TAND khu vực 1 - Quảng Ninh tiên phong chuyển đổi số
Từ những lớp “Bình dân học vụ số”, những hồ sơ được số hóa đến việc vận hành đồng bộ các nền tảng nghiệp vụ trên môi trường điện tử, TAND khu vực 1 - Quảng Ninh đang từng bước khẳng định vai trò là một trong những đơn vị đi đầu trong công tác chuyển đổi số của TAND hai cấp tỉnh Quảng Ninh.
Chuyển đổi số bắt đầu từ thay đổi nhận thức
Trong tiến trình xây dựng nền tư pháp hiện đại, chuyển đổi số được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của ngành Tòa án nhằm nâng cao chất lượng hoạt động xét xử, quản lý, điều hành và phục vụ người dân ngày càng tốt hơn. Bám sát các chủ trương của Trung ương, TANDTC và TAND tỉnh Quảng Ninh, TAND khu vực 1 - Quảng Ninh đã chủ động triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, từng bước chuyển đổi phương thức làm việc từ hồ sơ giấy sang môi trường số.
Ngay từ đầu năm 2026, Chi bộ TAND khu vực 1 - Quảng Ninh đã xác định chuyển đổi số là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm của đơn vị. Các nhiệm vụ được cụ thể hóa trong nghị quyết, chương trình công tác và gắn với trách nhiệm của từng cán bộ, công chức. Từ lãnh đạo đơn vị đến các bộ phận chuyên môn đều xác định đây không chỉ là yêu cầu của ngành mà còn là động lực quan trọng để nâng cao chất lượng hoạt động tư pháp.
Theo ông Vũ Công Mười, Chánh án TAND khu vực 1 - Quảng Ninh, chuyển đổi số không đơn thuần là ứng dụng công nghệ vào công việc hằng ngày mà là quá trình thay đổi tư duy, phương thức quản lý và tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Vì vậy, đơn vị luôn xác định lấy con người làm trung tâm, lấy hiệu quả công việc làm thước đo, bảo đảm mọi hoạt động chuyển đổi số đều phục vụ trực tiếp cho công tác xét xử, quản lý điều hành và cải cách tư pháp.
Từ định hướng đó, đơn vị đã triển khai đồng bộ các nền tảng số của ngành như phần mềm Quản lý án, hệ thống Văn bản điều hành, trợ lý ảo, chữ ký số chuyên dùng, phần mềm số hóa hồ sơ và các dịch vụ công trực tuyến. Nhiều quy trình nghiệp vụ đã được số hóa, giúp rút ngắn thời gian xử lý công việc, nâng cao hiệu quả quản lý và giảm đáng kể khối lượng hồ sơ giấy.
Đến nay, đơn vị đã thực hiện công bố 232 bản án, quyết định trên hệ thống theo quy định; 100% văn bản hành chính, tư pháp được ký số và xử lý trên môi trường điện tử. Công tác cập nhật dữ liệu được thực hiện thường xuyên, bảo đảm yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống”, phục vụ hiệu quả công tác quản lý, điều hành và hoạt động chuyên môn.
Một trong những kết quả nổi bật là công tác số hóa hồ sơ, từ ngày 1/10/2025 đến nay (đối với hồ sơ hôn nhân và gia đình từ ngày 1/7/2025), đơn vị đã số hóa gần 1.000 hồ sơ; trong đó hơn 100 hồ sơ đã hoàn thành việc ký số duyệt lưu. Toàn bộ hồ sơ hiện có tại kho lưu trữ cũng được rà soát, số hóa theo lộ trình của ngành. Những kết quả này đã góp phần đưa TAND khu vực 1 - Quảng Ninh trở thành một trong những đơn vị có kết quả nổi bật, đi đầu trong thực hiện các nhiệm vụ chuyển đổi số của TAND hai cấp tỉnh Quảng Ninh.
Không để ai bị bỏ lại phía sau trên hành trình số hóa
Nếu như hạ tầng công nghệ là nền tảng thì con người chính là yếu tố quyết định thành công của chuyển đổi số, với quan điểm đó, TAND khu vực 1 - Quảng Ninh đã triển khai mô hình “Bình dân học vụ số”, tạo môi trường học tập, chia sẻ và hỗ trợ để mọi cán bộ, công chức đều có thể tiếp cận và làm chủ công nghệ.
