Vẹn nguyên ký ức ngày giải phóng

Từ những trận chiến trên bầu trời miền Bắc đến giờ phút vỡ òa của mùa Xuân đại thắng, người lính không quân năm xưa vẫn mang theo trọn vẹn hào khí, niềm tin và khát vọng đã làm nên chiến thắng lịch sử.

Ký ức không quên

Những ngày tháng Tư lịch sử, chúng tôi tìm về xóm Trung Đền, xã Đông Lộc (Nghệ An) gặp Đại tá Nguyễn Mạnh Hồng - người lính đã đi qua hai cuộc kháng chiến, góp phần viết nên những trang sử hào hùng của dân tộc. Ở tuổi 103, với gần 75 năm tuổi Đảng, ông vẫn minh mẫn, ánh mắt sáng và giọng kể trầm ấm. Mỗi khi nhắc về một thời “hoa lửa”, ký ức trong ông như sống dậy, chân thực và xúc động như vừa mới hôm qua.

Sinh ra trên mảnh đất giàu truyền thống cách mạng, Nguyễn Mạnh Hồng sớm nuôi dưỡng trong mình lý tưởng cống hiến. Năm 22 tuổi, ông xếp bút nghiên lên đường nhập ngũ, bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp với niềm tin sắt son vào ngày toàn thắng.

Những năm tháng trận mạc đã đưa ông đi qua nhiều chiến dịch lớn như Hòa Bình, Tây Bắc, và đỉnh cao là chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử năm 1954 - dấu mốc làm thay đổi vận mệnh dân tộc.

Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ, đất nước bước vào giai đoạn mới với nhiều thử thách cam go. Trước yêu cầu xây dựng lực lượng không quân chính quy, hiện đại, ông Hồng là một trong những cán bộ ưu tú được lựa chọn đi đào tạo ở Liên Xô và Trung Quốc.

Những năm tháng học tập nơi xứ người không chỉ trang bị kiến thức chuyên môn mà còn tôi luyện bản lĩnh, ý chí của người lính cách mạng luôn sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao.

Năm 1965, ông trở về Tổ quốc, được biên chế vào Trung đoàn 919 - Trung đoàn Không quân đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Từ đây, cuộc đời binh nghiệp của ông gắn trọn với bầu trời Tổ quốc nơi diễn ra những trận chiến khốc liệt, nhưng cũng là nơi hun đúc nên niềm tự hào và ý chí kiên cường của người lính không quân Việt Nam.

Giữ trời trong lửa đạn

Những năm tháng chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, bầu trời miền Bắc trở thành một trong những chiến trường khốc liệt nhất. Máy bay địch ngày đêm quần thảo, đánh phá dữ dội, nhằm cắt đứt tuyến chi viện chiến lược từ hậu phương lớn ra tiền tuyến.

Trong hoàn cảnh ấy, lực lượng không quân non trẻ của ta phải đối mặt với kẻ thù vượt trội về trang bị, kỹ thuật, nhưng vẫn kiên cường bám trụ, giữ vững bầu trời Tổ quốc.

Trong đội hình Trung đoàn Tiêm kích 921 (Sư đoàn 371), Đại tá Nguyễn Mạnh Hồng đảm nhiệm công tác phục vụ, dẫn đường, xây dựng phương án tác chiến và chỉ huy các phi đội xuất kích.

Công việc đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối, bản lĩnh vững vàng cùng tinh thần trách nhiệm cao độ, bởi mỗi mệnh lệnh đưa ra đều gắn với sự an nguy của phi công và thành bại của trận đánh.

Mỗi khi có tín hiệu máy bay địch xâm phạm, Sở chỉ huy lập tức bước vào trạng thái căng thẳng tột độ. Những mệnh lệnh ngắn gọn, dứt khoát được truyền đi liên tục; từng đường bay, từng tình huống đều được tính toán kỹ lưỡng.

Dưới mặt đất, những người như ông Hồng dõi theo từng diễn biến trên không với sự tập trung cao nhất, góp phần làm nên những chiến thắng đầy bản lĩnh của không quân Việt Nam.

Trong ký ức của ông, những đồng đội như Phạm Tuân, Vũ Xuân Thiều, Phạm Thanh Ngân… không chỉ là những phi công anh dũng mà còn là những người anh em ruột thịt, cùng sống, cùng chiến đấu và sẻ chia mọi gian nguy.

Họ đã cùng nhau đi qua những trận đánh sinh tử, cùng vỡ òa trong niềm vui chiến thắng và lặng lẽ tiễn đưa nhau trong những mất mát không gì bù đắp.

