Từ 1/7, người dân được theo dõi đơn khiếu nại, tố cáo trực tuyến

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 197/2026/NĐ-CP quy định về Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, trong đó quy định rõ thẩm quyền khai thác dữ liệu, phạm vi tiếp cận thông tin của các cơ quan nhà nước và quyền của công dân đối với dữ liệu cá nhân được lưu trữ trong hệ thống.

Theo Nghị định, Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo được xây dựng và quản lý tập trung, thống nhất trên phạm vi toàn quốc, phục vụ việc thu thập, lưu trữ, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu liên quan đến hoạt động tiếp công dân, xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Toàn bộ dữ liệu được cập nhật theo thời gian thực, có giá trị pháp lý theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử, dữ liệu và các quy định pháp luật có liên quan. Trong trường hợp đáp ứng điều kiện về tính toàn vẹn, xác thực và khả năng truy cập, dữ liệu điện tử có thể được sử dụng thay thế giấy tờ, tài liệu bản giấy theo quy định.

Cơ sở dữ liệu được đặt tại Trung tâm dữ liệu quốc gia và được tổ chức theo hướng số hóa, chuẩn hóa, bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ và liên thông giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị. Việc lưu trữ, khai thác và chia sẻ dữ liệu phải đáp ứng yêu cầu về an toàn thông tin, an ninh mạng, bảo vệ bí mật nhà nước và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Nghị định cũng quy định việc xây dựng, quản lý và khai thác dữ liệu phải bảo đảm công khai, minh bạch, có khả năng truy xuất nguồn gốc, theo dõi lịch sử cập nhật và xác định trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quá trình xử lý dữ liệu.

Đáng chú ý, các cơ quan, tổ chức và cá nhân được cấp quyền truy cập vào hệ thống có thể thực hiện các hoạt động nhập dữ liệu, chuyển đơn, xử lý đơn, theo dõi kết quả giải quyết và khai thác thông tin theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Về phạm vi khai thác dữ liệu, Nghị định quy định Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Quốc hội cùng các lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước có quyền yêu cầu cung cấp thông tin, dữ liệu trong phạm vi toàn quốc.

Nhiều cơ quan trung ương như Văn phòng Trung ương Đảng, Văn phòng Chính phủ, Văn phòng Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và đại biểu Quốc hội cũng được quyền yêu cầu cung cấp dữ liệu trên phạm vi cả nước để phục vụ công tác quản lý, giám sát và thực hiện nhiệm vụ theo thẩm quyền.

Tại địa phương, các cơ quan thuộc HĐND, UBND, cấp ủy Đảng và Mặt trận Tổ quốc được quyền khai thác dữ liệu trong phạm vi địa bàn quản lý theo quy định.

Nghị định nêu rõ việc khai thác dữ liệu thuộc danh mục bí mật nhà nước phải thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước. Dữ liệu được khai thác chủ yếu bằng phương thức điện tử trên cơ sở phân quyền truy cập; hạn chế cung cấp thông tin bằng văn bản giấy, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Đối với công dân, Nghị định khẳng định người dân có quyền được cung cấp thông tin cá nhân của mình do cơ quan nhà nước thu thập, lưu trữ trong hệ thống. Trường hợp phát hiện dữ liệu không chính xác, công dân có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xem xét, cập nhật, sửa đổi hoặc bổ sung theo quy định của pháp luật.

Theo Chính phủ, việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo nhằm đẩy mạnh số hóa quy trình quản lý, tăng tính công khai, minh bạch, tạo điều kiện để người dân theo dõi, giám sát quá trình xử lý vụ việc của mình trên môi trường số, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.

Thanh Trà