Phóng sự

Mỗi nén hương là một lời tri ân, mỗi câu chuyện được lắng nghe là một lời nhắc nhở: gìn giữ ký ức, trân trọng hòa bình và tiếp tục lan tỏa những giá trị nhân văn bằng trách nhiệm của người cầm bút.

Trở về những miền ký ức

Có những địa danh đã trở thành một phần ký ức chung của dân tộc, nơi mỗi tấc đất đều lưu giữ dấu tích của một thời khói lửa. Thành cổ Quảng Trị, Đường 9, Trường Sơn, Hang Tám Cô, Ngã ba Đồng Lộc, Truông Bồn…

Những cái tên ấy gợi nhắc về những năm tháng gian khổ, về biết bao người đã gửi lại tuổi xuân để đất nước có được độc lập, tự do và hòa bình hôm nay.

Hướng tới kỷ niệm 25 năm ngày thành lập Báo Công lý (25/9/2001 - 25/9/2026), trở về những miền ký ức ấy, tháng 7/2026, đoàn công tác Báo Công lý do đồng chí Trần Đức Vinh, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ TANDTC, Bí thư Chi bộ, Tổng Biên tập làm Trưởng đoàn, cùng lãnh đạo, phóng viên các phòng chuyên môn đã thực hiện hành trình “Công lý và Trái tim” trên dải đất miền Trung.

Trong ba ngày, vượt hàng trăm ki-lô-mét, đoàn lần lượt dâng hương tại Thành cổ Quảng Trị, Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Đường 9, Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn, Di tích lịch sử quốc gia Hang Tám Cô, khu mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc, Khu di tích lịch sử quốc gia Truông Bồn và Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc tế Việt - Lào.

Không chỉ là chuyến về nguồn, hành trình còn là dịp để những người làm Báo Công lý trực tiếp cảm nhận chiều sâu của lịch sử qua từng di tích, từng câu chuyện và những nén hương tưởng niệm.

Những điều từng được biết qua trang sách, thước phim nay hiện hữu trước mắt, để mỗi người thêm thấm thía những mất mát không gì bù đắp được và hiểu rằng giá trị của hòa bình luôn gắn với sự hy sinh của các thế hệ đi trước.

Điểm dừng chân đầu tiên tại Thành cổ Quảng Trị đưa đoàn trở về với một trong những trang sử bi tráng của dân tộc. Trong không gian trầm mặc, những nén hương được thắp lên thành kính tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ.

Nơi đây, biết bao người lính đã chiến đấu và ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, mang theo tình yêu quê hương, gia đình cùng những ước mơ chưa kịp thực hiện.

Trước những dấu tích của chiến tranh, các thành viên trong đoàn lặng mình tưởng nhớ. Sự tĩnh lặng ấy khiến những câu chuyện về một thời khói lửa trở nên gần gũi hơn bao giờ hết. Phía sau cuộc sống bình yên hôm nay là những cuộc đời đã dừng lại, những gia đình chịu cảnh chia ly và những mất mát không thể đong đếm.

Từ đó, hành trình không chỉ khơi dậy lòng biết ơn, mà còn nhắc nhở trách nhiệm của thế hệ hôm nay trong việc gìn giữ ký ức lịch sử, trân trọng hòa bình và tiếp nối những giá trị mà cha anh đã đánh đổi bằng máu xương.

Nơi tuổi xuân hóa thành bất tử

Rời Thành cổ Quảng Trị, đoàn tiếp tục đến Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Đường 9 và Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn. Giữa những hàng mộ nối dài, mỗi tấm bia ghi dấu một cuộc đời đã gửi lại nơi chiến trường.

Phía sau những tên tuổi ấy là những người mẹ, người vợ, những đứa con từng mòn mỏi đợi chờ; là những ước mơ, dự định đã mãi mãi dừng lại cùng tuổi trẻ của người lính.

Trong không gian trang nghiêm, các thành viên trong đoàn thành kính dâng hương, dành những phút lắng lòng tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ.

Trước những phần mộ, sự hy sinh không còn là những con số hay dòng tư liệu lịch sử, mà hiện hữu qua từng tên tuổi và những khoảng trống không gì có thể lấp đầy trong biết bao gia đình. Mỗi nén hương được thắp lên là một lời tri ân, cũng là dịp để những người làm Báo Công lý thêm thấm thía giá trị của cuộc sống bình yên hôm nay.

