congly.vn

Thông tin doanh nghiệp

EVNNPC từng bước làm chủ công nghệ pin lưu trữ BESS

Hương Ly

Trong bối cảnh phụ tải miền Bắc tăng cao, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đang từng bước đưa hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS) vào vận hành, bổ sung công cụ hỗ trợ điều hành và giảm áp lực cho lưới điện vào giờ cao điểm.

BESS, thêm công cụ điều tiết cho lưới điện

BESS có khả năng tích trữ điện khi phụ tải thấp hoặc khi điều kiện hệ thống phù hợp. Khi nhu cầu tăng, nguồn điện đã tích trữ có thể được phát trở lại lưới theo yêu cầu điều độ.

Khả năng sạc và phát điện linh hoạt giúp BESS bổ sung công cụ cân bằng cung, cầu, hỗ trợ cắt giảm công suất đỉnh và giảm áp lực lên thiết bị. Công nghệ này cũng tạo thêm khả năng thích ứng cho lưới điện trước những biến động nhanh của phụ tải.

Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, pin lưu trữ là một trong những giải pháp nhằm tăng tính linh hoạt của hệ thống điện. Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 phát triển khoảng 10.000 đến 16.300 MW pin lưu trữ. BESS được định hướng bố trí tại các trung tâm nguồn điện gió, điện mặt trời hoặc trên hệ thống điện, gần các trung tâm phụ tải.

Đầu tư 530 MW BESS tại 83 trạm biến áp

Theo ông Vũ Anh Phương, Phó Tổng giám đốc EVNNPC, Tổng công ty đang triển khai đầu tư hệ thống BESS với tổng quy mô 530 MW tại 83 trạm biến áp, chia thành 3 giai đoạn.

Giai đoạn 1 có quy mô 305 MW tại 47 trạm biến áp thuộc 8 Công ty Điện lực và đã hoàn thành tại 9 trạm. Giai đoạn 2 có quy mô 140 MW tại 23 trạm biến áp, đang hoàn thiện thủ tục triển khai. Giai đoạn 3 dự kiến đầu tư 85 MW tại 13 trạm biến áp.

sep-phuong.png
Ông Vũ Anh Phương, Phó Tổng giám đốc EVNNPC, trao đổi về định hướng triển khai hệ thống pin lưu trữ năng lượng BESS trên lưới điện miền Bắc.

Việc triển khai BESS được EVNNPC thực hiện gắn với đặc điểm phụ tải, hiện trạng lưới điện và nhu cầu vận hành tại từng khu vực. Khi cần thiết, nguồn điện tích trữ có thể được phát trở lại lưới, qua đó hỗ trợ giảm công suất đỉnh và hạn chế nguy cơ quá tải thiết bị.

Bắc Ninh là một trong những địa bàn được EVNNPC tập trung đầu tư BESS. Theo ông Lại Việt Anh, Trưởng phòng Điều độ, Công ty Điện lực Bắc Ninh, giai đoạn 1 có 35 MW BESS tại 6 trạm biến áp 110 kV và đã hoàn thành trong tháng 8/2026.

Giai đoạn 2 tiếp tục đầu tư 5 MW tại Trạm biến áp 110 kV Sông Cầu. Giai đoạn 3 dự kiến bổ sung 40 MW tại 6 trạm biến áp 110 kV.

Bắc Ninh có nhiều khu công nghiệp, doanh nghiệp FDI và cơ sở sản xuất công nghệ cao. Phụ tải điện tại địa phương được dự báo tăng bình quân khoảng 12 đến 13% mỗi năm, trong khi chênh lệch giữa giờ cao điểm và thấp điểm tương đối lớn.

Theo ông Lại Việt Anh, đặc điểm phụ tải này đặt ra yêu cầu tăng khả năng điều tiết và tính linh hoạt của lưới điện. BESS được kỳ vọng hỗ trợ cắt giảm công suất đỉnh trong những thời điểm nhu cầu sử dụng điện tăng cao.

Hiệu quả bước đầu được ghi nhận trong đợt nắng nóng tháng 8/2026. Khi phụ tải tại Bắc Ninh có thời điểm đạt khoảng 3.229 MW, Công ty Điện lực Bắc Ninh đã huy động khoảng 30 MW từ các hệ thống BESS để hỗ trợ lưới điện.

dsc01709.jpg
Hệ thống pin lưu trữ năng lượng BESS tại Bắc Ninh hỗ trợ điều tiết lưới điện trong thời điểm phụ tải tăng cao.

Theo nguồn cung cấp, 30 MW không phải tỷ trọng lớn so với tổng phụ tải tại thời điểm cao điểm. Tuy nhiên, công suất này được huy động đúng lúc hệ thống chịu áp lực lớn, qua đó góp phần san tải và tạo thêm dư địa điều hành.

Ninh Bình đưa BESS vào vận hành

Ngày 21/8/2026, EVNNPC nghiệm thu, đóng điện và đưa hệ thống BESS đầu tiên tại Ninh Bình vào vận hành ở Trạm biến áp 110 kV Phúc Sơn.

