Tòa án

Như vừa “hôm qua”

Đầu những năm 2000, sự phát triển của công nghệ và sự phổ biến của internet đã tạo ra một cuộc cách mạng trong lĩnh vực báo chí. Theo quy hoạch báo chí toàn quốc giai đoạn 2000-2005, mỗi bộ, ngành có một tạp chí và một tờ báo để phục vụ nhiệm vụ chính trị và nâng cao chất lượng hoạt động thông tin, tuyên truyền. Năm 2001, trên cơ sở ấn phẩm “Người bảo vệ Công lý”, lãnh đạo TANDTC đã quyết định thành lập tờ báo lấy tên là “Công lý”.

Buổi đầu sơ khai với bộ máy quản lý đơn sơ, vẻn vẹn gần 20 cán bộ, phóng viên, nhân viên mới tinh khôi của một tờ báo mới ra đời, Công lý chập chững những bước chân đầu tiên trên con đường công luận. Những “cán bộ khung” chủ yếu từ Tạp chí Tòa án nhân dân, vừa phải hoàn thành tốt nhiệm vụ xuất bản tạp chí chuyên ngành có bề dày và uy tín trong khối tạp chí của cơ quan bảo vệ pháp luật, vừa chập chững những bước đầu tiên của người làm báo chuyên nghiệp.

Những phóng viên trẻ ấy có vài người “lướt qua” ở báo bạn, số còn lại là những sinh viên vừa tốt nghiệp Đại học Báo chí và Đại học Luật. Với những chiếc “Wave Tàu” cũ nhèm, họ háo hức chở nhau rong ruổi trên mọi nẻo đường. Những bài viết vội gửi qua đường bưu điện, còn lỗi chính tả nhưng chứa đầy đam mê, nhiệt huyết...

Mảng công việc chính của Báo Công lý - Cơ quan ngôn luận của TANDTC là phục vụ nhiệm vụ chính trị, tuyên truyền mọi hoạt động của hệ thống Tòa án cũng như công tác giáo dục pháp luật qua các phiên tòa xét xử. Với những phiên tòa ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, phóng viên “báo ngành” được ưu ái nên cái “mảnh đất tiềm năng” ấy dường như là “món chính” của tờ Công lý. Tận dụng lợi thế ấy, Báo Công lý có nhiều bài tường thuật sâu, kỹ và toàn diện những vụ án “điểm” mà dư luận quan tâm nên lượng độc giả tăng vọt. Thời điểm đó, báo in Công lý ngoài phát hành trong hệ thống Tòa án còn xuất hiện trên các sạp báo với lượng phát hành vài vạn tờ mỗi kỳ. Những câu chuyện vì “say nghề”, phóng viên leo lên nóc nhà để chụp những bức ảnh dẫn giải bị cáo rồi bị bảo vệ đuổi chạy “mất dạng”... là chuyện thường nhật.

Ngày đó, việc xét xử lưu động là một chỉ tiêu thi đua của các Tòa án. Nhiều phóng viên với sức trẻ và nhiệt huyết đã vượt hàng trăm km trong điều kiện đi lại rất khó khăn để có mặt ghi lại những hình ảnh, diễn biến phiên tòa lưu động ở Mù Căng Chải; Y Tí, Điện Biên, Sơn La... Lọ mọ dậy sớm trong cái rét thấu xương, vội vàng đến nơi xét xử sớm để cố gắng ghi lại những khoảnh khắc ấn tượng nhất khi bà con đồng bào các dân tộc thiểu số đã tề tựu và tìm cho mình chỗ ngồi tốt nhất để được nhìn thấy “cái bị cáo” nó thế nào... Những phóng viên “báo ngành” lặn lội đến với những Tòa án vùng sâu, vùng xa để có được những bài báo mang theo nỗi vất vả, khó khăn của cán bộ trong ngành. Một trong số đó, tác phẩm “Lên “sừng trời” xem xử án” đăng trên số Xuân Công lý 2010, sau đó được chọn đăng trong tuyển tập các tác phẩm tiêu biểu nhân kỷ niệm 65 năm ngày truyền thống TAND. Những khó khăn, bất cập của Toà án địa phương được Báo Công lý phản ánh đã giúp cho lãnh đạo cấp uỷ, chính quyền thêm hiểu, thông cảm và có những chỉ đạo hỗ trợ kịp thời. Chẳng hạn, sau khi những bất cập về địa điểm tọa lạc của TAND tỉnh Nam Định (cũ) được Báo Công lý phản ánh, các cấp, ngành đã nhanh chóng cho xây dựng mới bảo đảm tính tôn nghiêm nơi công đường.

Đã rất nhiều năm, chuyên mục Phóng sự như một trong những “món” chủ công trên báo in Công lý. Cái trang “đinh” ấy đưa người đọc Công lý đến với nhiều miền đất xa xôi, hiểm trở; với nhiều miền văn hoá, với những nghệ nhân hiếm hoi còn sót lại; với những cảnh đời cơ cực - hậu quả của cơn lốc ma tuý càn quét những làng bản hẻo lánh vốn bình yên từ ngàn đời... Và để có những bài báo thấm đẫm thực tế và rất “hồn” ấy, phóng viên đã phải lang thang nhiều ngày, thậm chí hàng tháng đến những góc rừng, nẻo biển, nơi biên viễn heo hút...

Báo Công lý còn là “chỗ dựa” pháp lý của người dân và doanh nghiệp; đấu tranh để mọi người dân, mọi tổ chức sống và làm việc theo pháp luật, phản biện sắc bén để góp phần hoàn thiện pháp luật; kiên quyết đấu tranh chống tiêu cực, nhũng nhiễu. Báo luôn đồng hành với Đảng, Nhà nước, chính quyền các cấp trong công cuộc đổi mới, cải cách tư pháp, vì lẽ phải và công bằng.

