Khảo sát, đề xuất bảo tồn, phát huy giá trị hệ thống di tích lịch sử vùng ATK Thái Nguyên

Tham gia Đoàn khảo sát có lãnh đạo Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy; đại diện ngành văn hóa, du lịch; cấp ủy các xã Bằng Vân, Nghĩa Tá cùng các đơn vị quản lý di tích. Đoàn đã trực tiếp khảo sát tại Khu di tích lịch sử Coỏng Tát (xã Bằng Vân) và nhiều điểm di tích cấp quốc gia trên địa bàn xã Nghĩa Tá như Đồi Pù Cọ, Đồi Khau Mạ, Nà Pậu, Khuổi Linh, Bản Ca; đồng thời nghe thuyết minh về lịch sử hình thành, vai trò cách mạng cũng như thực trạng công tác bảo tồn tại địa phương.

Dấu ấn lịch sử từ những “địa chỉ đỏ”

Theo tư liệu lịch sử, cách đây 83 năm, đêm 22/9/1943 tại Coỏng Tát, đồng chí Võ Nguyên Giáp thay mặt Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương và Ban xung phong Nam tiến tuyên bố thành lập Chi bộ Đảng của tổng Bằng Đức, huyện Ngân Sơn với 3 đảng viên do đồng chí Dương Mạc Hiếu làm Bí thư. Chi bộ được đặt tên Chí Kiên – tên của một người cộng sản mẫu mực, nhà chính trị, quân sự lỗi lạc của Đảng.

Sự ra đời của Chi bộ Chí Kiên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, trở thành “sợi chỉ đỏ” trong quá trình mở rộng căn cứ địa cách mạng từ Cao Bằng xuống Bắc Kạn, Thái Nguyên, góp phần nối liền vùng giải phóng Việt Bắc, tạo thế trận tiền khởi nghĩa, đóng góp vào thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, với tầm nhìn chiến lược, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ đạo củng cố căn cứ địa Việt Bắc. Cuối năm 1946, trước những diễn biến phức tạp, Người khẳng định cần khẩn trương xây dựng căn cứ địa vững chắc với niềm tin: cách mạng thành công từ Việt Bắc thì kháng chiến cũng sẽ thắng lợi từ đây.

Trong quá trình đó, nhiều địa phương của Thái Nguyên cùng các tỉnh lân cận được lựa chọn xây dựng An toàn khu Trung ương. Đặc biệt, sau ngày toàn quốc kháng chiến, Trung ương Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chuyển lên Việt Bắc. Ngày 20/5/1947, Người đến ở và làm việc tại Định Hóa, sau đó có thời gian hoạt động tại nhiều địa điểm thuộc khu vực nay là xã Nghĩa Tá như Bản Ca, Nà Quân, Nà Pậu.

Những địa danh này không chỉ là nơi ở, làm việc của lãnh tụ và các đồng chí lãnh đạo Đảng mà còn là chứng tích sống động về một giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc.

Tăng cường bảo tồn gắn với phát huy giá trị di tích

Tại buổi làm việc với cấp ủy địa phương, Đoàn khảo sát đã nghe báo cáo về công tác quản lý, bảo tồn, tôn tạo di tích; đồng thời ghi nhận những khó khăn, vướng mắc và kiến nghị từ cơ sở.

Kết luận buổi làm việc, Đồng chí Đỗ Thị Minh Hoa, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy đề nghị các địa phương khẩn trương rà soát, tập hợp đầy đủ hồ sơ, tài liệu liên quan đến hệ thống di tích; đánh giá toàn diện hiện trạng, quy hoạch khu vực bảo vệ để có cơ sở đề xuất phương án đầu tư, tu bổ phù hợp.

Đối với các di tích đã xuống cấp, cần sớm xây dựng phương án tôn tạo, bảo đảm giữ gìn giá trị nguyên gốc. Cùng với đó, tăng cường tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành nghiêm quy định về quản lý, sử dụng đất di tích; nâng cao ý thức bảo vệ di sản trong cộng đồng.

Một nhiệm vụ quan trọng được nhấn mạnh là đẩy mạnh giáo dục truyền thống cách mạng cho cán bộ, đảng viên và thế hệ trẻ thông qua việc khai thác, phát huy giá trị các “địa chỉ đỏ”. Đồng thời, cần gắn công tác bảo tồn di tích với phát triển kinh tế - xã hội, nhất là du lịch về nguồn, tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương.

Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng được giao phối hợp xây dựng nội dung thuyết minh thống nhất về các di tích, tham mưu đưa các sự kiện lịch sử quan trọng vào kế hoạch tổ chức kỷ niệm cấp tỉnh. Trong đó, đáng chú ý là kế hoạch kỷ niệm 80 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh về ATK Thái Nguyên (1947 - 2027) và 85 năm thành lập Chi bộ Chí Kiên (1943 - 2028).

Việc khảo sát, đánh giá và định hướng bảo tồn hệ thống di tích lần này không chỉ góp phần gìn giữ giá trị lịch sử mà còn mở ra hướng khai thác hiệu quả hơn nguồn tài nguyên văn hóa đặc sắc của vùng ATK Thái Nguyên trong giai đoạn phát triển mới.

PV