Tòa án địa phương

Trong một Nhà nước pháp quyền, pháp luật không chỉ là công cụ quản lý xã hội mà còn là nền tảng để bảo vệ công lý, quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân. Để pháp luật thực sự đi vào cuộc sống, bên cạnh việc hoàn thiện hệ thống pháp luật và tổ chức thực hiện nghiêm minh, công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Theo Chánh án TAND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Kỳ, trong quá trình đó, báo chí giữ vai trò là cầu nối quan trọng giữa pháp luật với đời sống, giữa hoạt động của các cơ quan tư pháp với nhân dân. Đặc biệt, đối với lĩnh vực Tòa án, thông tin báo chí chính xác, khách quan, kịp thời không chỉ giúp người dân hiểu đúng các quy định của pháp luật mà còn góp phần để xã hội hiểu hơn về chức năng, nhiệm vụ và những nỗ lực của Tòa án trong thực hiện quyền tư pháp.

Báo chí góp phần đưa pháp luật vào đời sống

Từ thực tiễn hoạt động của TAND hai cấp TP. Hà Nội, Chánh án Nguyễn Xuân Kỳ cho rằng, nâng cao nhận thức pháp luật của người dân là một nhiệm vụ có ý nghĩa lâu dài. Pháp luật chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi mỗi người dân hiểu được quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý của mình, từ đó chủ động tuân thủ pháp luật và biết cách bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp khi phát sinh tranh chấp hoặc có hành vi xâm phạm.

Trong công việc đó, báo chí có lợi thế đặc biệt bởi khả năng truyền tải thông tin nhanh chóng, rộng rãi và đa dạng đến các tầng lớp nhân dân. Những quy định pháp luật vốn có tính chuyên môn, khi được báo chí lựa chọn, phân tích và thể hiện bằng ngôn ngữ dễ hiểu, phù hợp sẽ giúp người dân tiếp cận pháp luật thuận lợi hơn.

“Báo chí có vai trò rất quan trọng trong việc đưa các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với nhân dân. Đối với lĩnh vực tư pháp, vai trò đó càng có ý nghĩa, bởi thông tin báo chí giúp người dân hiểu đúng hơn về pháp luật, về hoạt động xét xử và về những vấn đề pháp lý phát sinh trong đời sống”, Chánh án Nguyễn Xuân Kỳ chia sẻ.

Theo Chánh án, mỗi phiên tòa, mỗi vụ án không chỉ đơn thuần là một hoạt động tố tụng nhằm giải quyết một tranh chấp hoặc xem xét trách nhiệm pháp lý đối với hành vi bị cáo buộc là vi phạm pháp luật. Đằng sau mỗi vụ án còn có những vấn đề xã hội, những bài học pháp lý và yêu cầu phòng ngừa vi phạm.

Bởi vậy, việc báo chí phản ánh đúng bản chất vụ án, diễn biến tố tụng và kết quả xét xử trên cơ sở các quy định của pháp luật có tác dụng tuyên truyền, giáo dục pháp luật rất thiết thực. Qua thông tin về một vụ án, người dân có thể hiểu rõ hơn hành vi nào bị pháp luật nghiêm cấm, hậu quả pháp lý có thể phát sinh và những cách thức để phòng ngừa, hạn chế tranh chấp, vi phạm.

Đồng chí Chánh án cũng nhấn mạnh, thông tin về hoạt động xét xử cần bảo đảm tính chính xác, khách quan, tôn trọng nguyên tắc tố tụng và các quy định của pháp luật liên quan đến việc cung cấp, công khai thông tin. Đây là yêu cầu quan trọng để báo chí vừa thực hiện tốt chức năng thông tin, tuyên truyền, vừa góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia tố tụng.

Ở góc độ đó, báo chí không chỉ là nơi truyền tải thông tin mà còn góp phần hình thành nhận thức đúng đắn của xã hội về công lý và hoạt động tư pháp.

