Mua hàng từ năm 2027: Chỉ cần quét mã có thể biết ai sản xuất, ở đâu
Từ năm 2027, người tiêu dùng có thể quét mã để kiểm tra nguồn gốc, nhà sản xuất, xuất xứ và thông tin hàng hóa trước khi mua.
Bộ Công Thương vừa ban hành Thông tư số 31/2026/TT-BCT quy định về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Theo lộ trình được quy định tại Thông tư, từ ngày 1/1/2027, các thương nhân thuộc diện thực hiện truy xuất nguồn gốc phải hoàn thành việc khai báo, cập nhật dữ liệu truy xuất trước khi sản phẩm, hàng hóa được đưa ra lưu thông trên thị trường.
Thông tư quy định việc truy xuất nguồn gốc được áp dụng bắt buộc đối với các sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương. Đối với các sản phẩm, hàng hóa khác đang lưu thông trên thị trường, thương nhân được khuyến khích thực hiện trên cơ sở tự nguyện.
Để thực hiện truy xuất nguồn gốc, thương nhân có trách nhiệm khai báo các thông tin cơ bản của sản phẩm, hàng hóa như tên sản phẩm, xuất xứ, hình ảnh, đơn vị sản xuất hoặc kinh doanh, địa chỉ sản xuất, kinh doanh, mã truy xuất nguồn gốc, thông tin về thương hiệu, số lô hoặc số sê-ri, hạn sử dụng (nếu có), cùng các tiêu chuẩn, quy chuẩn áp dụng. Đối với hàng hóa nhập khẩu, doanh nghiệp còn phải cung cấp thêm thông tin về đơn vị nhập khẩu và nhà phân phối chính thức tại Việt Nam (nếu có).
Theo quy định, doanh nghiệp có thể lựa chọn một trong hai hình thức thực hiện. Cụ thể, doanh nghiệp được xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc nội bộ hoặc khai báo trực tiếp trên Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa của Bộ Công Thương. Trường hợp xây dựng hệ thống riêng, hệ thống này phải bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu với hệ thống của Bộ Công Thương thông qua giao diện kết nối dữ liệu ứng dụng (API).
Một điểm đáng chú ý là Bộ Công Thương đã xây dựng Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa tập trung tại địa chỉ verigoods.vn để tiếp nhận, quản lý và liên thông dữ liệu truy xuất nguồn gốc. Hệ thống này đồng thời tạo lập mã phục vụ hiển thị, tra cứu và xác thực thông tin sản phẩm, hàng hóa.
Thông qua hệ thống, người tiêu dùng có thể tra cứu miễn phí các thông tin cơ bản về sản phẩm như tên hàng hóa, xuất xứ, hình ảnh, đơn vị sản xuất, địa chỉ sản xuất, thương hiệu, số lô, số sê-ri và hạn sử dụng. Người tiêu dùng cũng có quyền phản ánh với cơ quan chức năng khi phát hiện thông tin truy xuất nguồn gốc không chính xác hoặc có dấu hiệu vi phạm.
Theo Bộ Công Thương, việc xây dựng cơ chế truy xuất nguồn gốc thống nhất không chỉ giúp nâng cao tính minh bạch của thị trường mà còn hỗ trợ cơ quan quản lý trong kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm liên quan đến chất lượng hàng hóa, xuất xứ hàng hóa và quyền lợi người tiêu dùng.
Trong bối cảnh tình trạng hàng giả, hàng nhái, hàng không rõ nguồn gốc vẫn diễn biến phức tạp, quy định mới được kỳ vọng sẽ góp phần tăng khả năng nhận diện, kiểm soát và ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại ngay từ khâu lưu thông sản phẩm trên thị trường.