Quản lý lái xe thời công nghệ: Doanh nghiệp còn phụ thuộc vào hồ sơ giấy?

Phát hiện vi phạm

Ngày 14/6/2026, trong quá trình tuần tra, kiểm soát trên tuyến cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6, Cục CSGT đã dừng kiểm tra xe khách biển số 60B-045.xx do tài xế Tr.H.T.Qu. điều khiển và phát hiện nhiều vi phạm liên quan đến điều kiện của người lái và giấy tờ phương tiện.

Cụ thể, lực lượng chức năng xác định người điều khiển phương tiện không có GPLX và sử dụng bản sao giấy chứng nhận đăng ký xe kèm giấy biên nhận của ngân hàng đã hết hiệu lực. Tổng mức xử phạt đối với lái xe là 21,5 triệu đồng. Trong khi chủ phương tiện là Công ty TNHH MTV K.H.V bị xử phạt 92 triệu đồng vì giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển và đưa phương tiện tham gia giao thông với giấy tờ hết hiệu lực. Tổng mức xử phạt lên tới 113,5 triệu đồng.

Trước đó không lâu, ngày 1/6/2026, trên cao tốc Phan Thiết - Vĩnh Hảo, Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 cũng phát hiện một trường hợp điều khiển ô tô con vi phạm nhiều lỗi. Người lái có GPLX nhưng đã hết hạn từ một năm trở lên, đồng thời không có giấy chứng nhận đăng ký xe và giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường. Trong vụ việc này, tổng số tiền xử phạt đối với lái xe và chủ phương tiện là 88,5 triệu đồng.

Điểm đáng chú ý ở cả hai trường hợp là các vi phạm không chỉ xuất phát từ người điều khiển mà còn liên quan trực tiếp đến trách nhiệm quản lý của chủ phương tiện. Các lỗi về điều kiện lái xe, tình trạng pháp lý của phương tiện lẽ ra có thể được phát hiện từ trước khi xe tham gia giao thông nếu công tác kiểm tra nội bộ được thực hiện thường xuyên và đầy đủ.

Những vụ việc này cũng cho thấy công tác tuần tra kiểm soát trên cao tốc không chỉ nhằm phát hiện lỗi tốc độ hay hành vi vi phạm trực tiếp mà còn góp phần sàng lọc các phương tiện và người lái chưa đáp ứng điều kiện theo quy định.

Khoảng cách giữa yêu cầu quản lý và thực tiễn vận hành

Trong hoạt động vận tải, việc kiểm tra GPLX, giấy tờ phương tiện và các điều kiện pháp lý liên quan là yêu cầu bắt buộc. Tuy nhiên, vấn đề là những thông tin này không phải lúc nào cũng giữ nguyên trong suốt quá trình làm việc.

Một tài xế có thể đáp ứng đầy đủ điều kiện khi được tuyển dụng, nhưng GPLX sau đó có thể hết hạn, bị thu hồi hoặc bị tước quyền sử dụng theo quyết định xử lý vi phạm. Tương tự, các giấy tờ liên quan đến phương tiện như đăng kiểm, đăng ký xe, bảo hiểm cũng đều có thời hạn và cần được theo dõi thường xuyên.

Trong thực tế, không ít doanh nghiệp vẫn lưu trữ hồ sơ lái xe theo phương thức truyền thống, kết hợp giữa bản giấy và dữ liệu nội bộ. Việc rà soát thường được thực hiện theo định kỳ hoặc khi có yêu cầu. Với các đơn vị sở hữu số lượng phương tiện và lái xe lớn, nguy cơ bỏ sót thông tin hoặc chậm cập nhật biến động là điều có thể xảy ra.

Hai vụ việc vừa được phát hiện trên các tuyến cao tốc cho thấy khoảng cách giữa yêu cầu quản lý và thực tiễn vận hành vẫn còn tồn tại. Khi một tài xế không có GPLX hoặc GPLX đã hết hạn vẫn được giao điều khiển phương tiện, câu chuyện không chỉ dừng lại ở ý thức cá nhân mà còn đặt ra yêu cầu hoàn thiện quy trình kiểm tra, giám sát từ phía doanh nghiệp.

Đặc biệt, đối với vận tải hành khách, mỗi chuyến xe không chỉ liên quan đến người lái mà còn gắn với sự an toàn của nhiều hành khách và các phương tiện cùng lưu thông trên đường.

Chuyển từ quản lý giấy tờ sang quản lý dữ liệu

Sự phát triển của chuyển đổi số đang mở ra nhiều giải pháp giúp doanh nghiệp vận tải nâng cao hiệu quả quản lý đội ngũ lái xe và phương tiện. Hiện nay, nhiều loại giấy tờ đã được số hóa hoặc tích hợp trên các nền tảng điện tử. Cơ sở dữ liệu về GPLX, đăng ký phương tiện, đăng kiểm và xử lý vi phạm giao thông ngày càng được hoàn thiện, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tra cứu, xác minh thông tin.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp vận tải có thể từng bước chuyển từ phương thức quản lý dựa chủ yếu vào hồ sơ giấy sang quản lý bằng dữ liệu điện tử. Hệ thống phần mềm quản lý nhân sự và phương tiện có thể hỗ trợ theo dõi thời hạn GPLX, thời hạn đăng kiểm, bảo hiểm cũng như các mốc cần gia hạn, từ đó đưa ra cảnh báo sớm cho bộ phận quản lý.

Việc số hóa cũng giúp giảm phụ thuộc vào kiểm tra thủ công, hạn chế nguy cơ bỏ sót thông tin khi số lượng tài xế và phương tiện tăng lên. Quan trọng hơn, doanh nghiệp có thể chủ động phát hiện các rủi ro trước khi phương tiện được đưa vào khai thác.

Bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp, việc tiếp tục hoàn thiện và kết nối các cơ sở dữ liệu quản lý nhà nước cũng được xem là giải pháp quan trọng nhằm hỗ trợ công tác kiểm tra, đối chiếu thông tin một cách nhanh chóng, chính xác hơn.

Thực tế cho thấy, những trường hợp vi phạm bị phát hiện trên cao tốc đều tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông nếu không được ngăn chặn kịp thời. Vì vậy, cùng với công tác tuần tra kiểm soát của lực lượng chức năng, việc nâng cao năng lực quản trị và ứng dụng công nghệ trong doanh nghiệp vận tải được xem là hướng đi cần thiết để phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa.

Trong môi trường giao thông ngày càng hiện đại, an toàn không chỉ phụ thuộc vào kỹ năng của người cầm lái mà còn được quyết định bởi hệ thống quản lý phía sau mỗi chuyến xe. Chuyển từ quản lý hồ sơ sang quản lý dữ liệu, vì thế, không chỉ là xu hướng tất yếu của chuyển đổi số, mà còn là một giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng vận tải và bảo đảm an toàn giao thông trên các tuyến đường.

Vũ Đậu