Sẽ là thiếu sót nếu không nhắc đến, tri ân những người âm thầm hàng đêm làm công việc biên tập, dàn dựng... để sáng hôm sau, báo Công lý đến với mọi người, mọi miền. 25 năm qua, hàng nghìn những “bản bông” đã được “nhặt sạn”, được chỉnh trang và minh họa cho sống động hơn. Và còn đó những con người hàng đêm trực tại nhà in, hối hả đem báo đến các địa chỉ để sáng sớm có tờ báo mới đến tay bạn đọc. Giờ, tóc họ đã điểm bạc... Cùng với đó, giai điệu một thời đã qua của Báo Công lý cũng còn nốt “trầm” cần phải nhìn lại, thấm thía và là những bài học được rút ra để dần hoàn thiện.

Và tuổi 25 hôm nay

Hơn 100 viên chức, phóng viên, người lao động ở Báo Công lý hôm nay so với “làng báo” chưa hẳn là “gia đình lớn”. Nhưng cái sự “lớn” mà tôi muốn đề cập chính là sự trưởng thành và hội tụ một cách có kỷ cương và “tôn ti” mà đến hôm nay mới có được. Dẹp bỏ và vượt lên những tồn tại trước đó, giờ đây, những người lao động ở Báo Công lý đã trở thành một khối và đúng nghĩa như là một gia đình. Từ trang báo in đầu tiên đến hệ sinh thái báo chí đa nền tảng; từ bản tin xét xử đến tuyến bài chính luận, điều tra và chương trình xã hội nhân văn - mỗi bước đi đều gắn với một sứ mệnh: truyền tải tiếng nói của Tòa án nhân dân, bảo vệ lẽ phải, góp phần xây dựng kỷ cương và công bằng xã hội.

Ngoài báo in Công lý, báo điện tử, Báo Công lý đã lần lượt ra đời những ấn phẩm, chuyên trang làm phong phú thêm cho công tác tuyên truyền, đáp ứng được nhu cầu phát triển của sự nghiệp báo chí trong thời đại mới. Từ thuở Báo Công lý giấy chỉ xuất bản 01 kỳ/tuần, đến nay Báo Công lý đã tổ chức xuất bản nhiều ấn phẩm,... Giờ đây, tất cả đang được vận hành khá trơn tru trong “cỗ máy” mang tên Công lý.

Được sự quan tâm của lãnh đạo cơ quan chủ quản là TANDTC qua các thời kỳ nên giờ đây, tổ chức, bộ máy của Báo đã tương đối hoàn thiện với đội ngũ cán bộ lãnh đạo trẻ trung, năng động và nhiệt huyết; cán bộ, phóng viên “có nghề” đã được “cắm” đến mọi vùng, miền của đất nước với sự nhanh nhạy, tinh thông; đời sống vật chất, tinh thần được cải thiện đáng kể; cơ sở vật chất đủ đáp ứng yêu cầu làm báo thời hiện đại; tầm ảnh hưởng của Báo Công lý đã rộng và sâu... Cùng với những ấn phẩm báo in, điện tử chững chạc, có bản sắc, tuyên truyền phục vụ tích cực các hoạt động của hệ thống TAND và nhiều vấn đề về kinh tế, an ninh, xã hội, các ấn phẩm khác cũng ngày càng phong phú, đa dạng và không ngừng được nâng cao về chất lượng, đậm chất của báo chí thời đại 4.0. Mấy năm gần đây, điểm nhấn đáng chú ý của Báo Công lý là “chiến dịch” tuyên truyền chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU) được lãnh đạo TANDTC và các Bộ, ngành đánh giá cao và kịp thời động viên, khen thưởng.

Một mảng công tác và cũng là điểm nhấn đáng được nhìn nhận trên bước đường phát triển của Báo Công lý là công tác tri ân và từ thiện xã hội. Ngoài hoàn thành nhiệm vụ thông tin, tuyên truyền, cùng với Quỹ tình nghĩa TAND, Báo Công lý được lãnh đạo TANDTC giao nhiệm vụ là đầu mối tổ chức thực hiện nhiều chương trình xã hội - từ thiện của lãnh đạo TAND.

Những năm qua, Báo thực hiện Chương trình “Tiếp sức cho học sinh nghèo vượt khó đến trường”, “Vì chủ quyền biển đảo”, “Công lý và Trái tim”…, phối hợp trao quà, hỗ trợ cho đối tượng là gia đình chính sách, cán bộ TAND có hoàn cảnh khó khăn xây, sửa nhà tình nghĩa với kinh phí hàng chục tỷ đồng...

Nhớ về thuở ban đầu ấy để nhìn đến tương lai với niềm tin tờ báo của ngành Tòa án ngày càng lớn mạnh, hoàn thành tốt nhiệm vụ tuyên truyền phục vụ ngành Toà án nhân dân và đáp ứng được nhu cầu thông tin trong thời đại mới.

Gắn bó với Báo Công lý từ thuở khai sinh, đi trọn 25 năm với những thăng trầm cho đến khi Công lý đã trưởng thành, cũng là thời điểm tôi kết thúc sự nghiệp công tác. Từ một cử nhân luật, từng trải qua công việc tại cơ quan tư pháp, nhưng với đam mê, tôi đã dành phần lớn cuộc đời công tác cho nghề báo. Dù những đóng góp còn khiêm tốn nhưng tôi luôn tự hào đã được đồng hành cùng sự trưởng thành của Báo Công lý.

Bùi Xuân Thao