Phát huy vai trò Hội thẩm nhân dân để nâng cao chất lượng xét xử
Chiều 22/6, TAND khu vực 3 - Huế tổ chức Hội nghị sơ kết công tác Hội thẩm nhân dân 6 tháng đầu năm 2026 nhằm đánh giá kết quả hoạt động của đội ngũ Hội thẩm sau khi thực hiện mô hình tổ chức mới và đề ra các giải pháp nâng cao chất lượng xét xử, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp.
Phát biểu khai mạc hội nghị, đồng chí Phan Sang, Chánh án TAND khu vực 3 - Huế cho biết, thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy, từ ngày 1/7/2025, TAND khu vực 3 - Huế được thành lập trên cơ sở kế thừa quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của TAND huyện A Lưới cùng TAND các thị xã Hương Trà và Phong Điền. Sau khi sáp nhập, đơn vị tiếp nhận 45 Hội thẩm nhân dân nhiệm kỳ 2021-2026.
Đến ngày 31/3/2026, Hội đồng nhân dân thành phố Huế đã bầu 40 Hội thẩm nhân dân nhiệm kỳ 2026-2031, gồm 24 Hội thẩm tái cử và 16 Hội thẩm được bầu mới. Đội ngũ Hội thẩm có cơ cấu hợp lý, đại diện cho nhiều lĩnh vực như các cơ quan Đảng, Nhà nước, đoàn thể, giáo dục, y tế và các ngành nghề khác; trong đó có 24 nam, 16 nữ và 6 Hội thẩm là người dân tộc thiểu số.
Theo Chánh án Phan Sang, nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết, xét xử các loại vụ việc, thực hiện Kế hoạch số 353/KH-TANDTC ngày 13/6/2026 của TAND tối cao về triển khai đợt thi đua cao điểm "90 ngày giải quyết đơn, án", đơn vị đang tập trung huy động tối đa nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ giải quyết các vụ việc, bảo đảm đúng thời hạn, đúng pháp luật và không ngừng nâng cao chất lượng xét xử.
Báo cáo tại hội nghị, Phó Chánh án TAND khu vực 3 Trần Văn Trường cho biết, đội ngũ Hội thẩm nhân dân có trình độ chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn phong phú, am hiểu địa bàn và phong tục, tập quán địa phương, góp phần quan trọng nâng cao chất lượng hoạt động xét xử. Tuy nhiên, phạm vi quản lý rộng, nhiều địa bàn miền núi, biên giới cùng với việc nhiều Hội thẩm mới chưa được bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên sâu cũng đặt ra không ít khó khăn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, Chánh án TAND khu vực 3 - Huế đã phân công 222 lượt Hội thẩm tham gia xét xử 111 vụ án các loại, gồm 55 vụ án hình sự, 22 vụ án dân sự, 33 vụ án hôn nhân và gia đình và 1 vụ án hành chính. Nhiều Hội thẩm cũng tham gia các phiên tòa trực tuyến theo quy định.
Việc phân công Hội thẩm được thực hiện khách quan, ngẫu nhiên, đúng quy định của pháp luật và phù hợp với điều kiện công tác của từng người. Trong quá trình xét xử, đa số Hội thẩm đã phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động nghiên cứu hồ sơ, tích cực tham gia xét hỏi, đánh giá chứng cứ và nghị án, góp phần bảo đảm tính khách quan, dân chủ trong hoạt động xét xử.
Đáng chú ý, toàn bộ 111 bản án, quyết định được ban hành với sự tham gia của Hội thẩm trong thời gian qua không có trường hợp nào bị hủy, sửa do nguyên nhân chủ quan. Đây là minh chứng cho chất lượng xét xử ngày càng được nâng cao, đồng thời khẳng định vai trò quan trọng của Hội thẩm nhân dân trong hoạt động tư pháp.
Song song với công tác xét xử, TAND khu vực 3 đặc biệt quan tâm công tác bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ Hội thẩm. Hằng năm, đơn vị phối hợp tổ chức từ một đến hai lớp tập huấn nghiệp vụ, đồng thời duy trì các phiên tòa rút kinh nghiệm nhằm nâng cao kỹ năng xét xử. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, đơn vị đã tổ chức 22 phiên tòa trực tuyến kết hợp rút kinh nghiệm, với 44 lượt Hội thẩm tham gia.
Các chế độ, chính sách đối với Hội thẩm được thực hiện đầy đủ, kịp thời từ phụ cấp xét xử, phụ cấp trách nhiệm đến công tác thi đua, khen thưởng. Hiện đơn vị đang rà soát hồ sơ đề nghị tặng Kỷ niệm chương "Vì sự nghiệp Tòa án" cho các Hội thẩm có nhiều đóng góp đối với ngành.
Tại hội nghị, các đại biểu cũng thẳng thắn nhìn nhận một số hạn chế như vẫn còn trường hợp Hội thẩm xin vắng mặt sát ngày mở phiên tòa; kỹ năng xét hỏi của một số Hội thẩm chưa đồng đều; tỷ lệ tham gia các lớp tập huấn chưa đạt yêu cầu. Nguyên nhân chủ yếu do nhiều Hội thẩm kiêm nhiệm công tác quản lý tại cơ quan, đơn vị; địa bàn công tác xa trụ sở Tòa án và khối lượng văn bản pháp luật mới ngày càng lớn.
Phát biểu bế mạc hội nghị, Chánh án Phan Sang khẳng định, những kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm là sự kết tinh của sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của cấp ủy Đảng các cấp và lãnh đạo Tòa án cấp trên; sự phối hợp hiệu quả của các cơ quan, ban, ngành liên quan; đặc biệt là tinh thần đoàn kết, trách nhiệm và sự tận tâm của đội ngũ cán bộ, công chức cùng các vị Hội thẩm nhân dân.
Nhấn mạnh yêu cầu cải cách tư pháp trong thời gian tới với khối lượng công việc ngày càng lớn và tính chất vụ việc ngày càng phức tạp, Chánh án TAND khu vực 3 - Huế đề nghị mỗi Hội thẩm tiếp tục phát huy bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm, thực hiện nghiêm nguyên tắc "Hội thẩm xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật", chủ động nghiên cứu hồ sơ, nâng cao chất lượng tham gia xét xử và tích cực tham gia các chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ.
Đồng chí cũng kêu gọi toàn thể Hội thẩm nhân dân tiếp tục đồng hành cùng TAND khu vực 3 - Huế, phát huy truyền thống đoàn kết, đổi mới, trách nhiệm, quyết tâm hoàn thành xuất sắc các chỉ tiêu, nhiệm vụ công tác năm 2026, góp phần xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới.
Dịp này, Chánh án TAND khu vực 3 – Huế đã ký kết quy chế phối hợp giữa Chánh án và Trưởng đoàn Hội thẩm nhân dân, tạo cơ sở tăng cường sự phối hợp chặt chẽ, thống nhất và hiệu quả trong hoạt động xét xử thời gian tới.