Nhà Rồng – Khánh Hội: Tái sinh không gian ven sông, kiến tạo lõi đô thị mới của TP.HCM
Kim Sáng•14/04/2026 - 09:31
Từ một cảng biển lâu đời, khu vực Nhà Rồng – Khánh Hội sẽ chuyển mình thành công viên ven sông quy mô lớn, trung tâm văn hóa – du lịch hiện đại, vừa phát huy giá trị lịch sử, vừa đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững của đô thị tương lai.
Khu vực cảng Nhà Rồng - Khánh Hội là khu vực trọng yếu tại trung tâm thành phố, tiếp giáp đường Nguyễn Tất Thành và sông Sài Gòn, sở hữu tầm nhìn trực diện sang khu đô thị mới Thủ Thiêm.Từ giữa thế kỷ XIX, khu vực Nhà Rồng – Khánh Hội đã hình thành như một cửa ngõ giao thương quan trọng của Nam Kỳ lục tỉnh, đặt nền móng cho sự ra đời và phát triển của thương cảng Sài Gòn, một trong những thương cảng sôi động bậc nhất Đông Nam Á thời bấy giờ.Với vị trí chiến lược bên sông Sài Gòn, nơi đây nhanh chóng trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa quốc tế, góp phần định hình diện mạo đô thị đặc trưng “trên bến, dưới thuyền”, phản ánh nhịp sống kinh tế – văn hóa sầm uất của Sài Gòn xưa.Không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, nơi đây còn là chứng nhân của nhiều sự kiện trọng đại của dân tộc. Ngày 5/6/1911, tại Bến cảng Nhà Rồng, thành phố Sài Gòn - Gia Định (nay là TP.HCM), người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành khi vừa tròn 21 tuổi đã bước lên con tàu Amiral La Touche de Tréville, bắt đầu hành trình ra đi tìm đường cứu nước. Sự kiện lịch sử ấy đã gắn Bến Nhà Rồng với một dấu mốc thiêng liêng của dân tộc và trở thành biểu tượng đặc biệt trong lịch sử của thương cảng Sài Gòn.Trải qua nhiều biến động lịch sử, khu vực Nhà Rồng – Khánh Hội tiếp tục là đầu mối cảng biển quan trọng, gắn liền với đời sống của hàng vạn công nhân, thủy thủ và người lao động, lưu giữ những ký ức tập thể về một thời kỳ phát triển mạnh mẽ của đô thị cảng. Sau năm 1975, trong bối cảnh đất nước thống nhất, khu cảng vẫn giữ vai trò then chốt trong hoạt động xuất nhập khẩu, góp phần phục hồi kinh tế và từng bước hội nhập quốc tế của TP.HCM.Tuy nhiên, bước vào giai đoạn đô thị hóa nhanh, yêu cầu tái cấu trúc không gian đô thị đặt ra, hoạt động cảng biển tại khu vực nội đô dần được di dời, mở đường cho những định hướng phát triển mới phù hợp hơn với vai trò trung tâm của một đô thị hiện đại.Là di tích lịch sử đặc biệt, nơi lưu giữ hàng nghìn tư liệu, hiện vật quý giá về Chủ tịch Hồ Chí Minh, Bảo tàng TP.HCM, chi nhánh TP.HCM luôn thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân đến tham quan, chụp hình.Theo quy hoạch, TP.HCM sẽ chuyển đổi toàn bộ 39,51ha khu Nhà Rồng – Khánh Hội thành công viên đa chức năng, không gian văn hóa – công cộng quy mô lớn, đồng thời mở rộng Bảo tàng Hồ Chí Minh (chi nhánh TP.HCM) lên khoảng 11ha.Bên cạnh việc phát triển không gian mới, dự án cũng chú trọng bảo tồn các công trình có giá trị lịch sử. Hiện tại, khu vực này vẫn lưu giữ hệ thống nhà kho được xây dựng từ giai đoạn 1925 - 1929, cùng với cầu tàu và tháp nước. Những di sản này dự kiến sẽ được khai thác phục vụ mục đích giáo dục truyền thống và phát triển du lịch bền vững.Theo phương án đã được phê duyệt, Dự án Công viên Bến Nhà Rồng – Khánh Hội có tổng mức đầu tư khoảng 20.100 tỷ đồng, trong đó giai đoạn 1 khoảng 1.224 tỷ đồng từ nguồn vốn PPP (BT). Đây không chỉ là công trình hạ tầng xanh mà còn mang ý nghĩa đặc biệt về lịch sử, văn hóa, góp phần tái hiện ký ức đô thị và hành trình cách mạng của dân tộc.Không gian công viên tương lai sẽ tích hợp các khu trưng bày, bảo tàng, quảng trường và cảnh quan ven sông, tái hiện sinh động hành trình lịch sử, đồng thời trở thành nơi giáo dục truyền thống, bồi đắp lòng yêu nước cho các thế hệ trẻ.Song song với đó, hệ thống hạ tầng giao thông khu vực cũng được đầu tư đồng bộ, một trong những hạng mục hạ tầng quan trọng nhất là việc mở rộng đường Nguyễn Tất Thành.Tuyến đường này dự kiến sẽ được nâng quy mô lên tối thiểu 8 làn xe về phía khu cảng. Đoạn từ cầu Khánh Hội đến cầu Tân Thuận (dài khoảng 2,5 km) sẽ được mở rộng từ 6 - 8 làn xe, kết hợp xây dựng hầm chui tại nút giao Hoàng Diệu với quy mô tối thiểu 4 làn xe.Ngoài ra, thành phố cũng xây dựng mới cầu Tân Thuận 1 để thay thế cây cầu hiện hữu đã tồn tại hơn 120 năm và vượt quá niên hạn sử dụng. Dự án hạ tầng giao thông này có tổng mức đầu tư ước tính khoảng 2.950 tỷ đồng, đóng vai trò then chốt trong việc giải tỏa ùn tắc cho trục kết nối giữa trung tâm và khu Nam thành phố.Việc kết hợp giữa công viên, bảo tàng và không gian sinh hoạt văn hóa góp phần tạo nên một “bảo tàng sống” ngoài trời, tạo không gian kết nối gần gũi, trực quan đến người dân và du khách. Khi hoàn thành, Nhà Rồng – Khánh Hội không chỉ là điểm nhấn cảnh quan mà còn trở thành biểu tượng phát triển mới của TP.HCM: Một đô thị hiện đại nhưng biết trân trọng quá khứ, lấy con người và không gian xanh làm trung tâm.Trong tổng thể 7 dự án trọng điểm dự kiến khởi công, động thổ vào dịp kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam (30/4/1975 – 30/4/2026), cùng với các công trình tại Thủ Thiêm và tuyến đường sắt Bến Thành – Thủ Thiêm, khu Nhà Rồng – Khánh Hội được xác định là một “hạt nhân” quan trọng trong việc tái tổ chức không gian lõi đô thị trung tâm.khu vực Nhà Rồng – Khánh Hội được kỳ vọng chuyển mình mạnh mẽ, trở thành biểu tượng mới của TP.HCM: một không gian ven sông hiện đại, xanh và bền vững nhưng vẫn gìn giữ trọn vẹn mạch nguồn lịch sử hơn một thế kỷ của Sài Gòn.