Thanh niên tiên phong chuyển đổi tư duy kinh tế và ứng dụng công nghệ số

Phát biểu đề dẫn thảo luận, anh Nguyễn Tiến Hưng, Ủy viên Ban thường vụ Trung ương Đoàn, Bí thư Thành đoàn Hà Nội cho biết, lực lượng trẻ đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế đất nước, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045.

Các phong trào như "Tuổi trẻ sáng tạo" hay chương trình đồng hành cùng thanh niên lập thân, lập nghiệp đã mang lại nhiều kết quả tích cực trong thời gian qua. Nhiều đoàn viên đã triển khai thành công các mô hình kinh tế hiệu quả và khẳng định vị thế của doanh nghiệp trẻ tại thị trường trong nước lẫn quốc tế. Những thành tựu này tạo nên khí thế phấn khởi và là nền tảng vững chắc để thế hệ trẻ tiếp tục thực hiện các mục tiêu mà Đảng và Nhà nước đề ra.

Anh Hưng nhấn mạnh, Diễn đàn tập trung thảo luận bốn nội dung trọng tâm nhằm tìm ra giải pháp thúc đẩy kinh tế thanh niên gồm: Thứ nhất, đánh giá thực trạng và định hướng hình thành tư duy kinh tế mới cho giới trẻ. Thứ hai, tập trung đề xuất các giải pháp mang tính đột phá để hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp và phát triển kinh tế. Thứ ba, đề cập đến nhiệm vụ xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cùng năng lực hội nhập quốc tế. Thứ tư, hướng tới xây dựng văn hóa kinh doanh, ý thức chấp hành pháp luật và trách nhiệm xã hội của thanh niên trong quá trình phát triển kinh tế.

Bước chuyển mình từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế

Thực tế hiện nay, tư duy phát triển của người trẻ đã chuyển dịch mạnh mẽ từ sản xuất đơn thuần sang xây dựng thương hiệu và chú trọng vào chuỗi giá trị.

Tại các tỉnh miền núi như Sơn La hay khu vực Tây Nguyên như Đắk Lắk, thanh niên đang đóng góp tích cực vào quá trình chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp thông qua các sản phẩm đặc trưng, nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế xanh và mô hình du lịch cộng đồng.

Tuy nhiên, con đường khởi nghiệp của thanh niên vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức. Tỷ lệ thanh niên khởi nghiệp hiện nay chưa cao do khó tiếp cận các nguồn lực về tài chính, pháp lý và thiếu hụt kiến thức quản trị, năng lực ứng dụng công nghệ.

Nêu quan điểm tại diễn đàn, chị Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Bí thư Đoàn phường Thảo Nguyên (Sơn La), cho rằng thanh niên cần chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy "sản xuất những gì mình có" sang "tạo ra những sản phẩm thị trường cần". Đồng thời, mỗi sản phẩm giờ đây cần được gắn liền với những câu chuyện thực tiễn từ địa phương để tạo ra giá trị gia tăng và nâng tầm thương hiệu trên thị trường. Thành công của thanh niên nằm ở sự thay đổi tư duy quản trị từ kiểm soát sang kiến tạo để giải phóng các tiềm năng cá nhân.

Lấy công nghệ số và giá trị bản địa làm đòn bẩy

Thảo luận tại Diễn đàn, anh Ngô Cao Kiên, đại biểu tỉnh Bắc Ninh cho biết, các giá trị bản địa như làng nghề truyền thống, du lịch cộng đồng và bản sắc văn hóa địa phương chính là lợi thế cạnh tranh lớn mà thanh niên có thể tận dụng và khai thác. Điển hình như tại bản Ven, xã Xuân Lương, tỉnh Bắc Ninh, những người trẻ không đơn thuần giới thiệu cảnh quan thác nguyên sơ hay nương chè trăm tuổi mà tập trung tạo ra các trải nghiệm có câu chuyện, mang đậm bản sắc và có sự tham gia trực tiếp của cư dân bản địa người Cao Lan.

Những giá trị bản địa này là nguồn lực quý báu cần được trân trọng, sáng tạo và nâng tầm thay vì xem là những điều cũ kỹ.

Song song với các giá trị truyền thống, công nghệ số cùng trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành công cụ hỗ trợ thiết yếu trong đời sống và sản xuất của giới trẻ.

Chuyển đổi số phải trở thành đòn bẩy để người trẻ phát triển kinh tế thông qua hoạt động bán hàng trên nền tảng số và sử dụng mã QR truy xuất nguồn gốc.

Đáng chú ý, sự phát triển của AI đang mở ra triển vọng về mô hình doanh nghiệp một người, nơi cá nhân có thể điều hành toàn bộ đơn vị với sự trợ giúp của công nghệ.

Việc quảng bá sản phẩm trên các nền tảng mạng xã hội thông qua nghệ thuật kể chuyện sẽ giúp doanh nghiệp trẻ tiếp cận khách hàng và nâng cao giá trị thương hiệu một cách hiệu quả.

Xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ đồng bộ và thực chất

Một trong những vấn đề được chỉ ra tại diễn đàn là công tác hỗ trợ khởi nghiệp tại một số địa phương còn phân tán, mang tính phong trào và chưa thực sự đi sâu vào giai đoạn sau khởi nghiệp để giúp thanh niên đứng vững trên thị trường. Do đó, tổ chức Đoàn nên phối hợp xây dựng bản đồ giá trị bản địa tại từng địa phương để xác định không gian văn hóa tiềm năng và đồng hành cùng thanh niên theo từng dự án cụ thể.

Việc thiết lập một mạng lưới cố vấn, kết nối đội ngũ doanh nhân trẻ, chuyên gia và các nhà khoa học với thanh niên cơ sở cũng vô cùng cấp thiết nhằm chia sẻ tri thức cùng năng lực quản trị.

Nhằm tạo bệ phóng vững chắc, các quỹ khởi nghiệp nhà nước nên mở rộng đầu tư mạo hiểm và áp dụng chính sách miễn thuế từ 10 đến 15 năm cho các start-up sáng tạo.

Cơ quan chức năng cần bổ sung quy định giảm thủ tục cấp phép và xây dựng hạ tầng công nghệ chung cho các khu vực thử nghiệm trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh đó, Trung ương Đoàn nên nghiên cứu triển khai chương trình hỗ trợ mỗi tỉnh thành một sản phẩm thanh niên tiêu biểu hướng tới xuất khẩu nhằm nâng cao sức cạnh tranh quốc tế.

Sự phối hợp đa tầng giữa tổ chức Đoàn, đội ngũ giáo viên và các doanh nhân đi trước sẽ tạo ra một cộng đồng hỗ trợ vững chắc, giúp thế hệ trẻ tiên phong phát triển kinh tế và làm giàu chính đáng cho đất nước.

Một số hình ảnh tại diễn đàn:

Dương Dũng - Thanh Thủy