Đề xuất bỏ kiểm định, chuyển sang tự đánh giá trường học đạt chuẩn quốc gia
Không chỉ thay đổi cách đánh giá chất lượng, dự thảo Thông tư còn điều chỉnh tiêu chí công nhận đạt chuẩn quốc gia, nhấn mạnh vai trò dữ liệu và quá trình cải tiến liên tục của nhà trường.
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố dự thảo Thông tư quy định về bảo đảm chất lượng giáo dục và công nhận đạt chuẩn quốc gia đối với các cơ sở mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên, nhằm lấy ý kiến rộng rãi từ các cơ quan, tổ chức và cá nhân.
Dự thảo được xây dựng để cụ thể hóa quy định tại Điều 110 Luật Giáo dục, đồng thời định hướng đổi mới công tác quản lý chất lượng trong các cơ sở giáo dục theo hướng thực chất, hiệu quả và bền vững hơn.
Một trong những điểm đáng chú ý là đề xuất chuyển từ cơ chế kiểm định chất lượng theo đợt sang cơ chế tự đánh giá thường xuyên của các cơ sở giáo dục. Theo đó, hoạt động bảo đảm chất lượng sẽ trở thành một phần trong công tác quản trị nhà trường, gắn với cải tiến liên tục và là căn cứ quan trọng để xét công nhận đạt chuẩn quốc gia.
Dự thảo cũng đề xuất xây dựng một khung yêu cầu bảo đảm chất lượng giáo dục thống nhất áp dụng cho các cơ sở mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên. Khung này nhằm chuẩn hóa các quy định hiện hành, đồng thời tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục chủ động tự đánh giá và điều chỉnh phù hợp với thực tế hoạt động.
Hệ thống tiêu chuẩn được thiết kế lại theo hướng tích hợp, gồm 6 tiêu chuẩn và 25 tiêu chí, bao quát toàn diện từ điều kiện đầu vào, quá trình tổ chức dạy học đến kết quả giáo dục. Cách tiếp cận này giúp tăng tính rõ ràng, khả năng đo lường và đánh giá.
Đáng chú ý, hoạt động bảo đảm chất lượng được tổ chức theo chu trình cải tiến liên tục, bao gồm tự đánh giá, lập kế hoạch, triển khai, theo dõi và điều chỉnh. Quy trình này được kỳ vọng sẽ giúp các nhà trường chủ động nâng cao chất lượng thay vì chỉ tập trung vào các kỳ đánh giá định kỳ.
Các tiêu chí trong hệ thống cũng được phân theo mức độ đáp ứng, giúp cơ sở giáo dục xác định mức phát triển và định hướng cải tiến phù hợp. Tuy nhiên, các mức độ này không nhằm mục đích xếp hạng giữa các cơ sở.
Việc công nhận đạt chuẩn quốc gia sẽ dựa trên nhiều căn cứ, trong đó kết quả tự đánh giá là yếu tố quan trọng, nhưng các cơ sở giáo dục vẫn phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.
Bên cạnh đó, dự thảo đổi mới cách tiếp cận về minh chứng theo hướng tận dụng dữ liệu và hồ sơ sẵn có, đặc biệt là dữ liệu điện tử, nhằm giảm áp lực thủ tục hành chính, đồng thời nâng cao tính minh bạch trong đánh giá.
Dự thảo cũng làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan. Theo đó, cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm tự đánh giá và cải tiến chất lượng; Sở Giáo dục và Đào tạo thực hiện hướng dẫn, kiểm tra; cơ quan quản lý nhà nước ban hành chính sách và giám sát chung.
Theo Bộ GD&ĐT, dự thảo Thông tư thể hiện định hướng chuyển từ cách tiếp cận đánh giá theo từng đợt sang quản trị chất lượng liên tục trong nhà trường, gắn chất lượng giáo dục với trách nhiệm giải trình và việc bảo đảm các điều kiện đầu tư.
Việc tăng cường ứng dụng dữ liệu trong quản lý chất lượng cũng được kỳ vọng sẽ thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học một cách thực chất, bền vững.