Bộ Xây dựng đề xuất cơ chế ưu đãi vượt trội để phát triển nhà ở cho thuê

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 5 (ngày 3/6), Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng Lâm Văn Hoàng cho biết Bộ Xây dựng đang nghiên cứu, đề xuất nhiều cơ chế ưu đãi vượt trội về đất đai, tín dụng và quản lý nhằm thúc đẩy phát triển phân khúc nhà ở cho thuê, đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của người dân trong quá trình đô thị hóa.

Theo ông Lâm Văn Hoàng, mô hình nhà ở cho thuê không phải là mới và đã được quy định khá đầy đủ trong hệ thống pháp luật hiện hành. Luật Nhà ở năm 2023 đã xác định rõ ba loại hình gồm nhà ở để bán, nhà ở cho thuê và nhà ở cho thuê mua. Tuy nhiên, kết quả phát triển nhà ở cho thuê thời gian qua vẫn chưa tương xứng với nhu cầu thực tế.

Trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa nhanh, nhu cầu nhà ở ngày càng gia tăng, đặc biệt tại các đô thị lớn, khu công nghiệp và vùng kinh tế trọng điểm, việc phát triển nhà ở cho thuê cần có những cơ chế đột phá hơn về đất đai, nguồn vốn và chính sách ưu đãi. Đây cũng là yêu cầu được Tổng Bí thư và Thủ tướng Chính phủ nhiều lần nhấn mạnh.

Thực hiện nhiệm vụ được Chính phủ giao, Bộ Xây dựng đang tập trung triển khai ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Trước hết là hoàn thiện cơ chế, chính sách và thay đổi tư duy phát triển nhà ở. Bộ Xây dựng đang nghiên cứu, đề xuất sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, dự kiến trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10/2026.

Theo đó, định hướng mới sẽ chuyển từ việc tập trung chủ yếu vào phát triển nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Trong đó, nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, có ý nghĩa lâu dài đối với công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

Bộ Xây dựng đang nghiên cứu các chính sách ưu đãi vượt trội về đất đai và tín dụng nhằm tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận quỹ đất, nguồn vốn đầu tư các dự án nhà ở cho thuê, đồng thời ưu tiên phát triển các mô hình chung cư cho thuê tại đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế và các vùng động lực phát triển.

Nhóm nhiệm vụ thứ hai là rà soát, sửa đổi và ban hành các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật đối với nhà ở cho thuê. Trong đó, Bộ đặc biệt chú trọng các tiêu chuẩn về an toàn phòng cháy, chữa cháy đối với các công trình nhà ở cho thuê quy mô nhỏ và vừa.

Nhóm nhiệm vụ thứ ba là phối hợp với các địa phương và bộ, ngành liên quan để khảo sát, xác định nhu cầu nhà ở cho thuê theo từng nhóm đối tượng và từng khu vực cụ thể. Trước mắt, Bộ Xây dựng sẽ tập trung vào các địa phương có nhu cầu lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Hải Phòng và Đà Nẵng để làm cơ sở quy hoạch, phân bổ nguồn lực và tham mưu Chính phủ giao chỉ tiêu phát triển nhà ở cho thuê trên phạm vi cả nước.

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu cơ chế huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả ngân sách nhà nước cũng như các nguồn lực xã hội cho phát triển nhà ở cho thuê; đồng thời hoàn thiện cơ chế quản lý, vận hành và khai thác loại hình nhà ở này.

Bộ Xây dựng cũng đề nghị các địa phương khẩn trương điều tra, khảo sát nhu cầu nhà ở cho thuê đối với từng nhóm đối tượng như công nhân, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang; từ đó xây dựng kế hoạch đầu tư, bố trí nguồn lực phù hợp.

Các địa phương cần rà soát quy hoạch, bố trí quỹ đất gắn với hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đồng bộ để phát triển nhà ở cho thuê, đặc biệt tại các khu công nghiệp, khu vực tập trung đông dân cư bằng nhiều nguồn vốn khác nhau, bao gồm đầu tư công, quỹ phát triển nhà ở địa phương và nguồn lực từ khu vực tư nhân.

Theo ông Lâm Văn Hoàng, thời gian tới Bộ Xây dựng sẽ tập trung hoàn thiện các cơ chế, chính sách ưu đãi mạnh mẽ hơn nhằm tạo động lực phát triển thị trường nhà ở cho thuê, góp phần giải quyết nhu cầu nhà ở của người dân và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển bền vững.

Mai Đỉnh - Đỗ Việt