Gỡ nút thắt để hình thành thị trường nhà ở cho thuê chuyên nghiệp
Thị trường nhà ở cho thuê đang hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển. Giá nhà tăng cao, tốc độ đô thị hóa nhanh, nhu cầu dịch chuyển lao động lớn và sự phát triển của kinh tế dịch vụ đang tạo ra nhu cầu thuê nhà ngày càng mạnh.
Thị trường bất động sản Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng, khi tư duy “phải sở hữu nhà” dần nhường chỗ cho nhà ở thuê - cách tiếp cận linh hoạt hơn về giải quyết nhu cầu nhà ở.
Tuy nhiên, hiệu quả khai thác cho thuê cũng chưa đủ hấp dẫn. Trong 5 năm qua, giá bất động sản Việt Nam tăng khoảng 60%, cao hơn nhiều thị trường phát triển như Mỹ, Úc, Nhật Bản hay Singapore. Tuy nhiên, lợi suất cho thuê chỉ đạt khoảng 2 - 4%, thấp hơn đáng kể so với mức 5 - 7% tại nhiều quốc gia trong khu vực.
Bên cạnh đó, chi phí đầu vào tăng cao đang là rào cản lớn đối với phát triển nhà ở cho thuê. Chi phí xây dựng cũng tăng mạnh, riêng năm 2025 tăng khoảng 30% so với năm trước. Trong khi đó, nguồn cung nhà ở cho thuê chuyên nghiệp vẫn rất hạn chế; tại Hà Nội năm 2025, gần 25.000 căn hộ mới được mở bán nhưng chỉ có vài nghìn căn hộ cho thuê chuyên nghiệp.
Hơn nữa, thị trường hiện vẫn vận hành chủ yếu theo mô hình “xây để bán” (Build to Sell), trong khi mô hình “xây để cho thuê” (Build to Rent) chưa phát triển tương xứng.
Theo TS. Luật sư Đoàn Văn Bình, Chủ tịch Tập đoàn CEO, để nhà ở cho thuê trở thành một trụ cột mới của thị trường bất động sản, Việt Nam cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.
Trước hết là phát triển nguồn vốn dài hạn với lãi suất thấp thông qua các gói tín dụng ưu đãi 20 - 25 năm cho cả chủ đầu tư và người thuê nhà; hoàn thiện cơ chế hoạt động của các quỹ nhà ở, quỹ hưu trí, quỹ bảo hiểm và quỹ tín thác bất động sản (REITs).
Cùng với đó là xây dựng chiến lược quốc gia về nhà ở cho thuê; dành quỹ đất riêng cho loại hình này; miễn, giảm tiền sử dụng đất; tách quyền an sinh xã hội khỏi quyền sở hữu nhà ở; xây dựng cơ chế bảo vệ cân bằng giữa chủ đầu tư và người thuê.
Đặc biệt, cần thay đổi nhận thức xã hội từ tư duy “phải sở hữu nhà” sang “có chỗ ở phù hợp và ổn định”, coi nhà ở cho thuê là một lựa chọn văn minh trong quá trình đô thị hóa.
“Nhà ở để bán và nhà ở cho thuê không phải hai lựa chọn đối lập mà là hai trụ cột của một hệ thống nhà ở hiện đại. Nếu được hỗ trợ bằng chính sách phù hợp, nhà ở cho thuê sẽ góp phần giải quyết bài toán an sinh xã hội, thúc đẩy dịch chuyển lao động, sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong dài hạn”, TS. Đoàn Văn Bình nhấn mạnh.