Đề xuất trao quyền tự chủ toàn diện cho các trường đại học
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đang hoàn thiện dự thảo nghị định về tự chủ và cơ chế tài chính đối với giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp.
Dự thảo đề xuất mở rộng quyền tự chủ cho các cơ sở đào tạo trên nhiều lĩnh vực, đồng thời cho phép người đứng đầu cơ sở giáo dục chủ động quyết định việc sử dụng các nguồn tài chính được giao nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Mở rộng quyền tự chủ cho cơ sở giáo dục đại học
Bộ GD&ĐT đang xây dựng dự thảo Nghị định quy định về tự chủ, cơ chế tài chính đối với giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và chương trình trọng điểm quốc gia đào tạo tiến sĩ toàn thời gian.
Dự thảo gồm 5 chương, 22 điều, quy định các nội dung về quyền tự chủ của cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ chế tài chính và chính sách đầu tư phát triển hệ thống giáo dục đại học trong giai đoạn mới.
Theo Bộ GD&ĐT, việc ban hành nghị định nhằm tạo cơ sở pháp lý để đổi mới căn bản cơ chế đầu tư và phân bổ ngân sách nhà nước cho giáo dục theo hướng dựa trên sứ mạng, chất lượng đào tạo và hiệu quả hoạt động của từng cơ sở giáo dục.
Việc đặt hàng, giao nhiệm vụ đào tạo sẽ được ưu tiên đối với các ngành, lĩnh vực trọng điểm, các ngành khoa học cơ bản, công nghệ cao và những lĩnh vực có vai trò quan trọng đối với chiến lược phát triển đất nước. Đồng thời, chính sách mới cũng hướng tới thúc đẩy chương trình đào tạo tiến sĩ toàn thời gian nhằm phục vụ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Một trong những điểm nổi bật của dự thảo là quy định đầy đủ các quyền tự chủ của cơ sở giáo dục, không phụ thuộc vào mức độ tự chủ tài chính. Theo đó, các trường được trao quyền chủ động trong hoạt động học thuật, nghiên cứu khoa học, tổ chức bộ máy, quản trị nhân sự, hợp tác quốc tế, quản lý tài chính, tài sản và đầu tư phát triển.
Người đứng đầu được chủ động quyết định chi tiêu
Dự thảo nghị định cũng đề xuất tăng cường trách nhiệm và quyền hạn của người đứng đầu cơ sở giáo dục trong quản lý, sử dụng nguồn lực tài chính.
Cụ thể, người đứng đầu cơ sở giáo dục được quyền quyết định việc sử dụng các nguồn kinh phí từ hoạt động đặt hàng hoặc giao nhiệm vụ của Nhà nước để phục vụ công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển nhà trường. Các khoản chi có thể bao gồm tiền lương, tiền công, thuê chuyên gia, chi cho hoạt động chuyên môn, quản lý, dịch vụ và các nhiệm vụ cần thiết khác theo quy định.
Theo Bộ GD&ĐT, cơ chế này sẽ giúp các cơ sở đào tạo nâng cao tính chủ động, linh hoạt trong quản trị, đồng thời tăng hiệu quả sử dụng nguồn lực công.
Để phù hợp với điều kiện thực tiễn, dự thảo phân loại các cơ sở giáo dục thành hai nhóm gồm “bảo đảm chi thường xuyên” và “chưa tự bảo đảm chi thường xuyên”. Việc phân loại nhằm xây dựng cơ chế đầu tư và hỗ trợ phù hợp, nhất là đối với các ngành chiến lược, ngành khoa học cơ bản hoặc các cơ sở đào tạo nhân lực chất lượng cao nhưng khó có khả năng tự chủ hoàn toàn về tài chính.
Hiện dự thảo nghị định đã được Bộ GD&ĐT lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương và đông đảo nhân dân. Bộ đang tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện hồ sơ trước khi gửi Bộ Tư pháp thẩm định và trình Chính phủ xem xét ban hành.