Đề xuất họp báo online, dùng mạng xã hội chính thức để cung cấp thông tin
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) đề xuất mở rộng hình thức phát ngôn, cho phép họp báo trực tuyến và đăng tải thông tin qua các kênh mạng xã hội chính thức nhằm tăng tốc độ truyền tải thông tin tới báo chí và công chúng.
Mở rộng hình thức phát ngôn, tăng tốc độ cung cấp thông tin
Thực hiện Quyết định số 2835/QĐ-TTg ngày 31/12/2025, Bộ VHTT&DL đã xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các cơ quan hành chính nhà nước, bảo đảm đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật.
Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo là việc mở rộng các hình thức phát ngôn và cung cấp thông tin. Theo đó, ngoài các hình thức truyền thống như họp báo trực tiếp, thông cáo báo chí hay đăng tải trên Cổng thông tin điện tử, dự thảo bổ sung hình thức tổ chức họp báo trực tuyến.
Đặc biệt, lần đầu tiên đề xuất cho phép các cơ quan hành chính nhà nước sử dụng các trang, kênh, tài khoản mạng xã hội chính thức để đăng tải nội dung phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí. Các cơ quan cũng phải công khai các kênh này trên cổng thông tin điện tử nhằm bảo đảm tính minh bạch và xác thực của nguồn tin.
Việc bổ sung các hình thức mới được kỳ vọng sẽ giúp tăng tốc độ truyền tải thông tin, tạo điều kiện để báo chí và người dân tiếp cận thông tin chính thống một cách nhanh chóng, kịp thời hơn, phù hợp với xu hướng truyền thông số hiện nay.
Tăng trách nhiệm người đứng đầu, chủ động cung cấp thông tin “nóng”
Bên cạnh việc đa dạng hóa hình thức phát ngôn, dự thảo Nghị định cũng nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước trong công tác cung cấp thông tin cho báo chí.
Theo đó, người đứng đầu có trách nhiệm tổ chức, chỉ đạo việc chuẩn bị nội dung thông tin, bảo đảm việc phát ngôn được thực hiện thống nhất, đúng thẩm quyền và kịp thời. Trường hợp để xảy ra tình trạng chậm phát ngôn, né tránh hoặc cung cấp thông tin không thống nhất, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm.
Dự thảo cũng quy định các cơ quan hành chính phải định kỳ cung cấp thông tin về tình hình hoạt động, kết quả thực hiện nhiệm vụ và các vấn đề được dư luận quan tâm thuộc phạm vi quản lý. Đồng thời, các cơ quan phải chủ động cung cấp thông tin về các chương trình, dự án, sự kiện lớn nhằm tăng cường hiệu quả truyền thông chính sách.
Ngoài ra, dự thảo bổ sung cơ chế phối hợp trong các vụ việc liên quan đến nhiều cơ quan, theo đó cơ quan chủ trì xử lý sẽ chịu trách nhiệm thống nhất nội dung trước khi cung cấp cho báo chí, tránh tình trạng thông tin chồng chéo hoặc thiếu nhất quán.
Về xử lý vi phạm, dự thảo quy định rõ cán bộ, công chức vi phạm sẽ bị xử lý kỷ luật theo quy định pháp luật; trong khi cơ quan báo chí, nhà báo, phóng viên vi phạm sẽ bị xử phạt theo quy định về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí.
Cùng với đó, dự thảo cũng đặt ra yêu cầu tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng cho người phát ngôn và thiết lập cơ chế báo cáo định kỳ hằng năm, nhằm bảo đảm việc cung cấp thông tin cho báo chí được thực hiện bài bản, hiệu quả và đúng quy định.
Tại Tờ trình dự thảo Nghị định, cơ quan soạn thảo cho biết, qua công tác kiểm tra tại một số bộ, ngành, địa phương, việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí nhìn chung đã được triển khai theo quy định của Luật Báo chí và Nghị định số 09/2017/NĐ-CP.
Các cơ quan hành chính nhà nước cơ bản đã cử người phát ngôn, người được ủy quyền phát ngôn; thực hiện quyền và trách nhiệm theo quy định; ban hành quy chế nội bộ về phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí. Một số nơi cũng đã tổ chức phổ biến, quán triệt quy định pháp luật và triển khai nhiều hình thức cung cấp thông tin tới báo chí.
Tuy nhiên, thực tế vẫn còn không ít hạn chế. Một số cơ quan chưa công bố hoặc chưa gửi thông tin về người phát ngôn, người được ủy quyền phát ngôn theo đúng quy định; chưa thực hiện tốt việc giám sát, đôn đốc các đơn vị trực thuộc. Việc tổ chức họp báo định kỳ ở nhiều nơi chưa được thực hiện nghiêm.
Đáng chú ý, vẫn tồn tại tâm lý e ngại, chậm trễ trong việc cung cấp thông tin cho báo chí, thậm chí có trường hợp cung cấp thông tin chưa đầy đủ, ảnh hưởng đến quyền tiếp cận nguồn tin chính thống, kịp thời của báo chí và người dân.
Bên cạnh đó, việc thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy theo Nghị quyết số 18-NQ/TW và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cũng đặt ra yêu cầu phải điều chỉnh quy định về người phát ngôn và cơ chế cung cấp thông tin cho phù hợp với thực tiễn quản lý mới, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm.
Ngoài ra, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, đặc biệt là công nghệ truyền thông, đã xuất hiện nhiều hình thức cung cấp thông tin hiệu quả như nền tảng số, mạng xã hội, các kênh truyền thông chính thức của cơ quan nhà nước. Điều này đòi hỏi các quy định pháp luật phải được cập nhật, bổ sung để theo kịp thực tiễn.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, công tác phát ngôn cũng được xác định có vai trò quan trọng hơn, không chỉ phục vụ báo chí trong nước mà còn góp phần định hướng dư luận quốc tế, xây dựng và quảng bá hình ảnh quốc gia.