“Niềm vui lớn nhất là khi phi công của ta hạ cánh an toàn sau mỗi trận đánh. Nhưng cũng có những lần, đồng đội không trở về…”, ông Hồng chậm rãi. Những khoảng lặng ấy không chỉ là nỗi đau, mà còn là phần ký ức day dứt, khắc sâu trong tâm khảm người lính suốt cuộc đời.

Giữa khói lửa chiến tranh, tình đồng đội trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc. Họ sống vì nhau, chiến đấu vì nhau và sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc. Chính sự đoàn kết, đồng lòng ấy đã tạo nên sức mạnh, giúp không quân Việt Nam viết nên những chiến công oanh liệt trên bầu trời năm tháng không thể nào quên.

Mùa Xuân của ngày thống nhất

Tháng 4/1975, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn quyết định, Đại tá Nguyễn Mạnh Hồng cùng tổ công tác nhận lệnh vào miền Trung tiếp quản các sân bay, đồng thời gấp rút xây dựng phương án sử dụng chính máy bay của địch để đánh lại địch - một chủ trương táo bạo, thể hiện tư duy linh hoạt và quyết đoán của quân đội ta trong thời khắc then chốt.

Tại sân bay Phù Cát, ông cùng đồng đội khẩn trương phối hợp với lực lượng kỹ thuật rà soát, lựa chọn, sửa chữa những chiếc A-37 còn khả năng hoạt động. Trong điều kiện thời gian gấp gáp, trang thiết bị thiếu thốn, mọi công việc đều được triển khai với tinh thần khẩn trương, chính xác, thể hiện rõ bản lĩnh và sự sáng tạo của người lính không quân.

Sau quá trình chuẩn bị, phi đội Quyết Thắng với những phi công tiêu biểu đã thực hiện trận tập kích táo bạo vào sân bay Tân Sơn Nhất đòn đánh mang tính quyết định trong Chiến dịch Hồ Chí Minh. Khi ấy, ông Hồng được giao ở lại Phù Cát, sẵn sàng phối hợp, chi viện khi có lệnh.

Nhớ lại những giờ phút chờ đợi, ông Hồng trầm giọng: “Chúng tôi dõi theo từng tin tức, hồi hộp đến nghẹt thở. Khi nhận được tin phi đội hoàn thành nhiệm vụ, an toàn trở về, tất cả như vỡ òa…”. Niềm vui ấy không chỉ là thành công của một trận đánh, mà còn là tín hiệu báo trước giờ phút toàn thắng đang đến rất gần.

Trận tập kích đã phá hủy nhiều máy bay, kho tàng của địch, góp phần làm tê liệt sân bay Tân Sơn Nhất, chặn đứng đường tháo chạy bằng đường không. Chỉ ít ngày sau, tin Sài Gòn được giải phóng lan khắp mọi miền, non sông thu về một mối, khép lại chặng đường dài chiến tranh gian khổ.

Trong khoảnh khắc thiêng liêng ấy, người lính không quân không giấu được niềm xúc động dâng trào. Nhưng xen lẫn niềm vui lớn là nỗi nhớ quê hương, gia đình, người vợ tảo tần và những đứa con thơ đã chờ đợi suốt những năm dài cách biệt.

Niềm mong đoàn tụ vừa nhen lên, ông lại tiếp tục nhận nhiệm vụ mới tại sân bay Tân Sơn Nhất, tham gia tiếp quản, sắp xếp và xử lý khối lượng lớn trang thiết bị, chiến lợi phẩm còn ngổn ngang. Với ông, khi Tổ quốc còn cần, người lính không cho phép mình dừng lại.

Sau ngày đất nước thống nhất, Đại tá Nguyễn Mạnh Hồng tiếp tục công tác trong ngành hàng không, đảm nhiệm nhiều trọng trách, trong đó có cương vị Phó Tổng Giám đốc Hàng không miền Bắc. Hơn bốn thập kỷ cống hiến, ông nghỉ hưu năm 1987 với quân hàm Đại tá.

Trở về đời thường, người lính năm xưa vẫn giữ trọn phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” giản dị, mẫu mực, tích cực tham gia các phong trào tại địa phương. Ở tuổi ngoài một trăm, ông vẫn là “nhân chứng sống” kể lại cho thế hệ hôm nay những năm tháng oanh liệt của dân tộc.

Nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày đất nước thống nhất, nhưng ký ức về mùa Xuân 1975 vẫn vẹn nguyên trong tâm trí người lính. Đó không chỉ là câu chuyện của riêng Đại tá Nguyễn Mạnh Hồng, mà còn là biểu tượng của một thế hệ đã sống trọn vẹn với lý tưởng, sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Từ những con người như ông, hào khí 30/4 vẫn tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa trở thành mạch nguồn bền bỉ nuôi dưỡng niềm tin, ý chí và khát vọng vươn lên trong dòng chảy không ngừng của lịch sử dân tộc.

Xuân Thao