Văn hóa - Du lịch
11 tỉnh hội tụ sắc màu văn hóa Mông tại Điện Biên
Từ ngày 9 đến 11/10, Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026 sẽ diễn ra tại tỉnh Điện Biên, quy tụ nghệ nhân, diễn viên và vận động viên quần chúng dân tộc Mông đến từ 11 tỉnh.
Không chỉ trình diễn các giá trị văn hóa truyền thống, ngày hội hướng tới tạo không gian để người dân và du khách trực tiếp trải nghiệm văn hóa, ẩm thực, nghề truyền thống và các hoạt động cộng đồng của đồng bào Mông.
Chiều 24/9, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức họp báo giới thiệu Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026. Sự kiện do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với UBND tỉnh Điện Biên và các địa phương có đông đồng bào dân tộc Mông sinh sống tổ chức.
Ngày hội có sự tham gia của các nghệ nhân, diễn viên, vận động viên quần chúng dân tộc Mông đến từ 11 tỉnh: Điện Biên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên, Sơn La, Cao Bằng, Lai Châu, Lào Cai, Thanh Hóa, Nghệ An và Đắk Lắk.
Đưa văn hóa Mông từ sân khấu đến không gian trải nghiệm
Theo Ban tổ chức, các hoạt động được triển khai theo hướng trang trọng, thiết thực, hiệu quả, tiết kiệm; bảo đảm vui tươi, an toàn, đồng thời gắn với các sự kiện chính trị, văn hóa của đất nước, khu vực và địa phương.
Điểm đáng chú ý của ngày hội năm nay là bên cạnh các chương trình biểu diễn, triển lãm, giới thiệu văn hóa truyền thống, Ban tổ chức chú trọng xây dựng những không gian để người dân và du khách có thể trực tiếp tham gia, qua đó cảm nhận văn hóa Mông trong đời sống thực.
Mở đầu ngày hội là chương trình dâng hương Chủ tịch Hồ Chí Minh và các Anh hùng, Liệt sĩ, diễn ra từ 15 giờ 30 đến 17 giờ ngày 9/10 tại Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đền thờ liệt sĩ tại Chiến trường Điện Biên Phủ.
Lễ khai mạc Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV dự kiến diễn ra lúc 20 giờ ngày 9/10 tại Quảng trường 7-5, phường Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên. Chương trình kéo dài khoảng 90 phút, được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV8 và tiếp sóng trên kênh VTV5.
Cũng trong ngày 9/10, từ 7 giờ 30 đến 8 giờ, các hoạt động trong khuôn khổ ngày hội sẽ được khai mạc tại sân khấu Phố đi bộ Mường Thanh.
Trong 3 ngày, tại khu vực Phố đi bộ Mường Thanh diễn ra nhiều hoạt động văn hóa như trình diễn nghệ thuật Khèn Mông; trưng bày, triển lãm, giới thiệu và quảng bá văn hóa truyền thống; trình diễn, giới thiệu nghề truyền thống; liên hoan văn nghệ quần chúng; trình diễn trang phục truyền thống; cùng không gian trải nghiệm văn hóa và ẩm thực dân tộc Mông.
Phát biểu tại họp báo, ông Nguyễn Văn Đoạt, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên, cho biết tỉnh xác định việc đăng cai ngày hội vừa là niềm vinh dự, vừa là trách nhiệm lớn. Đây là dịp tôn vinh, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào Mông; đồng thời tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc và quảng bá hình ảnh đất và người Điện Biên, tiềm năng văn hóa, du lịch và các sản phẩm đặc trưng của địa phương.
Theo ông Nguyễn Văn Đoạt, Điện Biên định hướng tổ chức ngày hội theo tinh thần “trang trọng nhưng không phô trương; giàu bản sắc nhưng không hình thức; an toàn, tiết kiệm, hiệu quả”, đồng thời tạo được trải nghiệm thực chất cho nhân dân, đại biểu và du khách.
Không gian văn hóa Mông không chỉ để “xem”
Trong các hoạt động do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, tỉnh Điện Biên dự kiến thành lập đoàn gồm 62 nghệ nhân, diễn viên tham gia trình diễn Khèn Mông, giới thiệu nghề truyền thống, liên hoan văn nghệ quần chúng và trình diễn trang phục truyền thống dân tộc Mông.
Đáng chú ý, Không gian trải nghiệm văn hóa truyền thống dân tộc Mông được tỉnh Điện Biên định hướng theo cách tiếp cận khác với hình thức trưng bày tĩnh.
