Xử lý nghiêm việc mạo danh Di tích quốc gia đền Tranh

Đền Tranh (còn gọi là đền Quan lớn Tuần Tranh) thờ thủy thần sông Tranh gọi là Quan lớn Tuần Tranh theo tín ngưỡng dân gian của cư dân làm nghề trên sông nước.

Theo nhân dân địa phương, đền Tranh lúc đầu là một ngôi miếu nhỏ, sát ngã ba sông, do sông Tranh đổi dòng nên phải chuyển vào phía trong. Hệ thống bia ký tại đền có ghi năm Tự Đức thứ 5 (1852), ngôi đền được trùng tu tôn tạo trên quy mô lớn, có tượng Quan lớn Tuần Tranh.

Đến năm 1887, thực dân Pháp chiếm Hải Dương và Ninh Giang, đóng quân ở thành Đô Giang (nay thuộc xã Ninh Giang) và sử dụng một số công trình kiến trúc để làm nơi đóng quân, trong đó có đền Tranh.

Sau đó, để nơi thờ cúng được tôn nghiêm, nhân dân địa phương đã chuyển đền về dựng tại vị trí doanh trại của Lữ đoàn 513/Quân khu 3 hiện nay và xây dựng theo kiểu “nội công ngoại quốc”.

Đến năm 1960, do nhu cầu mở rộng doanh trại quân đội, nhân dân địa phương và Lữ đoàn 513 di chuyển ngôi đền về địa điểm mới (vị trí ngày nay), cách đền cũ khoảng 300m về phía Bắc.

Vừa qua, sau khi có những thông tin phản ánh về việc xảy ra hiện tượng mạo danh Khu di tích quốc gia đền Tranh, UBND TP. Hải Phòng đã yêu cầu các sở, ngành chức năng và địa phương khẩn trương làm rõ, xử lý nghiêm theo quy định; báo cáo kết quả thực hiện về UBND thành phố trong tháng 4/2026.

Theo báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, hiện nay, tại khu 2, xã Ninh Giang có 2 công trình, trong đó 1công trình do bà Hà Thị T. quản lý gắn biển “Đền thờ quan lớn Tuần Tranh”; 1 công trình do ông Nguyễn Quang D. quản lý gắn nhiều biển với các tên gọi như “Đền cổ (đền Đoan) Đền thờ quan lớn Tuần Chanh”, “Đền thờ Quan Đệ ngũ Tuần Chanh”.

Hai cơ sở này đều do tư nhân tự đầu tư xây dựng trong giai đoạn năm 2008-2011, không được cơ quan có thẩm quyền cấp phép xây dựng và hoạt động tín ngưỡng. Vị trí hai công trình trên cũng không phải nơi khởi dựng của Di tích đền Tranh. Các công trình này không nằm trong Danh mục kiểm kê di tích tại Quyết định số 2403/QĐ-UBND ngày 25/6/2025 của UBND tỉnh Hải Dương cũ, nên không phải là di tích theo quy định của Luật Di sản văn hóa.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẳng định tại xã Ninh Giang hiện nay chỉ có đền Tranh tại thôn Tranh Xuyên là di tích và được xếp hạng quốc gia tại Quyết định số 1214/QĐ-BVHTTDL ngày 25/3/2009 và Lễ hội đền Tranh được ghi vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể tại Quyết định số 781/QĐ-BVHTTDL ngày 4/4/2022.

UBND TP. Hải Phòng giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tăng cường công tác quản lý nhà nước, chủ động tuyên truyền về Di tích quốc gia đền Tranh duy nhất tại thôn Tranh Xuyên, xã Ninh Giang và Lễ hội đền Tranh - Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng có văn bản đề nghị Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) yêu cầu Google Maps gỡ bỏ thông tin chỉ dẫn địa điểm của 2 cơ sở tư gia trái phép tại xã Ninh Giang trên bản đồ; hỗ trợ địa phương chỉnh sửa, khắc phục thông tin không chính xác trên Google Maps để tránh gây nhầm lẫn cho người dân và du khách có nhu cầu tham quan, chiêm bái Di tích quốc gia đền Tranh, xã Ninh Giang.

UBND TP. Hải Phòng giao Sở Nội vụ hướng dẫn UBND xã Ninh Giang thực hiện công tác quản lý hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn theo quy định của Luật Tín ngưỡng, tôn giáo; phối hợp với các cơ quan liên quan giải quyết tình trạng vi phạm theo quy định của pháp luật.

Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo Chi cục Quản lý Tài nguyên nước và Phòng, chống thiên tai, Hạt Quản lý đê điều Ninh Thanh phối hợp với xã Ninh Giang kiểm tra, rà soát và xử lý vi phạm pháp luật về đê điều đối với 2 công trình do ông D. và bà T. nhận quản lý theo đúng quy định của pháp luật.

UBND xã Ninh Giang khẩn trương thành lập Đoàn kiểm tra, rà soát của địa phương để kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về đê điều, đất đai và các vi phạm khác liên quan đến 2 công trình do trên.

Vũ Ba