Khởi nghiệp học đường: Từ “sân chơi” đến động lực phát triển quốc gia
Ngày 18/4, Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ VIII chính thức khai mạc. Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu dự và phát biểu chỉ đạo.
Phát biểu tại lễ khai mạc, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đặt vấn đề trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, giáo dục không thể đứng ngoài yêu cầu nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng. Theo đó, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo cần được nhìn nhận như một phương thức giáo dục cốt lõi, giúp người học hình thành tư duy phát hiện vấn đề, thiết kế giải pháp và năng lực hành động trong thực tiễn.
Từ góc độ chính sách, Bộ trưởng cho rằng các định hướng lớn của Đảng và Chính phủ về khởi nghiệp sáng tạo đã tạo nền tảng quan trọng để chuyển đổi cách tiếp cận trong giáo dục.
Tuy nhiên, điều cần thiết hiện nay không chỉ là mở rộng các cuộc thi hay phong trào, mà là thay đổi cách tổ chức hệ thống, chuyển từ quản lý sang kiến tạo và vận hành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Trong cấu trúc đó, nhà trường đóng vai trò trung tâm kết nối giữa Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp; các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp trở thành nơi tri thức được hình thành, thử nghiệm và từng bước thương mại hóa.
Cùng chung quan điểm, đại diện đơn vị đăng cai tổ chức nhấn mạnh, việc đặt nhà trường ở vị trí trung tâm của dòng chảy ý tưởng, công nghệ và nguồn lực tài chính không còn là giải pháp tình thế, mà là lựa chọn mang tính chiến lược. Hướng đi này gắn với cam kết xây dựng môi trường ươm tạo khởi nghiệp sát với nhu cầu thị trường, đồng thời mở rộng kết nối với hệ thống tài chính, quỹ đầu tư và mạng lưới cựu sinh viên để tạo nguồn lực bền vững cho các dự án.
Từ thực tiễn tham gia cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp”, nhiều bạn trẻ cho rằng giá trị lớn nhất không nằm ở giải thưởng, mà ở cơ hội được thử sức, được đánh giá bằng tiêu chí của thị trường và được tiếp cận những nguồn lực mà trước đây khó chạm tới. Những trải nghiệm này đang góp phần thay đổi cách nhìn về việc học - từ tích lũy kiến thức sang chủ động tạo ra giá trị.
Phát biểu chỉ đạo, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu nhấn mạnh, khởi nghiệp trong học sinh, sinh viên không chỉ là hoạt động của riêng ngành giáo dục mà cần được xác định là nhiệm vụ chiến lược quốc gia. Đây là nền tảng để hình thành lực lượng nhân lực trẻ có tư duy sáng tạo, có khả năng tạo ra sản phẩm, dịch vụ mới và thích ứng nhanh với biến động của thời đại.
Theo Phó Thủ tướng, sau 8 năm triển khai Đề án hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp, nhận thức và hành động trong toàn hệ thống đã có nhiều chuyển biến tích cực. Nhiều ý tưởng đã vượt ra khỏi phạm vi ý tưởng, trở thành sản phẩm thử nghiệm, từng bước tiếp cận thị trường; hệ sinh thái khởi nghiệp cũng ngày càng mở rộng với sự tham gia sâu hơn của doanh nghiệp, chuyên gia và các quỹ đầu tư.
Để khởi nghiệp sáng tạo thực sự trở thành động lực phát triển, Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục đổi mới cách làm theo hướng thực chất, lấy hiệu quả đầu ra làm thước đo, đặc biệt là khả năng thương mại hóa sản phẩm và hình thành doanh nghiệp; đồng thời, cần hoàn thiện môi trường pháp lý liên quan đến sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ, cũng như tạo điều kiện để các dự án tiềm năng tiếp cận thị trường một cách nhanh chóng và thuận lợi hơn.
Khép lại thông điệp gửi tới học sinh, sinh viên, Phó Thủ tướng cho rằng điều quan trọng không chỉ là kết quả của một cuộc thi, mà là hành trình trưởng thành - nơi mỗi bạn trẻ tích lũy tri thức, rèn luyện bản lĩnh và nuôi dưỡng khát vọng cống hiến. Sự đồng hành của Nhà nước và xã hội là cần thiết, nhưng yếu tố quyết định vẫn nằm ở ý chí, năng lực hành động và tinh thần vượt khó của chính mỗi người.