Mỹ và Iran thống nhất ký kết bản ghi nhớ chấm dứt hoạt động quân sự vào 19/6
Mỹ và Iran đã nhất trí ký kết một bản ghi nhớ, đồng thời chấm dứt “ngay lập tức và vĩnh viễn” các hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Lebanon, đánh dấu sự kết thúc rõ ràng của hơn 3 tháng xung đột tại Trung Đông.
Thông báo ban đầu do Pakistan, quốc gia đóng vai trò trung gian hòa giải, đưa ra đã nhanh chóng được Washington và Tehran xác nhận. Một lễ ký kết chính thức dự kiến sẽ diễn ra tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6.
“Thỏa thuận với Cộng hòa Hồi giáo Iran giờ đã hoàn tất”, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội hôm Chủ nhật, đúng dịp sinh nhật lần thứ 80 của ông, đồng thời ra lệnh mở cửa eo biển Hormuz.
Ngay sau đó, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi tuyên bố trên truyền hình rằng thỏa thuận này đã “chấm dứt ngay lập tức” cuộc chiến giữa hai nước. Ông cho biết hai bên sẽ tiến hành đàm phán trong vòng 2 tháng tới nhằm hướng tới một “thỏa thuận cuối cùng”.
Chỉ vài giờ trước đó, Tehran vẫn tuyên bố sẽ đáp trả cuộc tấn công của Israel nhằm vào Hezbollah, đồng minh của Iran, tại vùng ngoại ô Beirut, động thái từng làm dấy lên lo ngại về khả năng trì hoãn thỏa thuận.
Tuy nhiên, sau đó trong ngày, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif thông báo: “Cả hai bên đã tuyên bố chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả ở Lebanon”.
Ông cũng gửi lời cảm ơn tới các nhà lãnh đạo Qatar, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ vì sự hỗ trợ trong nỗ lực hòa giải.
Nội dung cụ thể của thỏa thuận, được hình thành sau nhiều tuần đàm phán căng thẳng cùng những cảnh báo từ Tổng thống Trump về các hành động mới nếu Iran không đạt được thỏa thuận, hiện vẫn chưa được công bố rõ ràng.
Hãng thông tấn Mehr của Iran cho biết Mỹ sẽ giải phóng 12 tỷ USD tài sản bị đóng băng của Iran trước khi các cuộc đàm phán chính thức bắt đầu.
Thông tin về thỏa thuận đã được cộng đồng quốc tế đón nhận tích cực, làm dấy lên hy vọng về một giải pháp lâu dài cho cuộc xung đột.
Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đánh giá đây là một “bước đi quan trọng” hướng tới việc giải quyết cuộc chiến tại Trung Đông.
Vương quốc Anh, Pháp, Đức và Ý cũng cho biết sẵn sàng dỡ bỏ các lệnh trừng phạt áp đặt đối với Iran, đồng thời cam kết hợp tác “với Mỹ, Iran và các đối tác khu vực để nắm bắt thời cơ này, duy trì đà tiến và đạt được một giải pháp ngoại giao lâu dài”.
Thông báo trên cũng mang lại sự nhẹ nhõm cho thị trường khi mở cửa phiên giao dịch đầu tuần. Giá dầu tại Tokyo giảm mạnh hơn 4%, trong khi chỉ số chứng khoán Nikkei của Nhật Bản tăng 3%.
Trước đó, việc phong tỏa eo biển Hormuz đã gây ra những tác động kinh tế trên phạm vi toàn cầu, từ việc giá xăng tăng cao, làm gia tăng lạm phát tại Mỹ và nhiều quốc gia khác, đến tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng các mặt hàng như phân bón - yếu tố thiết yếu đối với sản xuất lương thực ở nhiều khu vực ngoài Trung Đông.