Hành trình tiếp nối tại Di tích lịch sử quốc gia Hang Tám Cô, nơi núi rừng Trường Sơn còn lưu giữ câu chuyện bi tráng về sự hy sinh của những thanh niên xung phong trên tuyến đường huyết mạch.

Họ đã ngã xuống khi tuổi xuân còn ở phía trước, để những đoàn xe tiếp tục ra chiến trường, để mạch giao thông chi viện cho tiền tuyến không bị ngăn trở. Câu chuyện ấy nhắc nhớ về một thế hệ đã sống và cống hiến với lý tưởng cao đẹp, sẵn sàng đặt vận mệnh đất nước lên trên hạnh phúc riêng.

Tại khu mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp, đoàn thành kính dâng hương tưởng niệm vị Đại tướng của nhân dân. Trước nơi an nghỉ của Người, mỗi thành viên thêm một lần suy ngẫm về cuộc đời, sự nghiệp và những đóng góp to lớn của Đại tướng đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.

Đến Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc, câu chuyện về mười nữ thanh niên xung phong hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ tiếp tục để lại nhiều xúc động.

Giữa những dấu tích của một thời bom đạn, người đến thăm không chỉ nhớ về sự khốc liệt của chiến tranh, mà còn cảm nhận rõ hơn vẻ đẹp của lòng dũng cảm, tình đồng đội và khát vọng sống của những cô gái đã gửi lại tuổi xuân trên tuyến đường ra trận.

Để lòng biết ơn tiếp tục bằng ngòi bút

Là đại diện thế hệ trẻ của Báo Công lý tham gia hành trình, Bí thư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Báo Công lý Vũ Thị Thu Trang chia sẻ, mỗi địa chỉ đỏ đều để lại trong chị những cảm xúc khó quên.

Được trực tiếp dâng hương, lắng nghe câu chuyện về sự hy sinh của các thế hệ cha anh ngay trên mảnh đất họ từng chiến đấu và ngã xuống là trải nghiệm mà không trang sách nào có thể thay thế.

Theo chị Thu Trang, chuyến đi giúp đoàn viên, thanh niên hiểu sâu sắc hơn về lịch sử dân tộc, đồng thời nhắc nhở mỗi người trân trọng cuộc sống hòa bình hôm nay. “Lòng biết ơn không chỉ được thể hiện bằng những nén hương hay những phút mặc niệm, mà quan trọng hơn là bằng trách nhiệm trong công việc, bằng sự cống hiến của mỗi người ở vị trí của mình để xứng đáng với sự hy sinh của các thế hệ đi trước”, chị bày tỏ.

Từ suy nghĩ của người trẻ, ý nghĩa của hành trình tri ân được mở rộng ra ngoài những điểm dừng chân. Những câu chuyện lịch sử không chỉ để nhớ, mà còn để mỗi người soi lại trách nhiệm của mình với hiện tại.

Lòng biết ơn chỉ thực sự có sức sống lâu bền khi được chuyển hóa thành những việc làm cụ thể, thành thái độ sống và sự tận tâm trong công việc hằng ngày.

Với người làm báo, trách nhiệm ấy bắt đầu từ sự trung thực, cẩn trọng trước từng thông tin, từng số phận và từng câu chuyện được đưa lên mặt báo.

Đó còn là sự quan tâm đối với người có công, gia đình chính sách, những người chịu nhiều thiệt thòi; là việc tiếp tục phát hiện, phản ánh và lan tỏa những nghĩa cử đẹp, những đóng góp thầm lặng trong đời sống.

Một lá thư từ chiến trường, một người mẹ mòn mỏi chờ con, một gia đình nhiều thế hệ cống hiến cho đất nước hay những kỷ vật được gìn giữ qua năm tháng đều có thể trở thành câu chuyện lay động lòng người.

Qua ngòi bút của người làm báo, những ký ức ấy được nối dài, giúp thế hệ hôm nay hiểu hơn về quá khứ, về cái giá của hòa bình và những giá trị cần được trao truyền cho mai sau.

Bởi vậy, hành trình “Công lý và Trái tim” không chỉ khơi dậy niềm xúc động trước những trang sử hào hùng, mà còn bồi đắp thêm trách nhiệm nghề nghiệp cho mỗi cán bộ, phóng viên.

