Bảo vệ dữ liệu cá nhân trong kỷ nguyên số

Ngày 3/4, tại trường Đại học Hoa Sen, TP.HCM, Báo Pháp luật Việt Nam phối hợp tổ chức talkshow “Dữ liệu cá nhân trong kỷ nguyên số - Bảo vệ quyền riêng tư trước những rủi ro công nghệ”.

Chương trình có sự tham gia của nhiều chuyên gia pháp lý, an ninh mạng và giảng viên.

Tại sự kiện, các diễn giả đưa ra góc nhìn đa chiều về vai trò ngày càng quan trọng của dữ liệu cá nhân trong bối cảnh chuyển đổi số.

Trong bối cảnh hiện nay, dữ liệu cá nhân không chỉ là thông tin định danh mà đã trở thành một loại “tài sản số” có giá trị kinh tế lớn, gắn liền với quyền con người và an ninh xã hội.

Dưới góc độ thực tiễn, Thượng tá Đỗ Minh Kim – Phó Trưởng phòng 3, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an cảnh báo tình trạng tội phạm mạng khai thác, mua bán dữ liệu cá nhân ngày càng tinh vi, có tổ chức, với doanh thu phi pháp lên đến hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng.

Nhiều vụ án có quy mô trên phạm vi toàn quốc và vượt ra ngoài biên giới lãnh thổ.

Ông dẫn chứng các vụ việc điển hình như chiếm đoạt dữ liệu ngành điện lực hay lợi dụng thông tin công nhân để mở hàng nghìn tài khoản ngân hàng “ma”, thu lợi bất chính mỗi tháng hàng chục tỷ đồng.

Theo Thượng tá Đỗ Minh Kim, trong thời đại số, “ai có dữ liệu, người đó có tài chính”, cho thấy giá trị đặc biệt lớn của loại tài sản này. Tuy nhiên, chính giá trị đó cũng kéo theo hàng loạt rủi ro.

Tình trạng rò rỉ, mua bán trái phép dữ liệu cá nhân, lừa đảo trực tuyến ngày càng gia tăng, gây thiệt hại cả về vật chất lẫn tinh thần cho người dân, đồng thời ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế và làm gia tăng chi phí bảo mật cho doanh nghiệp.

Ở góc độ quản lý nhà nước, Tiến sĩ Nguyễn Thanh Bình – Phó Chánh Văn phòng Bộ Tư pháp nhấn mạnh, quyền riêng tư là quyền hiến định, được ghi nhận tại Điều 21 Hiến pháp 2013.

Tiến sĩ Nguyễn Thanh Bình khẳng định, việc bảo vệ dữ liệu cá nhân đang được Việt Nam từng bước hoàn thiện thông qua hệ thống pháp luật ngày càng đồng bộ.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Thanh Bình, nguyên tắc xây dựng chính sách là phải đảm bảo “cân bằng, minh bạch và có kiểm soát”, vừa bảo vệ quyền riêng tư cá nhân, vừa không cản trở quyền tiếp cận thông tin phục vụ nhu cầu xã hội và lợi ích quốc gia.

Tiến sĩ Nguyễn Thanh Bình cho biết, Bộ Tư pháp cũng đang nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Tiếp cận thông tin nhằm tạo sự hài hòa với các quy định mới về bảo vệ dữ liệu cá nhân trong bối cảnh chuyển đổi số.

Các diễn giả cũng chỉ ra thực tế đáng lo ngại là nhiều người dân vẫn còn chủ quan, dễ dàng chia sẻ thông tin cá nhân trên không gian mạng mà chưa nhận thức đầy đủ về rủi ro.

Vì vậy, bên cạnh các giải pháp pháp lý và công nghệ, việc nâng cao nhận thức và trang bị kỹ năng tự bảo vệ dữ liệu cá nhân được xem là yếu tố then chốt.

PGS TS Nguyễn Hữu Huy Nhựt – Hiệu trưởng trường Đại học Hoa Sen cho biết, nhà trường đang tích hợp các nội dung về bảo vệ dữ liệu cá nhân, đạo đức số, pháp luật và công nghệ vào chương trình đào tạo. Qua đó, giúp sinh viên hình thành tư duy pháp lý và năng lực thích ứng trong môi trường số.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, dữ liệu cá nhân không chỉ là quyền riêng tư mà còn là tài sản mang giá trị kinh tế và an ninh.

Việc hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường quản lý và nâng cao nhận thức xã hội sẽ là những yếu tố then chốt để bảo vệ quyền riêng tư và đảm bảo an toàn thông tin trong kỷ nguyên số.