Báo Công lý - Cầu nối giữa Tòa án và nhân dân

Trong hệ thống báo chí cách mạng Việt Nam, Báo Công lý có vị trí và vai trò đặc thù khi là cơ quan ngôn luận của Tòa án nhân dân tối cao. Trải qua 25 năm xây dựng và phát triển, Báo đã từng bước khẳng định vai trò là kênh thông tin quan trọng phản ánh hoạt động của Tòa án nhân dân và công tác tư pháp.

Theo Chánh án TAND TP. Hà Nội, sự phối hợp thông tin, tuyên truyền giữa Báo Công lý với TAND hai cấp TP Hà Nội thời gian qua được thực hiện thường xuyên, góp phần đưa hoạt động của Tòa án đến gần hơn với bạn đọc và nhân dân.

Từ các phiên tòa xét xử những vụ án được dư luận quan tâm, trong đó có những vụ án lớn, phức tạp, đến hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ, công tác xây dựng Ngành, cải cách tư pháp và những hoạt động hướng về cơ sở, nhiều thông tin về TAND hai cấp TP. Hà Nội đã được Báo Công lý phản ánh kịp thời.

Trong lĩnh vực tư pháp, việc thông tin đúng và chuẩn xác có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Một thông tin thiếu chính xác hoặc sử dụng không đúng thuật ngữ tố tụng có thể dẫn đến cách hiểu chưa đầy đủ về bản chất vụ án. Vì vậy, người làm báo theo dõi lĩnh vực này cần có kiến thức pháp luật, hiểu về trình tự, thủ tục tố tụng và thận trọng trong cách tiếp cận, khai thác, thể hiện thông tin.

“Báo Công lý đã có những đóng góp tích cực trong công tác thông tin, tuyên truyền về hoạt động của Tòa án nhân dân. Đặc biệt, việc phản ánh hoạt động xét xử, các vụ án được dư luận quan tâm và những vấn đề pháp lý trong thực tiễn đã góp phần giúp nhân dân hiểu hơn về hoạt động của Tòa án”, Chánh án Nguyễn Xuân Kỳ nhận định.

Không chỉ phản ánh những vụ án, Báo Công lý còn dành sự quan tâm đến công tác xây dựng Ngành, những mô hình, cách làm hiệu quả và những cán bộ Tòa án tận tụy với công việc. Theo Chánh án Nguyễn Xuân Kỳ, đây là một nội dung có ý nghĩa bởi hình ảnh của Tòa án trong xã hội không chỉ được nhìn nhận qua các bản án, quyết định mà còn được tạo dựng từ tinh thần trách nhiệm, thái độ phục vụ nhân dân và bản lĩnh nghề nghiệp của mỗi cán bộ Tòa án.

Qua những bài viết phản ánh hoạt động thực tiễn, những câu chuyện nghề nghiệp và những nỗ lực của cán bộ Tòa án, hình ảnh một nền Tòa án gần dân, hiểu dân, tôn trọng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhân dân được truyền tải một cách gần gũi hơn.

“Báo Công lý có vai trò kết nối thông tin giữa Tòa án với nhân dân, giúp xã hội hiểu hơn về công việc của Tòa án, về những yêu cầu đặt ra trong hoạt động xét xử cũng như những nỗ lực của đội ngũ cán bộ Tòa án trong thực hiện nhiệm vụ”, Chánh án Nguyễn Xuân Kỳ chia sẻ.

Đó cũng chính là giá trị lớn của báo chí tư pháp: không chỉ đưa thông tin từ phòng xử án đến với bạn đọc, mà còn góp phần đưa công việc của Tòa án đến gần hơn với đời sống xã hội.

Đồng hành cùng Tòa án trong tiến trình cải cách tư pháp

Cải cách tư pháp đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với tổ chức và hoạt động của Tòa án nhân dân. Trong tiến trình đó, cùng với việc nâng cao chất lượng xét xử, bảo đảm áp dụng pháp luật thống nhất, Tòa án đang từng bước đổi mới phương thức hoạt động, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin, tăng cường công khai, minh bạch và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.