Hệ thống có công suất 5 MW và dung lượng lưu trữ 10 MWh. Sau khi hoàn thành, hệ thống được bàn giao cho Công ty Điện lực Ninh Bình quản lý, Xí nghiệp Lưới điện cao thế Ninh Bình trực tiếp vận hành và khai thác.

bess-ninh-binh.jpg
Hệ thống BESS tại Trạm biến áp 110 kV Phúc Sơn, Ninh Bình.

Ngoài Phúc Sơn, EVNNPC đang triển khai thêm 8 hệ thống BESS tại các trạm biến áp 110 kV Yên Khánh, X18, Gián Khẩu, Giao Thủy, Trực Ninh, Trình Xuyên, Thạch Tổ và Kim Bảng. Các công trình dự kiến hoàn thành, đóng điện vào cuối tháng 9/2026.

Việc đưa BESS vào vận hành tại Bắc Ninh và Ninh Bình cho thấy công nghệ này đang được EVNNPC chuyển từ giai đoạn đầu tư sang khai thác thực tế trên lưới điện.

Làm chủ công nghệ và năng lực vận hành

Theo ông Đặng Hồng Sơn, Phó Giám đốc Ban Quản lý Dự án Xây dựng Điện miền Bắc, BESS không chỉ gồm các khối pin lưu trữ. Đây là hệ thống tích hợp nhiều thiết bị và công nghệ phục vụ quá trình sạc, lưu trữ, chuyển đổi và phát điện.

Bên cạnh khối pin, hệ thống có thiết bị làm mát, giám sát và bảo vệ để kiểm soát nhiệt độ, theo dõi trạng thái vận hành và hạn chế nguy cơ sự cố. Bộ biến đổi công suất cho phép thực hiện quá trình sạc, phát điện hai chiều và hỗ trợ điều tiết hệ thống.

ong-dang-hong-son-pho-giam-doc-ban-quan-ly-du-an-xay-dung-dien-mien-bac.png
Ông Đặng Hồng Sơn, Phó Giám đốc Ban Quản lý Dự án Xây dựng Điện miền Bắc, trao đổi về công nghệ và yêu cầu kỹ thuật khi triển khai BESS.

Việc lắp đặt BESS tại các trạm biến áp đang vận hành đặt ra yêu cầu cao về kỹ thuật, mặt bằng và an toàn. Quá trình thi công, đấu nối phải được tổ chức chặt chẽ để bảo đảm an toàn cho con người, thiết bị và không ảnh hưởng đến hoạt động của hệ thống điện.

Để đưa một hệ thống BESS vào khai thác, các đơn vị phải thực hiện nhiều công đoạn, từ khảo sát hiện trạng, xác định nhu cầu, thiết kế, lựa chọn công nghệ, mua sắm thiết bị đến lắp đặt, đấu nối, thử nghiệm, chạy thử và nghiệm thu.

Tại Trạm biến áp 110 kV Yên Phong 4, hệ thống BESS được đưa vào vận hành từ ngày 16/8. Theo ông Nguyễn Văn Dương, Tổ trưởng Tổ thao tác lưu động Yên Phong, khi điều kiện hệ thống phù hợp, BESS sẽ sạc để tích trữ năng lượng và phát trở lại lưới điện khi có yêu cầu.

dsc01691.jpg
Hệ thống quản lý năng lượng EMS giám sát và điều khiển quá trình vận hành BESS tại trạm biến áp.

Toàn bộ quá trình được hệ thống quản lý năng lượng EMS giám sát và điều khiển. Nhân viên vận hành phải theo dõi trạng thái sạc, dòng điện, điện áp, nhiệt độ pin, bộ biến đổi công suất, hệ thống làm mát, phòng cháy, chữa cháy, EMS và các tín hiệu cảnh báo.

Do BESS còn là công nghệ mới trong hệ thống điện, đội ngũ vận hành cần liên tục cập nhật kiến thức, nghiên cứu tài liệu kỹ thuật và tích lũy kinh nghiệm thực tế. Trong giai đoạn đầu, việc phối hợp giữa đơn vị vận hành, chuyên gia, nhà thầu và nhà cung cấp thiết bị có vai trò quan trọng trong xử lý các vấn đề kỹ thuật phát sinh.

Yêu cầu quan trọng đối với nhân viên vận hành BESS không chỉ là thực hiện thao tác mà còn phải hiểu các thông số kỹ thuật, nhận diện chính xác trạng thái thiết bị và xử lý kịp thời các cảnh báo bất thường.

Vì vậy, cùng với đầu tư thiết bị, EVNNPC đang chú trọng đào tạo nhân lực, hoàn thiện quy trình quản lý, vận hành và tích lũy kinh nghiệm thực tế để khai thác BESS an toàn, hiệu quả.

Việc từng bước đưa BESS vào vận hành tại Bắc Ninh, Ninh Bình và các địa bàn khác đang bổ sung thêm công cụ cho công tác điều hành lưới điện miền Bắc. Khi các dự án tiếp tục được hoàn thiện, công nghệ này sẽ có thêm điều kiện phát huy vai trò trong hỗ trợ phụ tải giờ cao điểm, giảm áp lực cho lưới điện và tăng tính linh hoạt trong vận hành.

Hương Ly