Sự tử tế là vốn xã hội, sức mạnh văn hóa của một quốc gia văn minh

Sáng 10/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự buổi gặp mặt những tấm gương tiêu biểu trong Chương trình Việc tử tế của Đài Truyền hình Việt Nam (VTV).

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ sự vui mừng, xúc động khi được gặp những con người bình dị mà cao quý, những tấm gương tiêu biểu đã góp phần lan tỏa lòng nhân ái trong đời sống xã hội.

Việc tử tế là biểu hiện sinh động của thi đua ái quốc

Nhắc lại Lời kêu gọi Thi đua ái quốc của Chủ tịch Hồ Chí Minh cách đây 78 năm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định lời kêu gọi ấy đã trở thành tiếng gọi thiêng liêng của non sông, cổ vũ toàn dân, toàn quân vượt qua gian khổ, hy sinh, chung sức làm nên những thắng lợi vẻ vang trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, một việc tử tế hôm nay cũng chính là biểu hiện sinh động của thi đua ái quốc. Yêu nước không chỉ thể hiện trong những thời khắc lớn lao của lịch sử, mà còn hiện diện trong từng hành động có trách nhiệm, từng nghĩa cử nhân văn, từng việc làm có ích cho con người, cho cộng đồng và cho đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhìn nhận 100 tấm gương có mặt tại buổi gặp mặt đến từ nhiều vùng miền, nhiều lứa tuổi, nhiều nghề nghiệp, nhiều hoàn cảnh khác nhau, trong đó có những hoàn cảnh rất đặc biệt.

Mỗi người có một câu chuyện, mỗi việc làm có một cách thể hiện riêng, nhưng tất cả đều gặp nhau ở điểm chung đẹp đẽ: không thờ ơ trước khó khăn của người khác, không đứng ngoài khi cộng đồng cần mình, biết lá lành đùm lá rách, biết yêu thương, cảm thông và giữ lòng nhân ái trong những hoàn cảnh không dễ dàng.

Điều khiến xã hội xúc động, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, không chỉ là các tấm gương đã giúp được bao nhiêu người, làm được bao nhiêu việc, mà sâu xa hơn là tinh thần sống phía sau những việc làm ấy. Đó là lòng nhân ái trước nỗi đau của người khác, sự dũng cảm khi đối diện hiểm nguy, trách nhiệm khi thấy việc cần làm và sự bền bỉ khi làm điều tốt trong thầm lặng.

Không xem nhẹ nền tảng văn hóa, đạo đức, con người và niềm tin xã hội

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với thời cơ lớn, khát vọng lớn và cũng không ít khó khăn, thách thức. Mục tiêu xây dựng nước Việt Nam phát triển, giàu mạnh, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc là mục tiêu cao đẹp, vẻ vang, nhưng đòi hỏi nỗ lực rất lớn của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân.

Để đạt được mục tiêu ấy, đất nước cần nguồn lực, công nghệ, thể chế, hạ tầng, nhân tài; cần đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nâng cao năng suất lao động; cần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phát triển kinh tế, chăm lo an sinh xã hội, hội nhập quốc tế sâu rộng, chủ động và hiệu quả.

Tuy nhiên, cùng với tất cả những yếu tố đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh không bao giờ được xem nhẹ nền tảng văn hóa, đạo đức, con người và niềm tin xã hội. Phát triển không chỉ là làm ra nhiều của cải hơn, xây nhiều công trình hơn hay đạt nhiều chỉ tiêu hơn. Phát triển sâu sắc và bền vững là làm cho con người được sống trong một xã hội an toàn hơn, nhân ái hơn, công bằng hơn, có kỷ cương, có niềm tin, có cơ hội vươn lên và có trách nhiệm với nhau.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước phân tích, một xã hội thiếu niềm tin thì chi phí phát triển rất lớn. Khi cái đúng được bảo vệ, cái tốt được cổ vũ, người yếu thế không bị bỏ lại phía sau, người dám làm việc tốt không cảm thấy cô đơn, thì niềm tin xã hội được củng cố. Niềm tin chính là một nguồn lực rất quan trọng của phát triển đất nước.

Từ đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị cần nhìn nhận sự tử tế không chỉ là phẩm chất đạo đức cá nhân. Sự tử tế còn là vốn xã hội, là sức mạnh văn hóa, là một phần nền tảng của một quốc gia văn minh.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, một cán bộ tử tế là người tận tụy với dân, công tâm, mẫn cán trong công việc, không lợi dụng quyền lực để mưu cầu lợi ích riêng. Một doanh nhân tử tế là người làm giàu chính đáng, kinh doanh liêm chính, có trách nhiệm với xã hội và môi trường. Một nhà giáo tử tế không chỉ truyền thụ tri thức, mà còn gieo nhân cách, khát vọng và lòng nhân ái cho học trò. Một bác sĩ tử tế không chỉ chữa bệnh cứu người, mà còn chăm sóc người bệnh bằng y đức, sự tận tâm và lòng trắc ẩn.

Đối với người trẻ, sự tử tế không chỉ thể hiện ở năng lực cạnh tranh, mà còn ở lý tưởng cống hiến. Đối với mỗi công dân, tử tế không chỉ là sống cho mình, mà còn là biết chia sẻ với cộng đồng, bảo vệ điều đúng, không thờ ơ trước cái sai, cái xấu, cái ác.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng lưu ý, tử tế không phải là dễ dãi, xuê xoa hay né tránh đấu tranh. Tử tế là nhân hậu nhưng có nguyên tắc, bao dung nhưng không dung túng, yêu thương con người nhưng kiên quyết bảo vệ lẽ phải, công bằng và kỷ cương xã hội.

