn là một kênh thông tin nghiệp vụ hữu ích. Trong thực tiễn xét xử, có những vụ việc tưởng như tương đồng nhưng lại khác nhau ở tình tiết, chứng cứ, quan hệ pháp luật hoặc cách áp dụng quy định. Vì vậy, việc tham khảo kinh nghiệm, quan điểm pháp lý và những bài phân tích chuyên sâu có ý nghĩa nhất định đối với quá trình nghiên cứu hồ sơ.

Bà Nguyễn Thị Phương – Thẩm tra viên chính, Toà án nhân dân tỉnh Hưng Yên, với nhiều năm công tác trong ngành Toà án cho biết: “Điều chúng tôi cần ở một tờ báo pháp luật không chỉ là thông tin nhanh, mà còn là thông tin có chiều sâu, phản biện những lập luận xuyên tạc gây mất đoàn kết trong xã hội. Một bài viết tốt phải giúp người đọc nhìn thấy bản chất của vấn đề, nhận diện được những điểm còn vướng mắc và gợi mở cách giải quyết phù hợp. Báo Công lý đã có nhiều bài viết đáp ứng được yêu cầu đó”.

Thẩm tra viên chính Nguyễn Thị Phương cho rằng, trong thời đại số, thông tin pháp luật xuất hiện rất nhanh trên mạng xã hội nhưng không phải thông tin nào cũng chính xác. Không ít người tiếp cận pháp luật qua mạng xã hội, qua những đoạn video ngắn hoặc bình luận thiếu căn cứ. Trong hoàn cảnh ấy, những cơ quan báo chí chính thống như Báo Công lý có trách nhiệm rất lớn trong việc kiểm chứng, giải thích và định hướng thông tin.

Thẩm phán Vũ Duy Luân – Toà án nhân dân tỉnh Hưng Yên, bày tỏ ấn tượng với cách Báo Công lý phản ánh các phiên tòa và vụ án. Theo ông, báo chí cần thông tin đúng bản chất, không giật gân, không khai thác quá mức nỗi đau của đương sự, bị cáo hoặc người bị hại. Một bài viết về vụ án không chỉ giúp công chúng hiểu hành vi vi phạm pháp luật và hậu quả pháp lý, mà còn cần chỉ ra nguyên nhân, bài học phòng ngừa và những vấn đề xã hội phía sau.

“Phía sau mỗi hồ sơ là một số phận, một gia đình, đôi khi là cả những hệ lụy kéo dài. Vì vậy, viết về pháp luật cần sự tỉnh táo nhưng cũng cần lòng nhân ái. Tôi đánh giá cao những bài viết giữ được sự cân bằng giữa tính nghiêm minh của pháp luật và tính nhân văn của nghề báo”, Thẩm phán Vũ Duy Luân nói.

Từ câu chuyện của người dân đến niềm tin vào công lý

Không phải người dân nào cũng có điều kiện tìm hiểu đầy đủ các quy định pháp luật. Nhiều người chỉ bắt đầu quan tâm đến pháp luật khi bản thân hoặc gia đình phát sinh tranh chấp. Khi ấy, điều họ cần không chỉ là một quy định pháp luật được trích dẫn đăng tải trong bài viết, mà vai trò định hướng của cơ quan báo chí khá quan trọng.

Bà Nguyễn Thị Kim Loan (sinh năm 1962, phường Gia Viên, TP. Hải Phòng) cho biết, trước đây, gia đình bà từng gặp khó khăn trong việc giải quyết tranh chấp liên quan đến quyền sử dụng đất giữa các thành viên. Do thiếu kiến thức pháp luật, các thành viên trong gia đình có thời điểm hiểu chưa đúng về quyền và nghĩa vụ của mình.

“Sau khi đọc các bài viết mục bạn đọc trên Báo Công lý, tôi hiểu rằng muốn bảo vệ quyền lợi của mình thì trước hết phải tôn trọng trình tự, thủ tục và cung cấp đầy đủ tài liệu, chứng cứ. Báo giúp người dân chúng tôi biết mình có quyền gì, cần làm gì và phải liên hệ với Toà án nhân dân cấp nào để thụ lý hồ sơ. Không chỉ phản ánh vấn đề pháp lý, Báo Công lý còn nhắc đến câu chuyện nhân văn, giữ gìn tình nghĩa đạo lý gia đình trong bài viết”, bà Nguyễn Thị Kim Loan bộc bạch.

Theo ông Nguyễn Hồ Phương (sinh năm 1973, phường Lê Chân, TP. Hải Phòng), điều người dân mong muốn là được tiếp cận thông tin một cách rõ ràng, công bằng và minh bạch. Những bài viết trên mục bạn đọc của báo Công lý phản ánh các vụ việc khách quan, nêu bật quyền lợi của Nhân dân, đồng thời kiến nghị các cơ quan chức năng trả lời thoả đáng góp phần hạn chế việc khiếu kiện kéo dài.

Cô giáo Phạm Khánh Huyền – Trường THCS Hưng Đạo, TP. Hải Phòng cho hay, Báo Công lý còn có vai trò như một “người bạn hướng dẫn” pháp lý cho thầy cô và học sinh. Những bài viết chuyên mục pháp đình xét xử các thanh thiếu niên đang ngồi trên ghế nhà trường vi phạm pháp luật đã chuyển tải thành những bài học thực tế cho các em học sinh.

“Đặc biệt, những phiên toà xét xử giả định về tệ nạn ma tuý và an toàn giao thông do Báo Công lý tổ chức tại sân trường đã giúp các em học sinh có góc nhìn thực tế, sinh động, dễ tiếp thu kiến thức pháp luật hơn với cách đọc truyền thống”, cô giáo Phạm Khánh Huyền nhấn mạnh.

Theo cô giáo Phạm Khánh Huyền, điều đọng lại sau mỗi phiên toà xét xử giả định giữa sân trường là việc tiếp thu kiến thức nghiêm túc, xen lẫn sự ngạc nhiên bởi những hành động tưởng chừng đơn giản, nhưng lại đối mặt với mức án nghiêm khắc của pháp luật.

Báo Công lý “vững bước tuổi 25” là lời khẳng định về một chặng đường đã được vun đắp bằng trách nhiệm và niềm tin. Phía trước vẫn còn nhiều thách thức, nhưng với nền tảng đã được gây dựng, với đội ngũ những người làm báo tâm huyết và sự đồng hành của bạn đọc, Báo Công lý chắc chắn sẽ tiếp tục vững bước, đổi mới và trưởng thành.

Đồng thời, tiếp tục là nhịp cầu tin cậy giữa Tòa án với nhân dân, giữa pháp luật với đời sống, tinh thần thượng tôn pháp luật thể hiện tính nhân văn, bảo vệ những người yếu thế trong xã hội nhằm hướng tới cuộc sống công bằng, dân chủ, văn minh.

Trần Hồng Khanh