Theo ông Nguyễn Văn Đoạt, người dân, đại biểu và du khách không chỉ đến để xem mà còn được nghe, được tham gia và trực tiếp trải nghiệm các hoạt động văn hóa. Qua đó, những giá trị truyền thống được giới thiệu trong mối liên hệ với đời sống cộng đồng, thay vì chỉ được tái hiện trên sân khấu.
Các chương trình do tỉnh chủ trì cũng được xây dựng theo hướng mỗi hoạt động có một điểm nhấn riêng. Lễ khai mạc các hoạt động tại Phố đi bộ Mường Thanh sáng 9/10 được định hướng ngắn gọn, trang trọng và giàu bản sắc.
Đặc biệt, Carnaval đường phố và đồng diễn nghệ thuật Khèn Mông dự kiến huy động khoảng 3.000 người, với sự tham gia của các đoàn diễu hành, nghệ nhân, diễn viên, lực lượng vũ trang, học sinh, sinh viên và quần chúng Nhân dân. Chương trình kết hợp 3 xe mô hình nghệ thuật, tạo không gian trình diễn văn hóa Mông trên đường phố.
Chương trình nghệ thuật bế mạc mang chủ đề “Sắc Mông hội tụ - Tinh hoa lan tỏa”, dự kiến kéo dài khoảng 70 phút với khoảng 200 diễn viên. Ban tổ chức định hướng chương trình trang trọng nhưng không nặng nghi lễ, giàu bản sắc và tránh trùng lặp với nội dung khai mạc.
Văn hóa gắn với thể thao, ẩm thực và du lịch cộng đồng
Không gian ngày hội được mở rộng với các hoạt động thể thao và trò chơi dân gian. Trong 3 ngày, tại khu vực Hầm Đờ Cát, Sân vận động và Phố đi bộ Mường Thanh sẽ diễn ra 6 nội dung gồm bóng đá nữ 7 người, kéo co, đẩy gậy, tù lu, bắn nỏ và ném pa pao.
Đoàn Điện Biên dự kiến có 62 vận động viên, tham gia đủ 6/6 môn với 35 nội dung.
Tại Phố đi bộ Mường Thanh, không gian văn hóa, ẩm thực được bố trí 11 gian trưng bày, 1 gian của Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam và 11 gian hàng ẩm thực.
Việc tổ chức không gian được yêu cầu bảo đảm sự thống nhất về tổng thể, thuận tiện cho tham quan nhưng vẫn thể hiện nét riêng trong văn hóa Mông của từng địa phương, hạn chế sự trùng lặp về nội dung.
Ngày hội cũng mở rộng không gian trải nghiệm ra cộng đồng với hoạt động tham quan, trải nghiệm Làng du lịch văn hóa dân tộc Mông tại Bản Lồng, xã Quài Tở, tỉnh Điện Biên, từ 7 đến 11 giờ ngày 11/10.
Hoạt động này được gắn với chợ phiên, giao lưu văn hóa, trò chơi dân gian, sản phẩm du lịch cộng đồng, sản phẩm OCOP và ẩm thực địa phương, qua đó tạo thêm sự kết nối giữa bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch.
Khèn Mông tạo điểm nhấn trên đường phố Điện Biên
Một trong những hoạt động được chờ đợi là Carnaval đường phố và đồng diễn nghệ thuật Khèn Mông, dự kiến diễn ra lúc 20 giờ ngày 10/10.
Đoàn diễu hành dự kiến xuất phát từ Quảng trường 7-5, đi qua đường Võ Nguyên Giáp, vòng xuyến trước Sân hành lễ Tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ, qua cầu Thanh Bình, sau đó trở lại vòng xuyến trước Sân hành lễ Tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ, tiếp tục theo đường Võ Nguyên Giáp và kết thúc tại Quảng trường 7-5.
Trên tuyến đường, các nghệ nhân, nghệ sĩ, diễn viên và quần chúng sẽ trình diễn những giá trị văn hóa tiêu biểu của dân tộc Mông thông qua các loại hình văn hóa, nghệ thuật truyền thống.
Chương trình khép lại bằng màn đồng diễn nghệ thuật Khèn Mông với chủ đề “Vũ điệu kết đoàn” tại sân Quảng trường 7-5.
Lễ bế mạc, tổng kết Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV dự kiến diễn ra lúc 20 giờ ngày 11/10 tại Quảng trường 7-5, phường Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên.
Với sự tham gia của 11 tỉnh, ngày hội không chỉ là dịp giới thiệu những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Mông mà còn tạo không gian giao lưu giữa các cộng đồng, kết nối văn hóa với du lịch và quảng bá hình ảnh Điện Biên tới du khách trong và ngoài tỉnh.