Từ 1/7, thực hiện quy trình mới về thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 203/2026/NĐ-CP quy định về thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc. Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, quy định chi tiết quy trình thi hành án, trách nhiệm của các cơ quan liên quan cũng như chế độ đối với người tham gia thi hành án và người bị thi hành án tử hình.
Quy trình thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc gồm 3 bước
Theo Nghị định 203, việc thi hành án tử hình phải được thực hiện đúng quy định của Luật Thi hành án hình sự năm 2025 và các quy định pháp luật có liên quan.
Trước khi thi hành án, Hội đồng thi hành án tử hình có trách nhiệm kiểm tra, mở niêm phong thuốc và lập biên bản theo quy định. Người bị thi hành án được cố định trên giường ở tư thế nằm ngửa, bảo đảm không làm cản trở sự lưu thông máu.
Cán bộ trực tiếp thi hành án tiếp nhận 3 liều thuốc từ Hội đồng thi hành án tử hình, trong đó có 2 liều thuốc dự phòng. Sau khi xác định tĩnh mạch của người bị thi hành án, cán bộ tiến hành đưa kim tiêm vào tĩnh mạch và kết nối với hệ thống tiêm thuốc.
Quy trình tiêm thuốc độc được thực hiện theo 3 bước. Bước thứ nhất là tiêm thuốc làm mất tri giác. Sau khi tiêm, cán bộ chuyên môn phải kiểm tra tình trạng của người bị thi hành án; nếu chưa mất tri giác thì tiếp tục tiêm cho đến khi đạt yêu cầu.
Bước thứ hai là tiêm thuốc làm liệt hệ vận động và bước cuối cùng là tiêm thuốc làm ngừng hoạt động của tim.
Sau khi tiêm xong liều thứ nhất, cán bộ theo dõi hoạt động tim thông qua máy điện tim. Nếu sau 10 phút người bị thi hành án chưa chết, Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình sẽ ra lệnh tiêm liều thứ hai. Trường hợp sau 10 phút kể từ khi tiêm liều thứ hai mà người bị thi hành án vẫn chưa tử vong thì tiếp tục sử dụng liều thuốc thứ ba.
Nếu đã tiêm hết liều thứ ba mà sau 10 phút người bị thi hành án vẫn chưa chết, Đội trưởng Đội Thi hành án tử hình phải báo cáo Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình quyết định tạm dừng việc thi hành án.
Nghị định cũng quy định việc tiêm thuốc có thể được thực hiện bằng phương pháp tự động hoặc tiêm trực tiếp.
Kết thúc quá trình thi hành án, theo lệnh của Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình, bác sĩ pháp y tiến hành kiểm tra, xác định tình trạng của người bị thi hành án và báo cáo kết quả. Sau khi bác sĩ pháp y kết luận người bị thi hành án đã chết, cán bộ thi hành án rút kim tiêm, đường ống dẫn và Hội đồng thi hành án tử hình lập biên bản xác nhận theo quy định.
Người bị thi hành án được ăn theo mức gấp 5 lần tiêu chuẩn ngày lễ, Tết
Ngoài quy trình thi hành án, Nghị định 203 cũng quy định rõ trách nhiệm của trại tạm giam nơi đang giam giữ người bị kết án tử hình.
Theo đó, trước khi thi hành án, người chấp hành án tử hình được bảo đảm chế độ ăn, uống với mức hưởng bằng 5 lần tiêu chuẩn của ngày lễ, Tết áp dụng đối với người bị tạm giam. Đồng thời, họ được tạo điều kiện viết thư hoặc ghi âm lời nói để gửi lại cho gia đình.
Nghị định cũng yêu cầu cơ quan có thẩm quyền bàn giao đầy đủ giấy tờ, đồ vật, tài sản, tiền mà người bị thi hành án gửi lại trong thời gian bị giam giữ cho gia đình hoặc người đại diện hợp pháp (nếu có).
Bên cạnh đó, hồ sơ của người đã bị thi hành án tử hình cũng phải được bàn giao theo đúng quy định của pháp luật, bảo đảm việc giải quyết các quyền và lợi ích hợp pháp liên quan sau khi thi hành án.