71 năm Giải phóng Vùng mỏ: Quảng Ninh bứt phá mạnh mẽ

Sau chiến thắng Chiến dịch Điện Biên Phủ, ngày 20/7/1954, Hiệp định Giơnevơ được ký kết, đình chỉ chiến tranh, lập lại hòa bình ở Đông Dương, chấm dứt sự thống trị của thực dân Pháp. Theo Hiệp định, khu vực Hòn Gai, Cẩm Phả, tỉnh Quảng Yên cùng Hải Phòng nằm trong vùng tập kết 300 ngày của quân đội Pháp.

Ngày 24/4/1955, lính Pháp cuối cùng rút khỏi khu mỏ, khép lại 72 năm chiếm đóng và khai thác than. Ngày 25/4/1955, tại thị xã Hòn Gai, quân và dân Hồng Quảng tổ chức mít tinh trọng thể mừng Vùng mỏ hoàn toàn giải phóng; Ủy ban Quân chính Hồng Quảng chính thức ra mắt, mở ra thời kỳ phát triển mới của vùng đất giàu truyền thống “Kỷ luật - Đồng tâm”.

Trải qua 71 năm xây dựng và phát triển, từ một vùng đất bị chiến tranh tàn phá nặng nề, Quảng Ninh đã vươn lên mạnh mẽ bằng ý chí kiên cường và tinh thần đoàn kết. Trong các cuộc kháng chiến, quân và dân Vùng mỏ vừa sản xuất, vừa chiến đấu, đóng góp quan trọng cho Chiến dịch Hồ Chí Minh, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Bước vào thời kỳ đổi mới, kế thừa truyền thống “Kỷ luật - Đồng tâm”, Quảng Ninh chuyển mình từ địa phương phụ thuộc vào ngân sách Trung ương trở thành điểm sáng phát triển của vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước.

Tỉnh tiên phong trong đổi mới mô hình tăng trưởng, cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, từng bước khẳng định vai trò là cực tăng trưởng năng động của khu vực phía Bắc.

Diện mạo Quảng Ninh hôm nay mang đậm dấu ấn của một vùng đất hiện đại, hội nhập. Hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông, khu công nghiệp, khu kinh tế, du lịch được đầu tư đồng bộ; nhiều tập đoàn kinh tế lớn lựa chọn đầu tư, phát triển lâu dài. Các thiết chế văn hóa - xã hội được quan tâm, góp phần nâng cao chất lượng đời sống nhân dân.

Ngày 12/4/2026, tỉnh Quảng Ninh và các địa phương liên quan tổ chức khởi công dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh, với tổng mức đầu tư hơn 147.000 tỷ đồng. Tuyến đường dài 120,2km, tốc độ thiết kế tối đa 350km/h, dự kiến khi hoàn thành vào năm 2028 sẽ rút ngắn thời gian di chuyển từ Hà Nội đến Quảng Ninh xuống còn khoảng 30 phút.

Đây là tuyến đường sắt tốc độ cao liên vùng đầu tiên được triển khai tại Việt Nam, có ý nghĩa chiến lược trong việc thúc đẩy liên kết vùng, hình thành các hành lang kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo động lực phát triển mới cho khu vực phía Bắc.

Kinh tế Quảng Ninh tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ấn tượng. Quý I/2026, GRDP của tỉnh ước tăng 12,08%; tổng thu ngân sách đạt 18.706 tỷ đồng; thu hút FDI đạt 215 triệu USD; đầu tư trong nước ngoài ngân sách đạt trên 61.540 tỷ đồng.

Khu vực dịch vụ tăng trưởng 19,63%, với 6,28 triệu lượt khách du lịch, doanh thu đạt 15.687 tỷ đồng, khẳng định vị thế là một trong những trung tâm du lịch hàng đầu cả nước.

Song hành với phát triển kinh tế, các lĩnh vực văn hóa - xã hội được chú trọng. Hệ thống y tế, giáo dục tiếp tục được đầu tư; tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt 96,37%; 95,16% dân số được quản lý bằng hồ sơ sức khỏe điện tử. Người dân ngày càng được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao, thuận tiện ngay tại cơ sở.

Ngày 7/4/2026, Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 20-KL/TW về chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương. Đến nay, tỉnh cơ bản đáp ứng các tiêu chuẩn theo quy định, mở ra cơ hội phát triển mới về thể chế, không gian và nguồn lực.

Chủ trương lớn này nhận được sự đồng thuận, kỳ vọng của cán bộ, đảng viên và nhân dân toàn tỉnh - những người đã và đang chứng kiến hành trình chuyển mình mạnh mẽ của Vùng mỏ từ quá khứ gian khó đến hiện tại năng động, hiện đại.

Tròn 71 năm kể từ ngày giải phóng, Vùng mỏ không chỉ là biểu tượng của ý chí kiên cường trong chiến tranh, mà còn là hình mẫu về đổi mới và phát triển trong thời bình. Với nền tảng vững chắc cùng khát vọng vươn lên, Quảng Ninh đang tăng tốc hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, phấn đấu đạt tăng trưởng GRDP năm 2026 trên 13% và tiếp tục bứt phá trong những năm tới.

Hoàng Hà