Vấn đề quan tâm

Đề xuất cơ chế để người dân trực tiếp tham gia giám sát, phản biện xã hội

Nguyễn Cúc 17/06/2026 - 15:35

Sau 13 năm triển khai Quyết định số 217 của Bộ Chính trị về Quy chế giám sát và phản biện xã hội, MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội đã chủ trì hơn 825.000 cuộc giám sát trên cả nước. Để nâng cao hiệu quả hoạt động trong giai đoạn mới, MTTQ kiến nghị bổ sung cơ chế giải trình, tăng cường sự tham gia trực tiếp của người dân và xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách có chất lượng cao.

Hơn 825.000 cuộc giám sát được thực hiện trong 13 năm

Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam vừa có báo cáo tổng kết 13 năm thực hiện Quyết định số 217 của Bộ Chính trị về Quy chế giám sát và phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội.

Theo báo cáo, hoạt động giám sát trong thời gian qua được MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội triển khai khá bài bản, với nhiều phương thức linh hoạt và hình thức đa dạng, phù hợp với thực tiễn từng địa phương, đơn vị.

Đặc biệt, sau quá trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy chính quyền địa phương theo mô hình 2 cấp, Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp đã chủ động phối hợp với các cơ quan liên quan để điều chỉnh nội dung, phương thức giám sát phù hợp với tâm tư, nguyện vọng của cử tri và nhân dân.

1g_20260110124741.jpg
Ảnh minh họa

Tại các địa phương, MTTQ các cấp tập trung giám sát những vấn đề được người dân đặc biệt quan tâm như việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất; công tác giải phóng mặt bằng; bố trí tái định cư, tạm cư; triển khai các dự án kéo dài nhiều năm; bảo đảm an toàn thực phẩm; công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Bên cạnh hoạt động giám sát, MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội cũng tích cực thực hiện phản biện xã hội đối với các dự thảo chủ trương, chính sách, pháp luật; các quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội có tác động trực tiếp đến đời sống người dân.

Theo số liệu tổng hợp, trong 13 năm qua, MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp đã chủ trì tổ chức 825.747 cuộc giám sát. Trong đó, cấp Trung ương thực hiện 32 cuộc, cấp tỉnh thực hiện 36.202 cuộc và cấp huyện, cấp xã thực hiện 789.513 cuộc.

Kiến nghị cơ chế để người dân trực tiếp tham gia giám sát

Để nâng cao hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội trong thời gian tới, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam kiến nghị bổ sung các quy định về trách nhiệm giải trình và tiếp thu kiến nghị của cơ quan chủ trì soạn thảo, cơ quan trình, cơ quan thẩm định, thẩm tra và ban hành văn bản.

Đáng chú ý, MTTQ đề xuất nghiên cứu, trình cấp có thẩm quyền xây dựng cơ chế để người dân trực tiếp tham gia giám sát và phản biện xã hội, qua đó phát huy vai trò làm chủ của nhân dân trong quá trình xây dựng và thực thi chính sách.

Cùng với đó, cơ quan này đề nghị xây dựng cơ chế vận hành hiệu quả các hội đồng tư vấn; có chính sách khuyến khích, huy động đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, nhân sĩ, trí thức, doanh nhân, người có kinh nghiệm thực tiễn và người có uy tín tham gia vào các hoạt động giám sát, phản biện xã hội.

Một giải pháp quan trọng khác được nhấn mạnh là xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác giám sát, phản biện xã hội có trình độ chuyên môn, phẩm chất đạo đức và bản lĩnh chính trị đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

MTTQ Việt Nam cũng kiến nghị nghiên cứu cơ chế ưu đãi đối với cán bộ, công chức có trình độ chuyên môn cao từ các bộ, ngành hoặc cơ sở về công tác tại hệ thống Mặt trận. Đồng thời, cần có cơ chế luân chuyển cán bộ Mặt trận sang làm việc tại các cơ quan Nhà nước để tích lũy kinh nghiệm thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng công tác giám sát, phản biện xã hội trong tình hình mới.

Nguyễn Cúc