Trong thời đại số, sự tử tế càng cần được thể hiện cụ thể bằng việc tôn trọng sự thật, không lan truyền thông tin sai lệch, không dùng mạng xã hội để xúc phạm hoặc làm tổn thương người khác, biết tranh luận có văn hóa, biết lan tỏa điều tích cực, không lợi dụng môi trường số để tạo ra những biểu hiện lệch chuẩn, sai trái. Trong kinh tế thị trường, tử tế là cạnh tranh bằng năng lực, làm ăn bằng chữ tín. Trong quản trị quốc gia, tử tế là phục vụ nhân dân, bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc. Trong hội nhập quốc tế, tử tế là giữ gìn uy tín và hình ảnh tốt đẹp của đất nước, tôn trọng luật pháp và sự công bằng trong các mối quan hệ.

Ba nội dung để nhân rộng người tốt, việc tốt

Để tiếp tục phát huy giá trị của Chương trình “Việc tử tế”, nhân rộng người tốt, việc tốt và làm sâu sắc hơn tinh thần thi đua ái quốc trong giai đoạn mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị các cơ quan và toàn dân quan tâm thực hiện tốt ba nội dung.

Thứ nhất, cần đổi mới phong trào thi đua yêu nước theo hướng thực chất, thiết thực, gắn với nhiệm vụ phát triển đất nước và phục vụ nhân dân. Thi đua trong giai đoạn mới không chỉ là hoàn thành chỉ tiêu, mà là tạo ra giá trị thật cho xã hội; không chỉ là làm nhiều hơn, mà là làm tốt hơn, hiệu quả hơn, có trách nhiệm hơn.

Mỗi cơ quan, đơn vị phải nâng cao chất lượng phục vụ; mỗi địa phương phải tháo gỡ điểm nghẽn, chăm lo đời sống nhân dân; mỗi cán bộ, đảng viên phải liêm chính, tận tụy, gần dân, trọng dân, vì dân; mỗi người dân phải lao động sáng tạo, sống có trách nhiệm, đóng góp vào lợi ích chung, vì sự ổn định và phát triển đất nước.

Thứ hai, cần coi trọng xây dựng chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới và môi trường xã hội thuận lợi để sự tử tế được bảo vệ, lan tỏa. Đó là những con người yêu nước, bản lĩnh, trí tuệ, nhân ái, trung thực, trách nhiệm, kỷ luật, sáng tạo và có khát vọng vươn lên.

Những phẩm chất ấy phải được bồi đắp từ gia đình, nhà trường, cộng đồng, cơ quan, tổ chức và toàn bộ môi trường xã hội. Cùng với đó, cần ghi nhận kịp thời, khen thưởng xứng đáng, bảo vệ những hành động dũng cảm, nhân văn, vì lợi ích chung; đồng thời xử lý nghiêm hành vi lợi dụng lòng tốt, trục lợi từ thiện, giả danh nhân ái, làm tổn thương niềm tin xã hội.

Thứ ba, cần phát huy mạnh mẽ vai trò của báo chí, truyền thông, văn học nghệ thuật, giáo dục và các nền tảng số trong lan tỏa giá trị tích cực. Không gian mạng hiện nay là một phần rất quan trọng của đời sống xã hội.

Vì vậy, sự tử tế cũng phải hiện diện trên không gian mạng, trong cách phát ngôn, chia sẻ thông tin, tranh luận và đối xử với người khác. Mỗi người dân, nhất là thế hệ trẻ, cần trở thành một công dân số có trách nhiệm: biết lan tỏa điều tốt, không phát tán tin giả, không xúc phạm, không hùa theo cái xấu, không biến sự vô cảm thành thói quen.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, tôn vinh là cần thiết nhưng tôn vinh nên là điểm khởi đầu. Điều quan trọng là sau mỗi câu chuyện được kể, phải có thêm nhiều người muốn sống tốt hơn, làm việc tốt hơn, có trách nhiệm hơn với gia đình, cộng đồng và đất nước. Mỗi trường học, cơ quan, khu dân cư, doanh nghiệp đều có thể trở thành một không gian nuôi dưỡng việc tốt, lan tỏa sự tử tế và xây dựng niềm tin.

Gửi gắm tới 100 tấm gương tiêu biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định Đảng, Nhà nước và nhân dân luôn trân trọng những việc làm cao đẹp. Có những việc làm chưa được ghi nhận đầy đủ, có những hy sinh chưa được nhiều người biết đến, có những khó khăn được âm thầm vượt qua, nhưng chính sự âm thầm ấy làm nên vẻ đẹp sâu sắc của lòng tốt con người và của xã hội.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong các tấm gương tiêu biểu tiếp tục giữ vững ngọn lửa nhân ái, tiếp tục làm những việc có ích cho đời, tiếp tục là những hạt nhân truyền cảm hứng trong cộng đồng; đồng thời chúc Chương trình “Việc tử tế” tiếp tục bền bỉ trên hành trình gieo niềm tin, nâng đỡ điều thiện, làm sáng lên những phẩm chất tốt đẹp của con người Việt Nam.

B.T