Quốc hội khóa mới có 40% đại biểu chuyên trách, lần đầu tiên có đại diện dân tộc Ơ Đu
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh tỷ lệ đại biểu chuyên trách đạt cao nhất từ trước đến nay, đặc biệt Quốc hội khóa XVI lần đầu tiên có đại diện dân tộc Ơ Đu thể hiện bước tiến về bình đẳng giới và tính đại diện.
Sáng 6/4, tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khoá XVI, Ủy viên Hội đồng bầu cử quốc gia, Phó Chủ tịch Quốc hội khoá XV Nguyễn Thị Thanh trình bày Báo cáo tóm tắt tổng kết cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Tăng đại biểu chuyên trách, giảm kiêm nhiệm
Trình bày báo cáo, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho biết, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 là sự kiện chính trị quan trọng, thu hút sự quan tâm rộng rãi của Nhân dân và bạn bè quốc tế, có quy mô lớn nhất từ trước đến nay với hơn 76 triệu cử tri tham gia tại 72 nghìn khu vực bỏ phiếu.
Việc chuẩn bị nhân sự gắn với kết quả Đại hội Đảng các cấp và quy hoạch cán bộ, bảo đảm lựa chọn người tiêu biểu, đủ tiêu chuẩn. Quy trình hiệp thương, lấy ý kiến cử tri được thực hiện công khai, chặt chẽ, thống nhất, bảo đảm chất lượng ứng cử viên và các yêu cầu về cơ cấu, số dư.
Đặc biệt, việc đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và nền tảng VNeID đã nâng cao tính công khai, minh bạch, hiệu quả quản lý trong toàn bộ quy trình bầu cử.
Về kết quả cuộc bầu cử, báo cáo nêu rõ tổng số cử tri cả nước là 76.423.940 người; số cử tri tham gia bỏ phiếu là 76.198.214 người, đạt 99,70%.
Một số địa phương có tỷ lệ cử tri đi bầu rất cao và hoàn thành sớm như: Vĩnh Long 99,999%; Lào Cai 99,998%; TP. Huế 99,996%; Tuyên Quang 99,99%; Hà Tĩnh 99,99%. Các đô thị lớn như TP. Hồ Chí Minh và TP. Hà Nội, dù có số lượng cử tri đông, biến động dân cư phức tạp nhưng vẫn hoàn thành sớm với tỷ lệ trên 99%.
Cử tri cả nước đã bầu đủ 500 đại biểu Quốc hội khóa XVI từ 863 người ứng cử. Trong đó, đại biểu do Trung ương giới thiệu có 214 người trúng cử, 2 người không trúng cử; đại biểu do địa phương giới thiệu có 286 người trúng cử; không có người tự ứng cử trúng cử. Số đại biểu hoạt động chuyên trách ở Trung ương trúng cử là 145 người.
Trong đó, đại biểu nữ 150 người (30%); dân tộc thiểu số 76 người (15,20%); ngoài Đảng 18 người (3,6%); dưới 40 tuổi 33 người (6,6%); tái cử hoặc đã từng là đại biểu Quốc hội là 247 người (49,40%), trong đó tái cử khóa XV là 230 người (46%); đại biểu lần đầu 253 người (50,60%).
Trình độ trên đại học 418 người (83,60%); đại học 80 người (16,0%); dưới đại học 02 người (0,40%).
“Kết quả trên cho thấy cơ cấu đại biểu tiếp tục được hoàn thiện theo hướng tăng đại biểu chuyên trách, giảm kiêm nhiệm; tỷ lệ đại biểu chuyên trách đạt 40%, cao nhất từ trước đến nay. Đặc biệt, lần đầu tiên trong Quốc hội có đại diện dân tộc Ơ Đu; tỷ lệ đại biểu nữ duy trì ở mức cao (30%), thể hiện bước tiến về bình đẳng giới và tính đại diện”, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh.
Nhiều kết quả toàn diện
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho biết, dưới sự lãnh đạo sâu sát của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, trực tiếp là Tổng Bí thư; sự chỉ đạo quyết liệt của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng bầu cử quốc gia, Chính phủ và Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; cùng sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 đã thành công rất tốt đẹp, đạt nhiều kết quả toàn diện.
Theo đó, cử tri cả nước đã bầu đủ 500 đại biểu Quốc hội, 2.552 đại biểu HĐND cấp tỉnh và 72.440 đại biểu HĐND cấp xã, cho thấy công tác nhân sự được chuẩn bị kỹ lưỡng, bảo đảm tiêu chuẩn, chất lượng; cơ cấu đại biểu tiếp tục được hoàn thiện theo hướng tăng đại biểu chuyên trách, nâng cao trình độ và tính đại diện.
Cùng với đó, cuộc bầu cử thực sự trở thành đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, với quy mô cử tri lớn nhất và tỷ lệ tham gia 99,70% – cao nhất qua các nhiệm kỳ, thể hiện rõ ý thức chính trị, trách nhiệm công dân và niềm tin của Nhân dân, sự đồng thuận cao trong xã hội.
Bên cạnh đó, các nguyên tắc dân chủ, công khai, minh bạch được bảo đảm xuyên suốt trong toàn bộ quy trình, từ hiệp thương, giới thiệu người ứng cử đến tổ chức bỏ phiếu, kiểm phiếu.
Công tác lãnh đạo, chỉ đạo, chuẩn bị và tổ chức bầu cử được thực hiện bài bản, kỹ lưỡng, trách nhiệm, đúng pháp luật; hệ thống văn bản đầy đủ, công tác điều hành linh hoạt, hiệu quả; thông tin, tuyên truyền có nhiều đổi mới, sáng tạo.
Tình hình an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội được giữ vững; số lượng đơn thư giảm nhiều so với nhiệm kỳ trước.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh, thành công của cuộc bầu cử tiếp tục khẳng định sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và chế độ, là tiền đề chính trị – pháp lý quan trọng cho hoạt động của Quốc hội và HĐND các cấp trong nhiệm kỳ mới.
Số lượng đơn thư giảm nhiều so với nhiệm kỳ trước
Liên quan đến công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo Hội đồng bầu cử quốc gia đã tiếp nhận 81 đơn thư liên quan đến 43 vụ việc; trong đó chuyển 09 đơn đủ điều kiện đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết, lưu 72 đơn không đủ điều kiện.
Đến nay, đã có 03 đơn phản ánh liên quan đến người ứng cử được giải quyết; các đơn còn lại đang được tiếp nhận, xử lý theo quy định.
Tại địa phương, đã tiếp nhận 297 đơn thư liên quan đến công tác bầu cử, chủ yếu liên quan đến nhân sự ứng cử đại biểu HĐND cấp xã; các vụ việc cơ bản đã được giải quyết kịp thời theo quy định.
"Số lượng đơn thư giảm nhiều so với nhiệm kỳ trước, không phát sinh điểm nóng, không có phức tạp về an ninh, trật tự", báo cáo nêu rõ.