Những cú "like" phía sau các clip vi phạm giao thông
Không ít clip ghi lại cảnh bốc đầu xe, lạng lách, đánh võng hay tụ tập chạy xe tốc độ cao thu hút hàng nghìn lượt thích và chia sẻ trên mạng xã hội. Đằng sau những con số tương tác ấy là câu chuyện đáng suy ngẫm về ý thức tham gia giao thông và trách nhiệm của mỗi người khi sử dụng không gian mạng.
Chỉ cần vài giây của một màn bốc đầu xe máy, một pha lạng lách giữa dòng phương tiện hay cảnh thanh thiếu niên tụ tập thành đoàn chạy xe tốc độ cao, nhiều tài khoản mạng xã hội có thể nhanh chóng thu hút hàng chục nghìn lượt xem cùng hàng trăm lượt bình luận.
Dưới những đoạn clip như vậy thường xuất hiện nhiều trạng thái cảm xúc trái chiều. Có người bày tỏ sự thích thú, tung hô những hành vi nguy hiểm như một cách thể hiện bản lĩnh. Nhưng cũng có không ít ý kiến thể hiện sự phẫn nộ, lo lắng trước nguy cơ tai nạn giao thông và những hệ lụy có thể xảy ra đối với cộng đồng.
Điều đáng nói là nhiều hành vi vi phạm giao thông đang được nhìn nhận như một hình thức thể hiện cá tính thay vì bị xem là hành vi nguy hiểm. Đối với một bộ phận người trẻ, lượng người xem, lượt thích hay số lượt theo dõi đôi khi trở thành thước đo cho sự chú ý mà họ nhận được trên mạng xã hội.
Từ đó, những hành vi như bốc đầu xe, lạng lách, đánh võng hoặc tụ tập chạy xe tốc độ cao có nguy cơ bị biến thành công cụ để gây chú ý. Càng nhiều tương tác, càng dễ xuất hiện tâm lý muốn tiếp tục thực hiện những hành động tương tự để thu hút sự quan tâm từ cộng đồng mạng.
Trong khi đó, phía sau những hình ảnh được cho là "ngầu", "liều" hay "thể hiện bản lĩnh" lại là nguy cơ tai nạn giao thông luôn hiện hữu. Chỉ một khoảnh khắc mất kiểm soát, hậu quả có thể không chỉ dừng lại ở người điều khiển phương tiện mà còn ảnh hưởng đến những người vô tội đang lưu thông trên đường.
Tuy nhiên, câu chuyện trên mạng xã hội không chỉ có những lượt tương tác mang tính cổ vũ. Cùng với những bình luận tung hô thiếu suy nghĩ, ngày càng có nhiều người dùng thể hiện thái độ rõ ràng trước các hành vi vi phạm giao thông. Nhiều ý kiến thẳng thắn lên án, cảnh báo về hậu quả pháp lý cũng như những rủi ro đối với cộng đồng.
Theo chị Nguyễn Thị Hương (trú phường Hải Châu, TP. Đà Nẵng), điều khiến chị băn khoăn không phải là những clip vi phạm xuất hiện trên mạng xã hội mà là việc nhiều người lại tỏ ra thích thú với những hành vi nguy hiểm đó.
"Có những clip bốc đầu xe hay chạy tốc độ cao nhận hàng nghìn lượt thích. Nếu nhìn vào lượng tương tác đó, nhiều bạn trẻ rất dễ nghĩ rằng đây là việc bình thường hoặc đáng để học theo. Tôi nghĩ mỗi người cần cân nhắc trước khi bấm thích hay chia sẻ một nội dung liên quan đến vi phạm giao thông", chị Hương nói.
Không ít vụ việc đã được phát hiện từ chính những đoạn clip do người dân ghi lại hoặc thông tin được chia sẻ trên mạng xã hội. Những phản ánh kịp thời ấy đang trở thành nguồn thông tin quan trọng giúp cơ quan chức năng nhanh chóng xác minh, xử lý các hành vi vi phạm.
Mới đây, ngày 21/6, chỉ ít giờ sau khi đoạn clip ghi lại cảnh một nam thanh niên điều khiển xe mô tô chạy bằng một bánh lan truyền trên mạng xã hội, Đội Tuần tra dẫn đoàn thuộc Phòng Cảnh sát giao thông Công an TP Đà Nẵng phối hợp Công an phường Hòa Cường đã nhanh chóng xác minh, làm rõ người vi phạm.
Qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, lực lượng chức năng xác định người điều khiển phương tiện là H.T.Q. (SN 2007, trú tỉnh Quảng Trị). Tại cơ quan Công an, H.T.Q. đã thừa nhận hành vi điều khiển xe mô tô chạy bằng một bánh trên đường.
Theo lực lượng chức năng, đây là hành vi nguy hiểm, tiềm ẩn nguy cơ cao gây tai nạn giao thông và đe dọa sự an toàn của những người tham gia giao thông khác. Ngay sau khi làm rõ vụ việc, lực lượng CSGT đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với H.T.Q. và xử lý theo quy định của pháp luật.
Đây không phải trường hợp cá biệt. Thời gian qua, cùng với công tác tuần tra, kiểm soát trên đường phố, Công an TP Đà Nẵng đã tăng cường nắm tình hình trên không gian mạng nhằm phát hiện sớm các hành vi vi phạm, đặc biệt là tình trạng thanh thiếu niên tụ tập chạy xe tốc độ cao, lạng lách, đánh võng hoặc có dấu hiệu gây rối trật tự công cộng.
Nhiều hình ảnh, video được đăng tải với mục đích khoe khoang hoặc thu hút sự chú ý cuối cùng lại trở thành căn cứ giúp cơ quan chức năng xác minh, xử lý người vi phạm. Điều đó cho thấy không gian mạng không phải là nơi đứng ngoài các quy định của pháp luật.
Sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng chức năng góp phần giữ gìn trật tự an toàn giao thông, đồng thời phát đi thông điệp rõ ràng rằng mọi hành vi vi phạm đều phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Quan trọng hơn, điều này cũng cho thấy vai trò ngày càng lớn của người dân trong việc đồng hành cùng cơ quan chức năng xây dựng môi trường giao thông an toàn.
Bảo đảm trật tự an toàn giao thông không chỉ là câu chuyện của lực lượng chức năng hay của những người trực tiếp cầm lái. Trong thời đại mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, trách nhiệm ấy còn hiện diện trong cách mỗi người lựa chọn tương tác với những nội dung xuất hiện trên màn hình điện thoại.
Một lượt thích có thể chỉ mất chưa đến một giây. Nhưng phía sau cú chạm tay tưởng chừng vô thức ấy đôi khi là sự cổ vũ cho những hành vi mà chính chúng ta không mong muốn xuất hiện trên đường phố. Và ngược lại, một bình luận lên án, một lần chia sẻ thông điệp đúng đắn hay một thông tin gửi đến cơ quan chức năng cũng có thể góp phần ngăn chặn những nguy cơ mất an toàn giao thông ngay từ sớm.
Bởi suy cho cùng, xây dựng văn hóa giao thông không bắt đầu từ những điều lớn lao. Nó bắt đầu từ ý thức của mỗi người, cả trên đường phố lẫn trong không gian mạng.