Để truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” không dừng lại ở những dịp kỷ niệm, lòng biết ơn cần tiếp tục hiện diện trong từng trang viết trung thực, nhân văn, trong sự tận tâm với nghề và những việc làm thiết thực hướng về cộng đồng.

Hành trình khép lại, nghĩa tình còn tiếp nối

Chặng cuối của hành trình đưa đoàn về Nghệ An, dâng hương tại Khu di tích lịch sử quốc gia Truông Bồn và Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc tế Việt - Lào.

Sau những ngày đi qua các địa chỉ đỏ miền Trung, mỗi thành viên lại có thêm dịp lắng lòng trước những câu chuyện về sự hy sinh, về tình đồng đội và nghĩa tình được vun đắp qua những năm tháng chiến tranh.

Tại Truông Bồn, ký ức về những thanh niên xung phong trên tuyến đường huyết mạch vẫn được gìn giữ qua từng dấu tích. Những người trẻ năm ấy đã gửi lại tuổi xuân giữa bom đạn, góp phần giữ cho mạch giao thông chi viện tiền tuyến không bị ngăn trở.

Ở Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc tế Việt - Lào, những hàng mộ lặng lẽ nhắc nhớ về tình đoàn kết chiến đấu, sự hy sinh và nghĩa tình sâu nặng giữa hai dân tộc.

Mỗi địa danh mang một câu chuyện riêng, nhưng đều gặp nhau ở lòng biết ơn đối với những người đã đặt độc lập, tự do của Tổ quốc lên trên hạnh phúc riêng.

Trao đổi về ý nghĩa chương trình, ông Trần Ngọc Sơn, Chánh án TAND tỉnh Hà Tĩnh, cho rằng hành trình “Công lý và Trái tim” không chỉ là hoạt động về nguồn, tri ân các thế hệ cha anh, mà còn là dịp để mỗi người làm báo và cán bộ Tòa án soi lại trách nhiệm của mình trước lịch sử và nhân dân.

“Những hy sinh của các thế hệ đi trước nhắc nhở chúng ta rằng, lòng biết ơn không thể chỉ dừng lại ở những nén hương thành kính, mà phải được tiếp nối bằng trách nhiệm và sự tận tâm trong công việc.

Với cán bộ Tòa án, đó là sự nghiêm minh, khách quan trong thực thi pháp luật, đồng thời luôn thấu hiểu, tôn trọng và bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân. Với người làm báo, đó là những trang viết trung thực, có chiều sâu, góp phần lan tỏa công lý và những giá trị nhân văn”, ông Sơn chia sẻ.

Theo ông, hành trình khép lại nhưng ý nghĩa tri ân cần tiếp tục hiện diện trong từng việc làm. “Tiếp nối sự hy sinh của cha anh, chúng ta không chỉ bảo vệ công lý bằng bản lĩnh và trách nhiệm, mà còn bằng một trái tim nhân văn, lòng biết ơn và sự tận tâm phục vụ nhân dân.

Đó cũng là cách thiết thực để truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” trở thành động lực cống hiến trong cuộc sống hôm nay”, ông Sơn nhấn mạnh.

Ba ngày về nguồn khép lại, nhưng những điều đọng lại không chỉ là những địa danh đã đi qua hay những nén hương thành kính. Đó còn là sự thấu hiểu sâu sắc hơn về giá trị của hòa bình, về những hy sinh không thể đong đếm và trách nhiệm của thế hệ hôm nay đối với những người đã nằm lại.

Từ Thành cổ Quảng Trị, Trường Sơn, Đồng Lộc đến Truông Bồn, Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc tế Việt - Lào, mỗi điểm dừng chân đã góp thêm một bài học về lòng biết ơn và sự cống hiến. Với những người làm Báo Công lý, hành trình ấy không dừng lại khi chuyến xe trở về, mà tiếp tục trong từng trang viết trung thực, nhân văn, trong sự tận tâm với nghề và trách nhiệm lan tỏa những giá trị tốt đẹp của cuộc sống.

Bởi tri ân không chỉ là nhớ về quá khứ, mà còn là sống xứng đáng với những hy sinh đã làm nên hiện tại. Từ hành trình “Công lý và Trái tim”, lòng biết ơn sẽ tiếp tục được nối dài bằng những việc làm thiết thực, để công lý luôn gắn với tình người, để những giá trị được đánh đổi bằng máu xương mãi được gìn giữ và trao truyền cho các thế hệ mai sau.

Xuân Thao