Theo Chánh án TAND TP. Hà Nội, sự thay đổi trong tổ chức và hoạt động của Tòa án cũng đặt ra yêu cầu mới đối với công tác thông tin, tuyên truyền.

TAND hai cấp TP. Hà Nội thời gian qua đã triển khai nhiều nhiệm vụ theo định hướng cải cách tư pháp và yêu cầu đổi mới hoạt động Tòa án. Việc tổ chức lại hệ thống Tòa án theo mô hình TAND khu vực, tăng cường ứng dụng công nghệ trong hoạt động tố tụng, tổ chức xét xử trực tuyến, triển khai các phương thức tống đạt, thông báo tố tụng phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số... là những nội dung cần được thông tin, tuyên truyền để người dân hiểu rõ, đồng thuận và phối hợp thực hiện.

Trong bối cảnh đó, Chánh án kỳ vọng Báo Công lý tiếp tục phát huy vai trò đồng hành cùng Tòa án, phản ánh kịp thời những kết quả, mô hình, cách làm mới trong cải cách tư pháp; đồng thời giúp người dân hiểu rõ hơn về những thay đổi trong tổ chức và hoạt động của Tòa án.

Theo Chánh án, thông tin về cải cách tư pháp cần được thể hiện bằng ngôn ngữ chính xác, dễ hiểu, gần gũi nhưng vẫn bảo đảm tính chuẩn mực pháp lý. Đây là cách để những chủ trương, chính sách và những đổi mới trong hoạt động tư pháp không chỉ được giới chuyên môn quan tâm mà còn thực sự đến được với đông đảo người dân.

Cùng với việc phản ánh những thành tựu, Báo chí cũng có thể góp phần lan tỏa những giá trị tích cực của hoạt động tư pháp; giới thiệu những thẩm phán, cán bộ Tòa án tận tụy, trách nhiệm; những mô hình hướng về cơ sở, những sáng kiến giúp nâng cao hiệu quả giải quyết công việc và phục vụ người dân tốt hơn.

Chánh án TAND TP. Hà Nội cho rằng, trong chặng đường phát triển tiếp theo, Báo Công lý cần tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức truyền tải, tận dụng hiệu quả các nền tảng số, nâng cao chất lượng các sản phẩm báo chí, qua đó đưa thông tin pháp luật đến với người dân nhanh hơn, thuận tiện hơn và dễ tiếp cận hơn.

Kỷ niệm 25 năm thành lập Báo Công lý không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường xây dựng và trưởng thành của một cơ quan báo chí chuyên ngành, mà còn là dịp ghi nhận những đóng góp của Báo trong công tác thông tin, tuyên truyền về hoạt động của Tòa án nhân dân.

Từ những phiên tòa, những bản án, quyết định được pháp luật công khai cho phép thông tin đến những câu chuyện về người cán bộ Tòa án; từ công tác xét xử đến những bước chuyển mình trong cải cách tư pháp, Báo Công lý đã góp phần tạo nên một dòng thông tin pháp luật chính thống, giúp người dân hiểu hơn về hoạt động tư pháp và quyền tiếp cận công lý.

Với Chánh án Nguyễn Xuân Kỳ, sự đồng hành giữa Tòa án và Báo Công lý không chỉ là sự phối hợp trong công tác thông tin, tuyên truyền, mà còn hướng tới một mục tiêu chung: đưa pháp luật vào cuộc sống, củng cố niềm tin của nhân dân đối với công lý và góp phần xây dựng nền tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại, công bằng, nghiêm minh, nhân văn.

“Trong chặng đường phát triển tiếp theo, tôi mong Báo Công lý tiếp tục giữ vững bản lĩnh, tính chính xác, khách quan và chuẩn mực của báo chí tư pháp; tiếp tục là cầu nối tin cậy giữa Tòa án với nhân dân, đồng hành cùng Tòa án trong công cuộc cải cách tư pháp và xây dựng nền tư pháp vì nhân dân, phụng sự Tổ quốc”, Chánh án Nguyễn Xuân Kỳ bày tỏ.

Mạnh Hùng