TPHCM: Chủ động các biện pháp đảm bảo cung ứng nguồn điện trên địa bàn

Dự báo diễn biến khô hạn kéo dài

Trong bối cảnh TPHCM tiếp tục giữ vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước, yêu cầu bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định cho sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt dân sinh luôn được đặt ở mức ưu tiên cao. Năm 2026, được dự báo là một năm tiếp tục chịu tác động mạnh của biến đổi khí hậu, trong đó nắng nóng kéo dài và nền nhiệt cao làm gia tăng đáng kể nhu cầu sử dụng điện, đặc biệt vào mùa khô.

Theo báo cáo công tác bảo đảm cung cấp điện năm 2026, Tổng Công ty Điện lực TPHCM đã xây dựng và triển khai kế hoạch tổng thể, trên cơ sở các quyết định phê duyệt của UBND thành phố. Đồng thời, chủ động xây dựng các kịch bản vận hành lưới điện cho toàn năm và riêng giai đoạn cao điểm mùa khô. Cách tiếp cận này cho thấy định hướng điều hành điện theo hướng dự báo sớm, chuẩn bị từ xa và hạn chế tối đa các tình huống bị động.

Theo đó, ngành điện thành phố xây dựng hai kịch bản phụ tải chính. Kịch bản cơ sở dự kiến công suất cực đại (Pmax) tăng 4,8% so với năm 2025, tương ứng mức 9.556 MW. Kịch bản tăng cao, trong điều kiện nhu cầu tăng mạnh hơn dự kiến, đặt Pmax ở mức 10.059 MW, tăng 9,7% so với năm trước. Việc xây dựng đồng thời nhiều kịch bản thể hiện cách tiếp cận thận trọng, tính đến các biến động bất thường của thời tiết và sản xuất.

Song song với đó, hàng loạt giải pháp đồng bộ đã được triển khai, bao gồm kiện toàn lưới điện, giảm sự cố, rút ngắn thời gian mất điện, đẩy nhanh tiến độ các công trình đầu tư xây dựng và thường xuyên cập nhật phương án xử lý sự cố. Các chương trình điều chỉnh phụ tải, dịch chuyển phụ tải của doanh nghiệp khỏi khung giờ cao điểm, vận động tiết kiệm điện trong cộng đồng cũng được xác định là giải pháp quan trọng nhằm giảm áp lực cho hệ thống.

Trên cơ sở hạ tầng lưới điện hiện hữu cùng các giải pháp kỹ thuật và quản lý đã và đang thực hiện, báo cáo khẳng định hệ thống điện TPHCM đủ khả năng đáp ứng nhu cầu cung cấp điện trong năm 2026, kể cả trong điều kiện phụ tải tăng cao vào mùa khô.

Nắng nóng, tiêu thụ điện tăng mạnh và yêu cầu tiết kiệm trở thành yếu tố then chốt. Dự báo tình hình sử dụng điện trong cao điểm nắng nóng năm 2026 cho thấy nhiều yếu tố bất lợi đan xen. Tháng 4/2026 được xác định là thời điểm bước vào cao điểm mùa khô, khi nền nhiệt được dự báo đạt mức cao nhất trong năm, kéo theo nhu cầu điện sinh hoạt và làm mát tăng đột biến. Dù hiện tượng ENSO được dự báo duy trì trạng thái trung tính, xác suất nắng nóng diện rộng vẫn ở mức cao, kèm theo các hiện tượng thời tiết chuyển mùa như mưa rào, dông lốc xuất hiện về chiều tối.

Phân tích phụ tải cho thấy tháng 4/2026 có sự phân hóa rõ rệt. Trong nửa đầu tháng, khi các hoạt động sản xuất, kinh doanh duy trì đà phục hồi và nền nhiệt tăng cao, nhu cầu điện và công suất cực đại dự kiến tăng mạnh so với tháng trước. Tuy nhiên, đến nửa cuối tháng, chuỗi ngày nghỉ lễ kéo dài (Giỗ Tổ Hùng Vương, 30/4 và 1/5) khiến nhiều doanh nghiệp tạm ngừng sản xuất, làm phụ tải sụt giảm đột ngột.

Tính chung cả tháng, công suất cực đại dự kiến đạt 9.178 MW, tăng 6% so với cùng kỳ năm 2025. Sản lượng điện cực đại đạt gần 184 triệu kWh, còn tổng sản lượng điện tháng 4/2026 ước đạt hơn 5,19 tỷ kWh, tiếp tục duy trì xu hướng tăng trưởng so với năm trước.

Chủ động đảm bảo nguồn điện

Các số liệu thống kê trong quý I/2026 cho thấy tác động rõ nét của thời tiết đến tiêu thụ điện. Sau giai đoạn tháng 2 trùng với kỳ nghỉ Tết Nguyên đán khiến nhu cầu điện giảm mạnh, bước sang tháng 3, sản lượng điện tiêu thụ tăng hơn 30% so với tháng trước và tiệm cận mức đỉnh của năm 2025. Đặc biệt, có ngày tiêu thụ điện tại TPHCM cũ vượt mốc 100 triệu kWh, mức thường chỉ xuất hiện vào cao điểm nắng nóng tháng 4- 5 các năm trước.

Trong bối cảnh đó, báo cáo cũng chỉ rõ các nguyên nhân chính khiến tiền điện hộ gia đình có xu hướng tăng cao vào mùa nắng nóng. Đáng chú ý nhất là việc sử dụng máy lạnh với tần suất lớn và nhiệt độ cài đặt thấp, chiếm tới 40- 60% tổng lượng điện tiêu thụ. Bên cạnh đó là sự gia tăng điện năng của tủ lạnh, các thiết bị làm mát khác và tác động của biểu giá điện sinh hoạt theo bậc thang khi sản lượng vượt ngưỡng.

Trước thực tế này, ngành điện thành phố nhấn mạnh yêu cầu sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả không chỉ là giải pháp kinh tế cho từng hộ gia đình, doanh nghiệp mà còn là yếu tố quan trọng góp phần bảo đảm an ninh năng lượng đô thị. Các Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ và văn bản chỉ đạo của UBND TPHCM về tiết kiệm điện, phát triển điện mặt trời mái nhà, dịch chuyển phụ tải được xác định là khung pháp lý và định hướng xuyên suốt trong giai đoạn 2026-2030.

Cùng với tiết kiệm điện, công tác hướng dẫn sử dụng điện an toàn trong mùa khô cũng được đặt ra như một yêu cầu không thể tách rời. Việc gia tăng sử dụng thiết bị công suất lớn, hệ thống dây dẫn không phù hợp, thói quen chủ quan trong sinh hoạt là những yếu tố tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn điện và cháy nổ. Báo cáo khuyến nghị người dân chủ động kiểm tra, bảo dưỡng thiết bị, lắp đặt các thiết bị bảo vệ và tuân thủ nghiêm các quy định về phòng cháy chữa cháy.

Có thể thấy, bức tranh cung ứng điện năm 2026 tại TPHCM được đặt trong trạng thái “chủ động nhưng không chủ quan”. Hệ thống lưới điện được chuẩn bị để đáp ứng nhu cầu tăng cao, song việc bảo đảm điện ổn định, an toàn và bền vững vẫn phụ thuộc lớn vào ý thức sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả của toàn xã hội. Trong điều kiện nắng nóng ngày càng khắc nghiệt, đây không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là bài toán dài hạn đối với quản lý đô thị và an ninh năng lượng quốc gia.

Đan Hà- Văn Kỳ