Thay vì tổ chức những lớp tập huấn mang nặng lý thuyết, đơn vị lựa chọn cách làm gần gũi, thiết thực thông qua các buổi hướng dẫn trực tiếp, “cầm tay chỉ việc”, giúp cán bộ, công chức giải quyết ngay những khó khăn phát sinh trong quá trình sử dụng các phần mềm nghiệp vụ. Đây cũng là dịp để các thành viên trong đơn vị cùng học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau trong thực hiện nhiệm vụ.
Là một trong những thành viên nòng cốt của Tổ chuyển đổi số, Thư ký viên Trịnh Đức Tâm cho biết, qua thực tế triển khai, khó khăn lớn nhất của chuyển đổi số không nằm ở phần mềm hay thiết bị mà ở việc thay đổi thói quen làm việc đã hình thành trong nhiều năm. Tuy nhiên, khi cán bộ, công chức hiểu được lợi ích của chuyển đổi số, được hướng dẫn, đồng hành và hỗ trợ kịp thời thì mọi người đều có thể tiếp cận và sử dụng hiệu quả các nền tảng số.
Chính vì vậy, dưới sự lãnh đạo của Chi bộ và sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo đơn vị, TAND khu vực 1 - Quảng Ninh luôn chú trọng xây dựng văn hóa học tập số, văn hóa chia sẻ và hỗ trợ lẫn nhau, đúng với tinh thần của mô hình “Bình dân học vụ số” là không để ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi số.
Hiệu quả của cách làm này được thể hiện rõ qua sự thay đổi của nhiều cán bộ, công chức trong đơn vị. Hơn 30 năm công tác trong ngành Tòa án, bà Nguyễn Thị Chinh, Thẩm tra viên chính TAND khu vực 1 - Quảng Ninh từng không ít lần cảm thấy áp lực khi đơn vị triển khai các phần mềm mới phục vụ công việc. Công nghệ số đối với bà khi đó là một lĩnh vực hoàn toàn mới, thậm chí có thời điểm còn lúng túng với những thao tác rất cơ bản trên máy tính. Thế nhưng từ những buổi học tập, hướng dẫn trực tiếp của đồng nghiệp và Tổ chuyển đổi số, bà dần làm quen với các nền tảng số, từng bước tự thực hiện được những công việc trước đây phải nhờ người khác hỗ trợ.
Đến nay, việc tra cứu dữ liệu người chấp hành án, khai thác số liệu thống kê hay sử dụng các phần mềm nghiệp vụ đã trở thành công việc thường ngày của Thẩm tra viên chính Nguyễn Thị Chinh.
Theo bà Chinh, điều quan trọng nhất là mạnh dạn thay đổi và kiên trì học hỏi bởi công nghệ số không quá khó như nhiều người vẫn nghĩ. Chính sự hỗ trợ tận tình của tập thể lãnh đạo, đồng nghiệp và môi trường học tập thân thiện tại đơn vị đã giúp bà từng bước vượt qua tâm lý e ngại để tự tin làm việc trên môi trường số.
Từ những câu chuyện như của bà Nguyễn Thị Chinh, có thể thấy chuyển đổi số tại TAND khu vực 1 - Quảng Ninh không chỉ là câu chuyện của công nghệ, phần mềm hay dữ liệu số mà trước hết là câu chuyện của con người, của sự thay đổi nhận thức và tinh thần sẵn sàng thích ứng với những yêu cầu mới.
Theo ông Vũ Công Mười, mục tiêu của đơn vị không chỉ dừng lại ở việc hoàn thành các chỉ tiêu chuyển đổi số trước mắt mà còn hướng tới xây dựng nền tảng dữ liệu số đồng bộ, hiện đại, từng bước hình thành Tòa án điện tử, Tòa án số theo định hướng của TANDTC. Đây cũng là giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng hoạt động tư pháp, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới.
Những kết quả đạt được cho thấy chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện của công nghệ mà trước hết là câu chuyện của con người, của sự quyết tâm đổi mới và tinh thần sẵn sàng thích ứng với yêu cầu mới. Khi mỗi cán bộ, công chức đều chủ động học hỏi, làm chủ các nền tảng số và đưa công nghệ vào giải quyết công việc hằng ngày, chuyển đổi số sẽ thực sự trở thành động lực nâng cao chất lượng hoạt động tư pháp. Đó cũng là nền tảng quan trọng để TAND khu vực 1 - Quảng Ninh tiếp tục xây dựng môi trường làm việc hiện đại, minh bạch, hướng tới mục tiêu hình thành Tòa án điện tử, Tòa án số theo lộ trình của TANDTC.